Ndërsa në Gaza vijon një prej krizave më të rënda humanitare të kohëve të fundit, në Tiranë dhjetëra mësues shqiptarë janë përfshirë në një trajnim që fokusohet te Holokausti, antisemitizmi, diskriminimi dhe mënyra se si këto tema duhet të trajtohen në shkollë. Seminari, i zhvilluar nga 28 gushti deri më 1 shtator, synon që njohuritë dhe metodologjitë e marra të përcillen më tej te nxënësit përmes aktiviteteve dhe projekteve edukative.
Por një nismë e tillë ngre edhe një pyetje të rëndësishme: a mund të flitet për të drejtat e njeriut dhe dinjitetin njerëzor duke lënë jashtë asaj që po ndodh sot në Gaza?
Shqipëria ka një histori të veçantë sa i përket mbrojtjes së hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore. Familje shqiptare strehuan dhe mbrojtën hebrenj të rrezikuar nga përndjekja naziste, duke u bërë pjesë e një prej kapitujve më të veçantë të historisë sonë. Pikërisht për këtë arsye, edukimi mbi Holokaustin dhe antisemitizmin duhet të mbështetet te burime serioze dhe akademike, duke shmangur çdo përpjekje për ta kthyer arsimin në përcjellës të narrativave politike.
Edukimi mbi urrejtjen dhe diskriminimin nuk mund të jetë selektiv. Nëse nxënësve u mësohet se çdo jetë njerëzore ka të njëjtën vlerë, atëherë kjo duhet të vlejë pavarësisht kombësisë, fesë apo identitetit të viktimës. Gaza, viktimat palestineze, dëbimet dhe pasojat humanitare të konfliktit janë pjesë e realitetit që nuk mund të injorohet kur flitet për të drejtat e njeriut.
Po aq e rëndësishme është edhe të bëhet dallimi mes antisemitizmit si urrejtje ndaj hebrenjve dhe kritikës ndaj politikave apo veprimeve të shtetit të Izraelit. Të dyja nuk janë e njëjta gjë dhe një sistem arsimor që synon të zhvillojë mendimin kritik duhet t’i mësojë nxënësit pikërisht këtë dallim.
Në të kundërt, ekziston rreziku që edukimi historik të shndërrohet në një proces ku disa viktima kujtohen me të drejtë, ndërsa vuajtjet e të tjerëve mbeten jashtë diskutimit. Historia dhe të drejtat e njeriut nuk mund të maten me standarde të dyfishta. “Kurrë më” duhet të jetë një parim universal, jo një frazë që zbatohet vetëm kur na përshtatet.
