Eksportet izraelite të armëve për frymë të popullsisë në vitin 2025 ishin rreth gjashtë herë më të larta se ato të Shteteve të Bashkuara dhe 19 herë më të larta se ato të Rusisë.
Shifrat, të përfshira në një studim të ri, tregojnë përmasat e jashtëzakonshme që ka marrë industria e armëve në Izrael, sidomos në raport me madhësinë e popullsisë së vendit.
Studimi, i realizuar nga autorja palestinezo-amerikane Susan Abulhawa, vlerëson se në vitin 2025 Izraeli eksportoi armë në një vlerë që i korrespondon rreth 263 dollarëve për çdo banor.
Për krahasim, në SHBA kjo shifër ishte rreth 41 dollarë për person, ndërsa në Rusi vetëm 14 dollarë. Nëse llogaritja bëhet vetëm mbi popullsinë hebraike të Izraelit, diferenca bëhet edhe më e madhe: rreth 340 dollarë për person.
Kjo do të thotë afërsisht tetë herë më shumë se SHBA-ja dhe 25 herë më shumë se Rusia. Studimi mbështetet kryesisht në të dhënat e Institutit Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm (SIPRI), databaza e të cilit gjurmon transferimet ndërkombëtare të armëve konvencionale të kategorive kryesore.
Në vlerë absolute, SHBA-ja vazhdon të jetë me diferencë eksportuesi më i madh i armëve në botë. Por kur këto shifra vendosen në raport me numrin e banorëve, tabloja ndryshon ndjeshëm dhe Izraeli del në një pozicion të pazakontë.
Gjatë periudhës 2020-2025, Izraeli u rendit i shtati në botë për eksportet totale të armëve, pas SHBA-së, Francës, Rusisë, Gjermanisë, Kinës dhe Italisë. Por kur eksportet llogariten për frymë, Izraeli shkëputet dukshëm nga vendet e tjera.
Sipas studimit, eksportet izraelite për banor ishin rreth 2.5 herë më të larta se ato të Norvegjisë, e cila renditej e dyta, dhe më shumë se tri herë më të larta se ato të SHBA-së.
Dhe kjo nuk është një dukuri e viteve të fundit. Studimi tregon se gjatë 25 viteve të fundit, Izraeli ka qenë ose vendi me eksportet më të larta të armëve për frymë në botë, shpesh me diferencë të konsiderueshme, ose është gjendur shumë pranë kreut të renditjes.
Nëse merret e gjithë periudha 1960-2025 e përfshirë në databazën e SIPRI-t, Izraeli ka edhe mesataren më të lartë historike të eksporteve të armëve për frymë. Përgjatë këtyre 65 viteve, shifra mesatare ishte rreth 56 dollarë për person në vit.
Madje, hendeku me vendet e tjera eksportuese është zgjeruar ndjeshëm gjatë dekadës së fundit. Studimi nuk ndalet vetëm te numri i armëve të eksportuara.
Abulhawa e krahasoi industrinë e mbrojtjes edhe me madhësinë e ekonomisë izraelite, duke nxjerrë në pah peshën që ka sektori i armëve në modelin ekonomik të vendit. Sipas të dhënave të SIPRI-t, eksportet izraelite të armëve përbënin rreth 0.25 për qind të PBB-së në vitin 2023.
Kjo ishte më shumë se tri herë pjesa që zinin eksportet e armëve në ekonominë franceze dhe mbi gjashtë herë më shumë se në ekonominë amerikane. Por edhe kjo shifër nuk e tregon të gjithë historinë.
SIPRI nuk përfshin një pjesë të konsiderueshme të biznesit izraelit të mbrojtjes, përfshirë dronët, municionet, armët e vogla, teknologjinë kibernetike, pajisjet e mbikëqyrjes, shërbimet dhe trajnimet ushtarake.
Nëse merren parasysh të dhënat më të gjera të qeverive për kontratat e mbrojtjes, Izraeli raportoi në vitin 2023 marrëveshje për eksport armësh me vlerë rreth 13 miliardë dollarë. Kjo shumë ishte e barabartë me rreth 2.5 për qind të PBB-së së vendit.
Në raport me madhësinë e ekonomive kombëtare, kjo e bën sektorin izraelit të eksporteve të armëve rreth 8,5 herë më të madh se ai i SHBA-së dhe pothuajse nëntë herë më të madh se ai i Francës. \tesheshi.com\
