SHBA godet tre cisterna iraniane nafte pasi deklaroi se anijet e saj luftarake ishin vënë në shënjestër

Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) deklaroi të shtunën se kishte "nxjerrë përgjithmonë jashtë funksionit" një cisternë pranë ishullit Kharg dhe një tjetër pranë Jask-ut, në Gjirin e Omanit, si dhe kishte "shkatërruar plotësisht" një të tretë në Gjirin e Omanit, raporton BBC, transmeton Periskopi.

Centcom njoftoi se kishte "shmangur me sukses" sulme të shumta nga Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), të cilat kishin në shënjestër një aeroplanmbajtëse dhe një shkatërrues amerikan të pajisur me raketa të drejtuara. Ajo shtoi se asnjë trupë amerikane nuk pësoi dëmtime.

Mediat shtetërore iraniane raportuan se forcat amerikane goditën tre nga cisternat e saj të naftës, përfshirë një pranë ishullit Kharg.

Ishulli Kharg është një formacion i vogël shkëmbor që ndodhet vetëm 15 milje detare (24 km) larg bregdetit të Iranit. Nëntëdhjetë për qind e naftës bruto të Iranit kalon përmes një terminali në këtë ishull, duke u transportuar me tubacione nga kontinenti.

Media shtetërore iraniane IRIB raportoi se nuk pati viktima gjatë sulmit ndaj cisternës pranë ishullit Kharg dhe se pamjet tregojnë që sistemi i ftohjes së anijes e shoi zjarrin brenda një ore.

Ekuipazhet e dy cisternave të sulmuara në Gjirin e Omanit u dërguan në breg me varka shpëtimi, raportoi IRIB. Njëra prej cisternave ishte bosh, ndërsa tjetra transportonte një ngarkesë nafte, shtoi agjencia.

Teherani nuk e pranoi menjëherë se kishte kryer sulme ndaj anijeve amerikane.

Admirali Brad Cooper, komandant i Centcom-it, deklaroi të shtunën: "Le të jetë i qartë mesazhi për Gardën Revolucionare (IRGC): Nëse qëlloni mbi dy nga anijet tona, ne do të imponojmë një kosto ekonomike edhe më të lartë – duke nxjerrë jashtë loje tri nga tuajat."

"Ne nuk do të hezitojmë të mbrojmë forcat amerikane dhe, nëse është e nevojshme, të shkatërrojmë flotën e kufizuar dhe të ekspozuar të naftës së Iranit."

Centcom, që mbikëqyr operacionet ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme, pohoi se tri cisternat iraniane të naftës ishin "pjesë e një rrjeti të fshehtë me vlerë miliarda dollarë, i cili financon Gardën Revolucionare dhe përfaqësuesit e saj rajonalë".

Sulmet vijnë pothuajse një javë pas rifillimit të përplasjeve midis SHBA-së dhe Iranit, të cilat pasuan një periudhë qetësie relative mes palëve ndërluftuese.

SHBA-ja i rifilloi sulmet të dielën, kur njoftoi se kishte goditur dy lëshues raketash për të parandaluar përdorimin e tyre për vendosjen e minave detare në Ngushticën e Hormuzit.

Si mund të përfundojë konflikti SHBA-Iran? Tre ekspertë japin këndvështrimet e tyre.

Të martën, Presidenti Donald Trump deklaroi se SHBA-ja kishte ndërmarrë një "sulm shumë të rëndë" shtesë, por pohoi se luftimet e rifilluara nuk do të zgjasnin "shumë gjatë".

Sulmet nxitën Iranin të kundërpërgjigjej ndaj objektivave amerikane në rajon, përfshirë ato në Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA), Bahrein, Kuvajt dhe Jordani.

Të enjten, Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance iu përgjigj gjithashtu pretendimeve të Iranit se sulmet amerikane kishin vrarë të paktën katër persona, përfshirë dy fëmijë, gjatë një dasme në Iranin jugor. Ai u shpreh "jashtëzakonisht skeptik" lidhur me raportimet për sulmin e pretenduar, por konfirmoi se SHBA-ja do të kryente hetime.

Organizata humanitare "Shoqëria e Gjysmëhënës së Kuqe Iraniane" njoftoi se të martën, copëza predhe nga një raketë goditën një ceremoni në një shtëpi në Sirik, duke bërë që Teherani ta cilësonte ngjarjen si "krim lufte".

Çfarë dimë rreth sulmit të raportuar ndaj festimeve të një dasme në Iran

Një armëpushim 60-ditor midis SHBA-së dhe Iranit skadoi zyrtarisht muajin e kaluar, pa ndonjë shenjë të dukshme për një marrëveshje të mëtejshme diplomatike në horizont.

Pak ditë pas skadimit të armëpushimit, Trump deklaroi se SHBA-ja do të ndërmerrte masa më të ashpra ekonomike kundër Iranit, si dhe kundër çdo vendi që e ndihmon atë apo kryen tregti me të.

SHBA-ja dhe Izraeli ndërmorën fillimisht sulme të gjera ndaj Iranit më 28 shkurt; Irani u kundërpërgjigj duke sulmuar Izraelin, bazat amerikane dhe shtetet aleate në Gjirin Persik, si dhe duke bllokuar efektivisht trafikun detar në Ngushticën e Hormuzit.

Ngushtica e Hormuzit ka shërbyer më parë si një nga rrugët më të ngarkuara për transportin e naftës, duke transportuar rreth 20% të furnizimeve botërore me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm (LNG).

Aktualisht, ngushtica është shndërruar në një pikë kryesore konflikti midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara; Irani kërkon të ketë më shumë kontroll mbi këtë rrugë ujore dhe kërcënon një arterie jetike të tregtisë globale.

Konflikti në këtë ngushticë ka çuar në rritjen e çmimeve të energjisë në nivel global. Ndërkohë, në prag të zgjedhjeve të ndërmjetme në SHBA që mbahen në nëntor, Trump po përballet me presion lidhur me koston që kjo situatë po u shkakton konsumatorëve amerikanë.

Të premten, çmimi mesatar për një gallon naftë në SHBA arriti në 5,85 dollarë – krahasuar me mesataren prej 3,71 dollarësh një vit më parë dhe duke tejkaluar nivelin më të lartë të regjistruar pas pushtimit rus në shkallë të plotë të Ukrainës – sipas të dhënave të Shoqatës Amerikane të Automjeteve (AAA).