“Do t’i godasim fort”, pas kërcënimeve të Trump për Iranin, rritet çmimi i naftës në bursë
SHBA-ja dhe Irani kanë shkëmbyer sulme ushtarake për herë të parë në më shumë se një muaj, në një përshkallëzim që rrezikon të rikthejë konfliktin në Lindjen e Mesme pas disa javësh qetësie relative.
Ushtria amerikane goditi dy raketahedhës iranianë në ishullin Larak, pasi, sipas Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM), forcat iraniane po përgatiteshin të vendosnin mina detare në Ngushticën e Hormuzit, një prej rrugëve më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.
Irani u kundërpërgjigj duke lëshuar raketa drejt objektivave ushtarake amerikane në Jordani dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Jordania deklaroi se sistemet e saj të mbrojtjes ajrore rrëzuan tetë raketa që hynë në hapësirën ajrore të vendit.
Trump paralajmëron: “Do t’i godasim fort”
Presidenti amerikan Donald Trump e cilësoi sërish Iranin si një “shtet të dështuar” dhe deklaroi se Uashingtoni do të reagojë ndaj sulmeve iraniane.
Përshkallëzimi i fundit ka ndikuar menjëherë edhe në tregjet energjetike. Çmimet globale të naftës u rritën me gati 3%, për shkak të shqetësimeve për sigurinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.
Ngushtica është kthyer në qendër të përplasjes mes dy vendeve. SHBA-ja pretendon se po garanton lëvizjen e lirë të anijeve, ndërsa Irani e ka lidhur hapjen dhe sigurinë e korridorit detar me zhvillimet më të gjera politike dhe të sigurisë në rajon.
Negociatat mbeten të bllokuara
Përplasja e fundit vjen në një moment kur negociatat direkte mes Uashingtonit dhe Teheranit mbeten të bllokuara. Shtëpia e Bardhë deklaroi ditët e fundit se aktualisht nuk ka negociata në zhvillim.
Megjithatë, Irani dhe Omani vijojnë diskutimet për një marrëveshje që do të mundësonte rikthimin e trafikut normal detar përmes Ngushticës së Hormuzit. Vende të tjera të rajonit, përfshirë Katarin, kanë mbështetur përpjekjet diplomatike.
Këshilltari i presidentit të Emirateve, Anwar Gargash, paralajmëroi se gjendja aktuale e “as luftë, as paqe” nuk mund të jetë një zgjidhje e qëndrueshme dhe bëri thirrje për një zgjidhje politike dhe ekonomike të krizës.
Ndërkohë, administrata Trump po shton edhe presionin ekonomik ndaj Teheranit. Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, tha se SHBA-ja pritet të vendosë sanksione të reja dytësore ndaj Iranit çdo javë, duke nisur me sektorin bankar.
Përplasja e fundit shënon kështu rikthimin e drejtpërdrejtë të sulmeve SHBA-Iran, ndërsa frika kryesore tashmë lidhet me mundësinë e një përshkallëzimi të ri ushtarak dhe pasojat që ai mund të ketë për sigurinë e rajonit dhe furnizimin global me energji.
