Samiti i NATO-s në Shqipëri në pikëpyetje, ambasadori i SHBA: Keni përfituar në kurriz të taksapaguesve tanë

Pozicioni i Shqipërisë si vend pritës i samitit të NATO-s vitin e ardhshëm është vënë në pikëpyetje, si shkak i mos përmbushjes së objektivave të aleancës për rritjen e shpenzimeve në mbrojtje.

Euronews shkruan se draft-deklarata e samitit të ardhshëm në Ankara nuk e përfshin më Shqipërinë si organizatore të takimit të radhës, një sinjal që konsiderohet nga burime të NATO-s si mesazh presioni ndaj Tiranës për të përshpejtuar rritjen e investimeve ushtarake.

Aktualisht, Shqipëria mbetet shumë poshtë objektivit të ri të aleancës prej 5% të PBB-së, duke ngritur shqetësime në radhët e partnerëve strategjikë.

Artikulli i plotë: 

Pozicioni i Shqipërisë si vend pritës i samitit të NATO-s vitin e ardhshëm është vënë në dyshim për shkak të dështimit të vendit për të përmbushur objektivat kryesore të shpenzimeve për mbrojtjen.

Euronews raportoi më parë se draft-deklarata për samitin e NATO-s, që do të mbahet javën e ardhshme në Ankara, nuk përmend më organizimin e samitit të ardhshëm në Shqipëri, megjithëse kjo ishte shpallur më parë.

Mos përfshirja e Shqipërisë në deklaratën përfundimtare konsiderohet një veprim i qëllimshëm nga zyrtarët e NATO-s për të ushtruar presion ndaj Tiranës.

Një burim i NATO-s konfirmoi të mërkurën se situata nuk ka ndryshuar dhe se aleanca po i dërgon "një mesazh të fortë" Tiranës:

Shqipëria mund ta humbasë të drejtën për të organizuar samitin nëse nuk rrit shpenzimet për mbrojtjen.

Objektivi prej 5% të PBB-së

Në samitin e vitit të kaluar në Hagë, vendet anëtare të NATO-s ranë dakord që deri në vitin 2035 të rrisin shpenzimet për mbrojtjen në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB).

Megjithatë, Shqipëria aktualisht shpenzon rreth 1,49% të PBB-së, duke mbetur larg edhe objektivit të mëparshëm të NATO-s prej 2%.

Shqipëria nuk është e vetmja.

Edhe Sllovenia dhe Çekia janë identifikuar si vende që nuk kanë bërë mjaftueshëm për forcimin e mbrojtjes kolektive.

Megjithëse raporti i NATO-s për vitin 2025 i paraqiste këto dy vende si të kenë arritur pragun prej 2%, burime të NATO-s i thanë Euronews se këto shifra nuk ishin të sakta.

Kritikat e SHBA-së

Shtetet e Bashkuara kanë kritikuar vazhdimisht aleatët që, sipas tyre, nuk investojnë mjaftueshëm në mbrojtje.

Uashingtoni kërkon prova se vendet ndodhen në një rrugë të besueshme drejt arritjes së objektivit prej 5% brenda afatit të rënë dakord.

Ambasadori amerikan në NATO, Matthew Whitaker, deklaroi të mërkurën para gazetarëve: "Vendet evropiane nuk mund të vazhdojnë më të përfitojnë falas nga arkitektura e mbrojtjes".

Ai shtoi se ka pasur: "...përfitim në kurriz të taksapaguesve amerikanë, gjë që ka ndodhur nga disa vende të aleancës së NATO-s."

Samiti në Ankara

Të 32 vendet anëtare të NATO-s do të mblidhen në Ankara për samitin vjetor, që zhvillohet nga 7 deri më 9 korrik.

Presidenti amerikan Donald Trump ka konfirmuar pjesëmarrjen, ashtu si edhe Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio.

Në samit do të marrë pjesë edhe presidenti i Ukrainsë, Volodymyr Zelenskyy, si dhe liderët e Katarit, Emirateve Arabe dhe Bahreinit.