LIVE UPDATES
Aktualitet

BIRN: Drafti i qeverisë për VNM-të ngre pikëpyetje për mbrojtjen e natyrës

Pa marrë parasysh kërkesat për anulimin e ligjit 21/2024, qeveria propozon ndryshime ligjore për Vlerësimin e Ndikimit në Mjedis për të kënaqur Brukselin, por ekspertët paralajmërojnë se ky akt mund të shërbejë thjesht për të justifikuar dëmet.

1 Shtator 2026, 11:23 Nga I.A
BIRN: Drafti i qeverisë për VNM-të ngre pikëpyetje për
Foto Ilustruese

TIRANË- Anulimi i ligjit 21/2024 për Zonat e Mbrojtura është një ndër kërkesat më këmbëngulëse të protestës maratonë të njohur si “Revolucioni i Flamingove” – e cila vazhdon prej tre muajsh poshtë zyrës së kryeministrit në bulevardin “Dëshmorët e Kombit” në Tiranë.

Ndryshimet e ligjit për Zonat e Mbrojtura të kërkuara nga protestuesit, përkojnë nga ana tjetër edhe me kërkesat që Shqipëria duhet të përmbushë në përafrimin me të drejtën e Bashkimit Europian.

Në mes të kësaj përplasjeje, Ministria e Mjedisit ka hedhur për konsultim publik një projektvendim që propozon ndryshime në procedurat e Vlerësimit të Ndikimit në Mjedis, VNM. Sipas relacionit që e shoqëron projektligjin, ky akt krijon procedurën e quajtur “Vlerësimi i Duhur” për projektet që mund të kenë ndikim në zonat e veçanta të ruajtjes.

“Qëllimi i këtij projektvendimi është integrimi i kërkesave për mbrojtjen e biodiversitetit dhe zonave të veçanta të ruajtjes në procedurat e vlerësimit të ndikimit në mjedis, nëpërmjet përfshirjes së vlerësimit të duhur, si pjesë e procesit të shqyrtimit të projekteve që mund të kenë ndikim në këto zona,” thuhet në relacion.

Në letër, ky ndryshim synon integrimin e kërkesave për mbrojtjen e biodiversitetit dhe zbatimin e kërkesave të Direktivës 92/43/KEE të Bashkimit Evropian. Por ekspertët dhe organizatat mjedisore ngrenë alarmin se ky mekanizëm rrezikon të kthehet në një mjet burokratik për të legjitimuar pas faktit, projektet që tashmë janë miratuar apo kanë nisur në rrjetin e zonave të mbrojtura.

“Ligji për Zonat e Mbrojtura, pas ndryshimeve të vitit 2024, mbetet objekt i kritikave serioze për mospërputhjen me standardet e BE-së,” tha Olsi Nika, drejtues i organizatës mjedisore “Eco Albania”.

“Vlerësimi i Duhur’ nuk mund të trajtohet i shkëputur nga kuadri ligjor për biodiversitetin dhe zonat e mbrojtura,” theksoi ai.

Pikëpyetjet mbi projektligjin

Vlerësimi i Ndikimit në Mjedis, VNM, është një prej procedurave më thelbësore paraprake për projekte që prekin natyrën. VNM-të përgatiten nga ekspertë të pajtuar prej kompanive apo investitorëve dhe duhet të analizojë pasojat e mundshme të një projekti zhvillimor mbi mjedisin dhe biodiversitetin – sikurse të tregojnë hapat që duhen ndërmarrë për mbrojtjen dhe rehabilitimin e mjedisit.

Pavarësisht rëndësisë, VNM-të e projekteve të mëdha në Shqipëri janë kritikuar shpesh nga aktivistë të mjedisit si të përcipta dhe shpesh pa të dhëna të plota shkencore.

Relacioni i Ministrisë së Mjedisit lë të kuptohet se me miratimin e aktit që përcakton se si do të bëhet “Vlerësimi i Duhur”, kjo situatë do të ndryshojë në zonat e mbrojtura.

Gjatë zbatimit të deritanishëm të procedurave të VNM-së, është evidentuar nevoja për të përcaktuar më qartë hapat që lidhen me projektet të cilat mund të ushtrojnë ndikim apo prekin zonat e veçanta të ruajtjes. Në të shkuarën, sipas relacionit, nuk ka pasur një instrument të tillë të veçantë dhe nuk është trajtuar në mënyrë të unifikuar brenda VNM-së.

“Në mungesë të dispozitave të detajuara procedurale, vlerësimi i duhur nuk është trajtuar në mënyrë të unifikuar në kuadër të procedurave të VNM-së,” thuhet në relacion.

Propozuesit thonë se ky ndryshim synon të rrisë standardin e vendimmarrjes mjedisore dhe të garantojë mbrojtje efektive.

Por organizatat mjedisore e shohin këtë me dyshim.

Sipas Olsi Nikës nga organizata “Eco Albania”, përafrimi nuk duhet të mbetet vetëm në nivel terminologjik, por duhet të garantojë realisht standardet e Bashkimit Evropian në mbrojtjen e mjedisit.

“Ekziston një shqetësim legjitim se futja tani e mekanizmit të ‘Vlerësimit të Duhur’, pa adresuar më parë konfliktet themelore të legjislacionit për zonat e mbrojtura, mund të shndërrohet nga një instrument parandalues i dëmit në një mekanizëm procedural për legjitimimin ex -post të projekteve zhvillimore tashmë të planifikuara, miratuara apo të nisura,” tha Nika.

Ky shqetësim mbi ndikimin real të ligjit ndahet edhe nga Qendra Mjedisore EDEN, e cila ka paraqitur zyrtarisht komentet e saj si pjesë e konsultimit.

Ndërsa përgëzon vendosjen e një minimumi cilësor në procedurë, EDEN ka identifikuar rreziqe konkrete në zbatimin juridik dhe territorial të aktit.

“Një çështje me rëndësi që identifikojmë në tërësinë e draftit të propozuar lidhet me zbatimin juridik dhe territorial të projektvendimit, si dhe me rrezikun për krijimin e një boshllëku në mbrojtjen juridike të zonave potenciale Natura 2000,” argumenton EDEN.

Problematika më e madhe, sipas analizës së EDEN, është fakti që Shqipëria nuk ka ende një listë zyrtare të miratuar të zonave të propozuara për rrjetin “Natura 2000”. Kjo mungesë ngre pyetjen thelbësore se mbi cilat territore dhe zona do të zbatohet konkretisht procedura e Vlerësimit të Duhur gjatë kësaj periudhe tranzitore.

Më tej, Qendra EDEN ka ngritur disa probleme procedurale, duke evidentuar se projektakti i atribuon funksione “autoritetit përgjegjës për menaxhimin e zonave të veçanta të ruajtjes”, pa e identifikuar shprehimisht se cili është ky institucion. Sipas tyre, ky mosidentifikim lë shteg për paqartësi mbi kompetencën institucionale.

Përveç rregullimit të kompetencave, organizata ka rekomanduar rritjen e transparencës, duke kërkuar që Raporti për Vlerësimin e Duhur dhe vendimmarrjet e lidhura me të, të publikohen dhe të jenë të aksesueshme për publikun. Mungesa e metodologjisë së qartë mbi bazën e të cilës do të përcaktohet nevoja për vlerësim të duhur në fazën paraprake mbetet sipas komenteve të EDEN, një tjetër hallkë e dobët e draftit të paraqitur./Reporter.al

zonat e mbrojtura


Sondazh

Poll

Pas fjalimeve para kryeministrisë qytetarët marshojnë në rrugët e Tiranës

Pas fjalimeve para kryeministrisë qytetarët marshojnë në rrugët e Tiranës

PAMJE dramatike nga zjarri në Tërbun të Pukës, flakët shkrumbojnë masivin pyjor

99 ditë revoltë kundër qeverisë Rama/ Qytetarët marshojnë drejt kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen

Bie zjarr pranë banesave në Krastë të Elbasanit, në rrezik dy shtëpi

Thirrja e Berishës nga Amerika: Diaspora të bashkohet me protestën qytetare në Shqipëri...

Berisha: Kam besim se SHBA do t’i ndihmojnë shqiptarët në betejën kundër narkoshtetit

Berisha nga SHBA: Nga kjo platformë kam një kushtrim për të gjithë shqiptarët në botë

Berisha me shqiptarët në SHBA: Ata që firmosën ndalimin tim, sot janë non-grata në vendin e tyre

Berisha me shqiptarët në Amerikë: Diaspora në Shtetet e Bashkuara është fati i bardhë...

Këlliçi nga New Jersey: Takimi më madhështor i organizuar ndonjëherë nga një politikan shqiptar

Katër vatra zjarri regjistrohen në pyllin e Semanit, flakët përhapen me shpejtësi nga era

“Hajde ikim se na q*** nanën”/ Shqiptarët hyjnë në shtëpinë e influenceres spanjolle...

Momente nga takimi i Berishës me përfaqësuesit e Diasporës në SHBA: 46% e shqiptarëve janë larguar..

Zjarr në Syrin e Kaltër, digjen 4 kioska tregtimi

Pagat e magjistratëve, Rama:Secili institucion është në vendin e vet, çdo gjë tjetër është humbje...

"Ja ku ka gabuar SPAK"/ Rama përballë 300 pyetjeve: S’kam ndërmend të zgjedh pasardhës!

Zjarri vijon prej 24 orësh në kodrat e Bardhajve, kërkohet ndërhyrje nga ajri

Banesa, ullishte e sipërfaqe pyje të shkrumbuara, ja çfarë la pas zjarri që "përpiu" Himarën

Zjarr në qarkun e Shkodrës, flakët përhapen me shpejtësi

Rama bën rolin e avokatit mbrojtës të Serbisë: Duhet ta kemi në tryezën e BE-së

Pas betejës me flakët, ja çfarë la pas zjarri në Himarë

Rama: Integrimi gradual është mënyra e vetme për tu futur në BE

Regjistrohet një vatër zjarri në Selenicë, zjarrfikëset në vendngjarje

Flakët pushtojnë Himarën, dy banesa janë djegur dhe 40 të tjera rrezikohen

PAMJE të frikshme nga zjarri në Himarë/ Dy banesa të shkrumbuara dhe 40 të tjera në rrezik

Himara në "Ferr", nis evakuimi i disa banorëve, zjarri merr përmasa masive

Zjarri masiv në Himarë, përkeqësohet situata, flakët u afrohen banesave

Pas fjalimeve para kryeministrisë qytetarët nisin marshimin, thirrje në kor: Nuk shitet Shqipëria

Zjarr në një hotel në Velipojë, evakuohen pushuesit! Zjarrfikëset në vendngjarje

Zjarr masiv edhe në Himarë, era e fortë favorizon flakët

Zjarr në fshatin Picar të Gjirokastrës, flakët në afërsi të banesave, banorët në alarm

97 ditë revoltë kundër qeverisë Rama/ Qytetarët marshojnë drejt kryeministrisë

"Kur do të vijnë"/ Zjarri përfshin Fierin, banorët të zemëruar: Ku është zjarrfikësja?

Përplasja e biznesmenëve në Vlorë/ Lamallari: Personat në kërkim do të gjenden e do të dalin para...

Situata e zjarrit në Qafën e Koshovicës kritike, bllokohet qarkullimi në aksin Fier-Levan

PAMJE APOKALIPTIKE/ Zjarri në Levan merr përmasa të mëdha, banorët me çanta në krahë...

Shtëllunga e tymit nga zjarret në Fier arrijnë në Vlorë, nxihet qielli

Fshatrat e Niklës nën pushtetin e flakëve/ Kalaja: Asnjë helikopter në horizont

Kalaja: Prej orës 10:30 në luftë me flakët, zjarri avancon drejt banesave në Zezë dhe Greps

Përkeqësohet situata e zjarrit në Levan, alarmohen banorët, ndërhyrje nga ajri

Përplasja e biznesmenëve në Vlorë, Rama: Toka që u bë ‘mollë sherri’ do të shpronësohet

Zjarri i madh përfshin Radostinën në Fier, era përhap flakët drejt Levanit

Vatra e zjarrit në Radostan përhapet drejt Levanit, rrezikohen dy lokale dhe një pikë karburanti

Berisha drejt SHBA-së: Në rrafshin tim unë shkoj e takoj miqtë e mi, dhe u them unë erdha

Regjistrohet një vatër zjarri në Nikël, era përhap flakët në drejtim të shkurreve

Vijon protesta para Gjykatës Penale, qytetarët kërkojnë lirimin e të arrestuarve: Arrestoni Ramën

Përplasja mes biznesmenëve në Vlorë, sekuestrohet një ‘Range Rover’ me shenja plumbash

Pas fjalimeve te Kryeministria, qytetarët marshojnë në rrugët e Tiranës

Dalin pamjet kur personat që shoqëronin Luan Muçën largohen nga hoteli i Bedinajt!

Dalin pamjet kur personat që shoqëronin Luan Muçën largohet nga hoteli i Bedinajt!