
Arti, sipas Balzakut, është një ëndërr e përjetshme e shpirtit, një përpjekje për të kapur të pakapshmen, por kur kjo përpjekje bëhet obsesion, ajo mund të zhdukë vetë artistin.
Në novelën “Godisari i famshëm”, Balzaku nuk shkruan thjesht për artin – ai pikturon vetë artin me fjalë. Tregimi zhvillohet në Parisin e shekullit XVII, në një kohë kur mjeshtëria dhe inspirimi shiheshin si dy pole të një tensioni të pandërprerë. Në qendër të rrëfimit qëndron Frenhoferi, një piktor i moshuar, i vetmuar dhe gjenial, që ka kaluar një dekadë duke punuar në një vepër të padukshme për botën, por të ndriçuar nga syri i tij i brendshëm. Në kontrast qëndrojnë dy artistë të rinj – Nikolas Pusini dhe Porbusi, të cilët, kur më në fund përballen me “kryeveprën” e Frenhoferit, nuk shohin tjetër veçse një tollovi ngjyrash pa formë, një lëmsh i përhumbur, një mosqenie e bukurisë që Frenhoferi mendonte se kishte kapur. Ky zbulim i çorodit mendjen dhe e shtyn drejt shkatërrimit të veprës dhe vetvetes. Balzak përdor një prozë me stil të dendur dhe të pasur me përshkrime. Dialogët janë filozofikë dhe të ngarkuar me një nuancë tragjedie. Ai ndërthur mendimin estetik me dramat psikologjike të personazheve, duke krijuar një atmosferë të ngjeshur, shpeshherë dramatike. Vepra na paralajmëron për rrezikun e largimit nga realiteti në kërkim të një ideali absolut. Frenhoferi mishëron figurën e artistit absolut, që ndjek një ideal të pakapshëm, një bukuri që nuk mund të gjendet në botën reale. Obsesioni i tij për të krijuar një formë të përsosur femërore – më shumë ide se realitet, bëhet përfundimisht vetëshkatërrues. Piktura që askush nuk mund ta kuptojë, është metafora e fundit e vetmisë së gjeniut përballë një bote që nuk mund ta ndjekë dot.
“Godisari i famshëm” është një reflektim i hollë dhe i dhimbshëm mbi fatin e artit dhe të artistit. Një vepër, që, pavarësisht shkurtësisë, mbart thellësi filozofike dhe ndjeshmëri ekzistenciale. Balzaku këtu nuk tregon, por pyet: Kur ndalon arti të jetë komunikim dhe bëhet çmenduri? Dhe a ka vërtet rëndësi që bota ta kuptojë një kryevepër, nëse krijuesi i saj e sheh me sytë e shpirtit?