Pas deklaratave të Edi Ramës për gjobat dhe kontrollet, deputetja demokrate Jorida Tabaku, reagoi duke analizuar mënyrën se si administrata shtetërore ushtron presion mbi bizneset.
Sipas Tabakut, gjobat nuk po përdoren për të luftuar informalitetin apo për të përmirësuar klimën ekonomike, por janë kthyer në një instrument presioni që ushqen korrupsionin dhe godet kryesisht bizneset që respektojnë ligjin.
Vetëm gjatë viteve 2022 dhe 2023, administrata tatimore ka vendosur rreth 4,6 miliardë lekë penalitete.
Ajo theksoi se ankesat e qytetarëve dhe sipërmarrësve ndaj administratës janë shtuar. Sipas saj, gjoba po përdoret si mjet shantazhi për të mbledhur atë që e cilësoi si “taksa e korrupsionit”.
Tabaku vuri në dukje se, ndërkohë që ekonomia informale përbën rreth 40 për qind të ekonomisë së vendit dhe mbetet ndër më të lartat në rajon, presioni i institucioneve përqendrohet mbi bizneset e rregullta dhe të ndershme.
Duke iu referuar të dhënave për vitin 2024, ajo deklaroi se në Shqipëri janë vendosur rreth 28 milionë euro penalitete, kundrejt 4,6 milionë eurove në Serbi dhe 1,4 milionë eurove në Malin e Zi.
Një tjetër rast i evidentuar prej saj është ai i IKMT-së. Sipas Tabakut, vetëm gjatë vitit 2024 ky institucion vendosi 447 gjoba, me një vlerë prej rreth 1,2 miliardë lekësh, ndërsa arriti të arkëtonte vetëm rreth 2 për qind të tyre.
Tabaku ngriti gjithashtu shqetësimin për mungesën e transparencës mbi numrin e gjobave të vendosura, shumën e arkëtuar, penalitetet e rrëzuara nga ankimet ose gjykatat dhe rastet në të cilat gjobat janë falur.
Ajo nënvizoi se Regjistri i Unifikuar i Gjobave u krijua vetëm në vitin 2026, pas më shumë se një dekade mosrakordimi dhe mungese informacioni.
Sipas Tabakut, administrata tatimore është shndërruar në një strukturë ku inspektorët veprojnë “si kaubojsa” ndaj sipërmarrjes, si pasojë e një sistemi që synon të kontrollojë ekonominë nëpërmjet gjobave.
“Biznesi nuk vuan vetëm barrën e taksave të padrejta, por edhe zyrtarët e shtetit që trokasin në derën e biznesit që është korrekt me ligjin dhe jo tek evazorët, të cilëve u shkelin syrin dhe i falin.
Vetëm gjatë viteve 2022 dhe 2023, administrata tatimore ka vendosur 4,6 miliardë lekë penalitete.
Përditë e më shumë, jo vetëm në telefon, por edhe gjatë takimeve me qytetarët, kam dëgjuar ankesa ndaj një administrate që e përdor gjobën si mjet shantazhi për taksën e korrupsionit.
Në vend që qeveria të merret me ekonominë informale, e cila përbën rreth 40 për qind të ekonomisë dhe është ndër më të lartat në rajon, ajo merret me biznesin e rregullt dhe të ndershëm.
Në Shqipëri, gjatë vitit 2024, janë vendosur 28 milionë euro penalitete. Në Serbi janë vendosur 4,6 milionë euro, ndërsa në Malin e Zi 1,4 milionë euro. Ky është një krahasim i thjeshtë për të treguar se si gjoba po kthehet në mjet presioni.
Një tjetër shembull është IKMT-ja. Vetëm gjatë vitit 2024, ky institucion vendosi 447 gjoba me vlerë rreth 1,2 miliardë lekë. Por nga gjobat e atij viti u arkëtua vetëm rreth 2 për qind.
Së dyti, ne ende nuk kemi një pasqyrë të plotë dhe transparente: sa gjoba vendosen, sa prej tyre arkëtohen, sa rrëzohen pas ankimeve ose nga gjykatat dhe, në fund, kujt i falen.
Kemi dëgjuar për krijimin e bordeve dhe agjencive për gjithçka, por nuk kemi pasur transparencë reale mbi sistemin e gjobave. Regjistri i Unifikuar i Gjobave u krijua vetëm në vitin 2026, pas më shumë se një dekade gjobash, mosrakordimi dhe mungese informacioni.
Ka një arsye pse Shqipëria është kthyer në vendin ku gjoba përdoret kaq shpesh. Ka një arsye pse tatimorët sillen si kaubojsa që trokasin në dyert e bizneseve. Dhe ka një arsye pse qytetarët nuk e dinë sa gjoba vendos qeveria, sa prej tyre mbledh dhe sa fal.
Është sistemi i ndërtuar gjatë këtyre viteve.
Një sistem socialist që kërkon të komandojë gjithçka nëpërmjet një autokracie gjobash dhe taksës së korrupsionit.
Ky sistem duhet rrëzuar, sepse sa më shumë zgjat, aq më shumë shtohen gjobat, aq më të larta bëhen penalitetet dhe aq më shumë rritet presioni ndaj biznesit.”– tha Tabaku.
