Dalla memoria della nave Vlora alle sfide migratorie che oggi attraversano l’Europa, il libro dell’autore propone una riflessione sul valore dell’accoglienza, dell’educazione e dell’umanesimo cristiano attraverso la figura della santa patrona degli emigranti.
Di Artur Nura
A pochi giorni dall’anniversario dell’approdo della nave Vlora nel porto di Bari, l’8 agosto 1991, quando circa 20.000 cittadini albanesi raggiunsero le coste italiane in cerca di un futuro migliore, il tema delle migrazioni torna a occupare il centro del dibattito pubblico. Un ricordo che si intreccia con le tensioni e le sfide che ancora oggi interessano diversi Paesi europei, tra cui la Spagna, dove la gestione dei flussi migratori continua a rappresentare una delle principali questioni politiche e sociali.
È in questo scenario che si inserisce il libro di Gianni Lattanzio, “Francesca Cabrini: Una Santa alla prova dei tempi. Un percorso tra storia, migrazioni, educazione e umanesimo cristiano”. Nel corso di un’intervista per Radio Radicale, l’autore ha spiegato come l’idea dell’opera nasca dalla convinzione che la società contemporanea abbia bisogno di riscoprire figure capaci di offrire una bussola morale e culturale di fronte alle grandi trasformazioni del nostro tempo.
«Viviamo in un’epoca in cui le migrazioni sono una realtà quotidiana e pongono sfide sempre più complesse sul piano umano, sociale e culturale. Per questo il messaggio di accoglienza, solidarietà e attenzione verso gli ultimi che ha caratterizzato la vita di Francesca Cabrini conserva una straordinaria attualità», ha sottolineato Lattanzio.
Santa Francesca Cabrini, proclamata patrona universale degli emigranti, dedicò la propria missione all’assistenza delle comunità italiane emigrate negli Stati Uniti, fondando scuole, ospedali e opere sociali capaci di accompagnare migliaia di persone nel difficile percorso di integrazione. Per l’autore, il suo esempio continua a offrire una chiave di lettura preziosa per affrontare le sfide legate ai fenomeni migratori contemporanei, mettendo al centro la dignità della persona, l’educazione e la solidarietà.
Nel corso dell’intervista, Lattanzio ha inoltre richiamato il profondo legame spirituale tra Santa Francesca Cabrini e Madre Teresa di Calcutta, ricordando come quest’ultima abbia riconosciuto nella santa italiana un modello di fede vissuta, di servizio e di amore verso i più poveri e gli emarginati.
Il richiamo a Madre Teresa assume un significato particolare anche in relazione alla memoria della Vlora. Albanese di origine, pur avendo svolto la propria missione in India, la religiosa premio Nobel per la Pace è divenuta una delle figure più rappresentative dell’umanitarismo contemporaneo. Il suo esempio costituisce un ponte ideale tra la storia dell’emigrazione albanese, il ricordo delle migliaia di persone che nel 1991 approdarono a Bari inseguendo speranza e libertà e l’insegnamento di Santa Francesca Cabrini, che dedicò l’intera esistenza all’assistenza dei migranti.
«Gli esempi di Santa Francesca Cabrini e di Madre Teresa continuano ancora oggi a indicare una strada concreta per costruire una società più giusta, più solidale e più attenta alla dignità di ogni persona», ha osservato l’autore, sottolineando come il loro messaggio mantenga intatta la propria forza anche di fronte alle nuove emergenze umanitarie che attraversano il Mediterraneo e l’Europa.
L’intervista si è conclusa con un ricordo personale particolarmente intenso. Lattanzio ha raccontato di non aver potuto conoscere Santa Francesca Cabrini, vissuta in un’altra epoca, ma di aver avuto l’opportunità di incontrare una sola volta Madre Teresa di Calcutta.
«Fu un momento breve ma indimenticabile», ha ricordato. «La sua presenza, il suo sguardo e la sua straordinaria semplicità mi trasmisero una forza spirituale difficile da descrivere. È un ricordo che porto ancora oggi nel cuore con profonda gratitudine.»
Con questo volume, Gianni Lattanzio non intende soltanto ricostruire il percorso storico e spirituale di Santa Francesca Cabrini, ma invita a una riflessione sul presente. Dalla memoria della Vlora alle sfide migratorie che oggi coinvolgono l’Europa, passando per il messaggio universale di Madre Teresa di Calcutta, il libro propone una lettura fondata sull’umanesimo cristiano, sull’educazione e sulla cultura dell’accoglienza, nella convinzione che il valore della solidarietà rappresenti ancora uno degli strumenti più efficaci per affrontare le grandi questioni del nostro tempo.
PS: Per conoscere tutti i dettagli è possibile seguire l’intervista integrale realizzata per Radio Radicale
Gianni Lattanzio riscopron Shën Frances Cabrini-n: Trashëgimia e përbashkët me Nënë Terezën flet ende për botën!
Nga kujtimi i anijes “Vlora” te sfidat e migrimit me të cilat përballet aktualisht Evropa, libri i autorit ofron një reflektim mbi vlerën e mikpritjes, arsimit dhe humanizmit të krishterë përmes figurës së shenjtores mbrojtëse të migrantëve.
Nga Artur Nura
Pak ditë para përvjetorit të mbërritjes së anijes “Vlora” në portin e Barit – më 8 gusht 1991, kur rreth 20,000 qytetarë shqiptarë arritën në brigjet italiane në kërkim të një të ardhmeje më të mirë – tema e migrimit është rikthyer sërish në qendër të debatit publik. Kjo kujtesë gërshetohet me tensionet dhe sfidat që prekin ende sot vende të ndryshme evropiane – përfshirë Spanjën – ku menaxhimi i flukseve migratore mbetet një çështje madhore politike dhe sociale.
Është në këtë kontekst që prezantohet libri i Gianni Lattanzio-s, Francesca Cabrini: Una Santa alla prova dei tempi. Un percorso tra storia, migrazioni, educazione e umanesimo cristiano (Francesca Cabrini: Një shenjtore e provuar nga koha. Një rrugëtim mes historisë, migrimit, arsimit dhe humanizmit të krishterë).
Në një intervistë për Radio Radicale, autori shpjegoi se ideja për këtë vepër lindi nga bindja se shoqëria bashkëkohore ka nevojë të risbulojë figura të afta për të ofruar një busull morale dhe kulturore mes transformimeve të mëdha të kohës sonë.
“Jetojmë në një epokë ku migrimi është një realitet i përditshëm, që sjell sfida gjithnjë e më komplekse njerëzore, sociale dhe kulturore. Prandaj, mesazhi i mikpritjes, solidaritetit dhe kujdesit për të margjinalizuarit – që karakterizoi jetën e Francesca Cabrini-t – mbetet jashtëzakonisht aktual edhe sot,” theksoi Lattanzio. Shën Francesca Cabrini, e shpallur mbrojtësja universale e migrantëve, ia kushtoi misionin e saj ndihmës ndaj komuniteteve italiane që kishin emigruar në Shtetet e Bashkuara, duke themeluar shkolla, spitale dhe iniciativa sociale që ndihmuan mijëra njerëz të përballonin procesin e vështirë të integrimit. Për autorin, shembulli i saj vazhdon të ofrojë një këndvështrim të vlefshëm për trajtimin e sfidave që lidhen me migrimin bashkëkohor, duke vendosur në qendër dinjitetin njerëzor, arsimin dhe solidaritetin.
Gjatë intervistës, Lattanzio theksoi gjithashtu lidhjen e thellë shpirtërore midis Shën Francesca Cabrini-t dhe Nënë Terezës së Kalkutës, duke vënë në dukje se si kjo e fundit e njihte shenjtoren italiane si një model të besimit të jetuar, të shërbimit dhe të dashurisë për më të varfrit dhe më të margjinalizuarit.
Referenca ndaj Nënë Terezës merr një rëndësi të veçantë në kontekstin e kujtimit të ngjarjes së anijes “Vlora”. Edhe pse e kreu misionin e saj në Indi, murgesha fituese e Çmimit Nobel për Paqen – e cila ishte me origjinë shqiptare – u bë një nga figurat më emblematike të humanitarizmit bashkëkohor. Shembulli i saj shërben si një urë ideale që lidh historinë e emigracionit shqiptar – veçanërisht kujtimin e mijëra njerëzve që mbërritën në Bari në vitin 1991 në kërkim të shpresës dhe lirisë – me mësimet e Shën Francesca Cabrini-t, e cila ia kushtoi gjithë jetën ndihmës ndaj emigrantëve.
“Shembujt e dhënë nga Shën Francesca Cabrini dhe Nënë Tereza vazhdojnë të tregojnë rrugën drejt ndërtimit të një shoqërie më të drejtë, më të dhembshur dhe më të vëmendshme ndaj dinjitetit të çdo individi,” vërejti autori, duke theksuar se mesazhi i tyre mbetet i fuqishëm edhe përballë krizave të reja humanitare që prekin Mesdheun dhe Evropën.
Intervista përfundoi me një kujtim personal tejet prekës. Lattanzio tregoi se, ndonëse nuk e kishte takuar kurrë Shën Francesca Cabrini-n – e cila jetoi në një epokë tjetër – ai pati mundësinë ta takonte një herë Nënë Terezën e Kalkutës.
“Ishte një çast i shkurtër, por i paharrueshëm,” kujtoi ai. “Prania e saj, shikimi dhe thjeshtësia e saj e jashtëzakonshme përcillnin një forcë shpirtërore që vështirë të përshkruhet. Është një kujtim që e ruaj ende në zemër me mirënjohje të thellë.”
Me këtë vëllim, Gianni Lattanzio synon jo vetëm të rindërtojë rrugëtimin historik dhe shpirtëror të Shën Francesca Cabrini-t, por edhe të nxisë reflektimin mbi të sotmen. Nga kujtimi i anijes “Vlora” e deri te sfidat e migracionit me të cilat përballet Evropa sot – duke prekur edhe mesazhin universal të Nënë Terezës së Kalkutës – libri ofron një interpretim të rrënjosur në humanizmin e krishterë, edukimin dhe kulturën e mikpritjes, bazuar në bindjen se solidariteti mbetet një nga mjetet më efektive për të trajtuar çështjet madhore të kohës sonë.
P.S.: Për detaje të plota, mund të dëgjoni intervistën e plotë të realizuar për Radio Radicale.
