Nga: Pouia Tajali
Me afrimin e sesionit të 81-të të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju-Jork, emri i organizatës terroriste Muxhahedinët e Popullit të Iranit (MEK) dhe i rrjetit të saj politik, Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), shfaqet sërish në lajmet që lidhen me grupet opozitare iraniane. Konferencat për shtyp dhe tubimet e diskutueshme në kryeqytetet perëndimore e paraqesin këtë grup si një lëvizje aktive opozitare. Megjithatë, një shqyrtim më i thellë i historisë, veprimtarisë dhe pozitës së tij reale zbulon një tablo krejtësisht tjetër: atë të një grupi periferik me një histori të errët terrorizmi, bashkëpunimi me armiqtë e huaj dhe pa mbështetje popullore brenda Iranit. Ngjarjet që kanë ndodhur gjatë muajve të fundit në rrugët e Parisit, Londrës dhe Los Anxhelosit zbulojnë një realitet tjetër: MEK-u jo vetëm që nuk përbën zgjidhje për krizën e Iranit, por është shndërruar edhe në një shqetësim sigurie për vendet që e strehojnë.
Organizata terroriste Muxhahedinët e Popullit të Iranit u shfaq gjatë viteve 1960 si një grup gueril kundër monarkisë, por shumë shpejt zbuloi natyrën e saj të vërtetë. Pas revolucionit, duke iu drejtuar luftës së armatosur, grupi, në vend që të mbronte pavarësinë dhe tërësinë territoriale të Iranit, ndërmori hapin e pabesueshëm të shërbimit si forcë mercenare e Saddam Husseinit gjatë luftës së imponuar kundër atdheut të vet, Iranit, dhe ngriti bazat e tij në territorin irakian. Ky bashkëpunim mercenar me armikun baathist është ngulitur përgjithmonë në kujtesën historike të iranianëve si një nga aktet më të rënda të tradhtisë dhe si shembull i shitjes së atdheut.
Por shërbimi ndaj diktatorit Saddam Hussein nuk është kapitulli i vetëm i errët në historikun e MEK-ut. Departamenti Amerikan i Shtetit ka publikuar dokumente që tregojnë shprehimisht se anëtarët e grupit kryen vrasje të shtetasve amerikanë në Iran gjatë viteve 1970. Ky historik terrorist bëri që qeveria amerikane ta përfshinte MEK-un në listën e Organizatave të Huaja Terroriste në vitin 1997. Megjithëse Uashingtoni e hoqi këtë emërtim në vitin 2012, në deklaratën e tij u bë e qartë se vendimi nuk nënkuptonte shpërfilljen e veprimtarive të kaluara terroriste të grupit apo anashkalimin e shqetësimeve lidhur me strukturën e tij autoritare dhe abuzimet e brendshme. Me fjalë të tjera, heqja nga lista e terrorizmit nuk nënkuptoi kurrë zbardhjen e historisë së MEK-ut.
Një nga mitet kryesore që MEK-u përhap nëpërmjet shpenzimeve të mëdha për propagandë mediatike dhe lobim në Perëndim është pretendimi se ai gëzon popullaritet të gjerë brenda Iranit. Por realiteti në terren dëshmon pikërisht të kundërtën. Gjatë muajve të fundit, rivaliteti i MEK-ut me lëvizjen monarkiste që mbështet Reza Pahlavin është zhvendosur nga hapësira virtuale në rrugët e Evropës dhe ka përfunduar në përleshje fizike, kërcënime të ndërsjella dhe ndërhyrje të policisë. Në Londër, The Guardian raportoi se policia ndërhyri disa herë për të kontrolluar përplasjet ndërmjet mbështetësve të dy grupeve dhe paralajmëroi kundër sjelljeve kërcënuese.
Por incidenti më i rëndësishëm ndodhi në Francë. Tubimi i Këshillit Kombëtar të Rezistencës, i planifikuar të zhvillohej më 20 qershor 2026 në Paris, u anulua nga policia franceze vetëm disa orë përpara fillimit të tij. Autoritetet franceze përmendën si arsye kryesore të vendimit shqetësimet për përplasje të mundshme me aktivistët rivalë monarkistë. Ngjarja tregoi se MEK-u është shndërruar në një shqetësim për rendin publik në Evropë. Një vend si Franca, që e konsideron veten mbrojtëse të lirisë së tubimit, detyrohet të anulojë një tubim politik për shkak të frikës nga dhuna që mund të shkaktojë prania e MEK-ut.
Organizata terroriste Muxhahedinët e Popullit të Iranit e di shumë mirë se, për shkak të historisë së saj të njollosur, nuk mund të fitojë ndikim mes popullit iranian. Për këtë arsye, ajo i ka përqendruar të gjitha përpjekjet në lobimin në Uashington, Londër, Paris dhe Bruksel. Nëpërmjet pagesave të konsiderueshme për kompanitë e marrëdhënieve me publikun, krijimit të lidhjeve me ish-politikanë amerikanë dhe evropianë dhe organizimit të konferencave të kushtueshme, grupi përpiqet të ndërtojë një “markë politike” për veten. Por kjo fasadë mashtruese përballet me pyetje themelore rreth burimeve financiare, transparencës dhe llogaridhënies së grupit. Askush nuk e di nga vijnë burimet e stërmëdha financiare të MEK-ut apo përse, pavarësisht pretendimeve të tij për demokraci, brenda grupit nuk tolerohet as kritika më e vogël.
Me një histori terrorizmi dhe pastrimi parash, si dhe duke qenë se është shndërruar në një problem sigurie për Evropën, Organizata e Muxhahedinëve të Popullit i përket kategorisë së lëvizjeve që, në vend që të shqetësohen për çlirimin e popullit iranian, janë të përqendruara në sigurimin e mbijetesës së vet dhe në përfitimin e një pjese nga fondet e lobimit. Rivaliteti i grupit me monarkistët periferikë tregon se palët nuk janë realisht të shqetësuara për “përmbysjen e Republikës Islamike”; përkundrazi, shqetësimi i tyre kryesor është “përmbysja e njëri-tjetrit” mes emigrantëve jashtë vendit. Në këtë mënyrë, ato janë shndërruar në një barrë shtesë për qeveritë e vendeve që i strehojnë. Nëse Evropa dhe Shtetet e Bashkuara shqetësohen për ruajtjen e qetësisë në rrugët e tyre, ato duhet të distancohen nga ky grup që nuk gëzon legjitimitet.
Paralajmërim: Rreziku i përsëritjes së dhunës në prag të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së
Më 11 janar 2026, që përkon me 21 Dejin në kalendarin iranian, një kamion u drejtua kundër një turme protestuesish monarkistë në Westwood të Los Anxhelosit, të cilët po brohorisnin parulla kundër Iranit. Të paktën dy persona u plagosën gjatë incidentit, ndërsa drejtuesi i kamionit u ndalua nga policia. Në karrocerinë e kamionit ishin shkruar parulla që përdoren gjithashtu nga mbështetësit e MEK-ut. Shumë përdorues të rrjeteve sociale dhe analistë i lidhën këto parulla me MEK-un. Incidenti tregoi se rivaliteti ndërmjet MEK-ut dhe monarkistëve nuk kufizohet më vetëm në hapësirën virtuale dhe në Evropë, por është përhapur edhe në rrugët e Shteteve të Bashkuara. Tani, me afrimin e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju-Jork, ekzistojnë shqetësime se mund të bëhemi përsëri dëshmitarë të një përballjeje të dhunshme ndërmjet mbështetësve të këtyre dy lëvizjeve përpara selisë së OKB-së, të ngjashme me përplasjet që ndodhën më parë në Paris dhe Londër gjatë janarit 2026.
Edhe më alarmuese është mbështetja financiare e fshehtë, por e vazhdueshme, që ky grup merr nga paratë e taksapaguesve amerikanë. Burime të shumta kanë treguar se Muxhahedinët e Popullit kanë shpenzuar shuma të konsiderueshme për lobim në Uashington: që nga një kontratë prej 2.7 milionë dollarësh me një kompani lobimi të drejtuar nga Robert Torricelli, ish-senator demokrat, deri te pagesa e së paku 180,000 dollarëve për John Boltonin për disa fjalime, gjatë të cilave ai bëri thirrje për ndryshimin e regjimit në Iran.
Edhe Rudy Giuliani merr 20,000 dollarë për çdo paraqitje 20-minutëshe në aktivitetet e MEK-ut. A duhet të përdoren paratë e taksapaguesve amerikanë për të financuar fjalimet e politikanëve që mbrojnë një ish-organizatë terroriste me një histori të vrasjes së shtetasve amerikanë? Kjo është një pyetje që populli amerikan ka të drejtë t’ia drejtojë qeverisë së vet, sepse forma të tilla mbështetjeje, në fund të fundit, u imponojnë atyre kosto më të mëdha. A është vazhdimi i kësaj rruge të kushtueshme në interes të popullit amerikan dhe të sigurisë globale, apo ka ardhur koha që Uashingtoni të ndalojë mbështetjen e këtyre grupeve të diskredituara, pa asnjë bazë mbështetëse brenda Iranit, dhe të fillojë të mendojë për interesat e veta të mirëfillta?
