Zjarret janë kthyer në një nga rreziqet kryesore mjedisore të verës në Evropë, dhe Shqipëria nuk bën përjashtim. Temperaturat e larta, thatësirat dhe ndryshimet në regjimin e reshjeve po krijojnë kushte më të favorshme për përhapjen e zjarreve, ndërsa aktiviteti njerëzor mbetet një prej faktorëve kryesorë të fillesës së tyre. Në publikimin më të ri të gushtit 2026, UNECE (Komisioni Ekonomik i Kombeve të Bashkuara për Evropën) argumenton se rritja e rrezikut kërkon një ndryshim të qasjes: më pak fokus te reagimi dhe më shumë te parandalimi, monitorimi dhe përgatitja.
16:04 : 27/08/2026
Zjarret në pyje nuk janë më një problem që shfaqet vetëm kur temperaturat arrijnë kulmin e verës. Në të gjithë rajonin e UNECE-s, temperaturat në rritje, valët e të nxehtit, thatësirat e zgjatura dhe ndryshimet në shpërndarjen e reshjeve po krijojnë kushte që mund t’i bëjnë zjarret më të vështira për t’u parandaluar dhe kontrolluar. Publikimi i ri i UNECE-së, Wildfires in the UNECE region: Response and Prevention, i botuar më 19 gusht 2026, e trajton pikërisht këtë ndryshim: nga një qasje që ndërhyn pasi zjarri ka nisur, drejt një modeli që vendos më shumë peshë te parandalimi, gatishmëria dhe aftësia përballuese.
Mesazhi i dokumentit vjen në një moment kur sezoni i zjarreve po bëhet më problematik në pjesë të ndryshme të Evropës. Sipas UNECE-s, zjarret po bëhen më të shpeshta, më të rënda dhe më të kushtueshme, ndërsa pasojat e tyre shkojnë shumë përtej sipërfaqes së pyllit të djegur. Ato prekin biodiversitetin, cilësinë e ajrit, infrastrukturën, aktivitetin ekonomik dhe komunitetet që jetojnë pranë zonave të rrezikuara.
Figura 1. Sipërfaqja kumulative e djegur nga zjarret në BE, Viti 2026 (Burimi: UNECE)
Në këtë panoramë, ndryshimet klimatike nuk janë shkaku i vetëm i zjarreve, por po ndryshojnë kushtet në të cilat ato zhvillohen. Temperaturat e larta ulin lagështinë e bimësisë, periudhat e gjata pa reshje krijojnë më shumë material të thatë dhe erërat e forta mund ta përhapin flakën me shpejtësi. Kështu, një vatër që mund të ishte më e lehtë për t’u kontrolluar në kushte normale mund të marrë përmasa shumë më të mëdha kur kombinohen nxehtësia, thatësira dhe era.
paralajmërim të hershëm dhe ndërgjegjësim të komuniteteve.
Për Shqipërinë, shifrat e korrikut dhe gushtit 2026 janë një tregues konkret i kësaj sfide. Ato nuk janë thjesht një bilanc sezonal, janë të dhëna që mund të përdoren për të kuptuar më mirë se ku dhe kur rreziku është më i lartë.
Në një klimë që po bëhet më e nxehtë dhe me periudha të thata që mund të krijojnë kushte më të favorshme për zjarret, përgjigjja nuk mund të mbështetet vetëm te forcat që ndërhyjnë pasi flakët janë përhapur. Publikimi i ri i UNECE-s e vendos qartë theksin te parandalimi, gatishmëria dhe rezilienca. Për Shqipërinë, sfida e ardhshme është ta kthejë këtë qasje në praktikë: nga hartat te parashikimi, nga reagimi te parandalimi dhe nga menaxhimi i zjarrit te menaxhimi i rrezikut./ klimasot
