Mbylleni kapakun para se ta shpëlani tualetin: Studimi tregon sa larg mund të përhapen grimcat në ajër

Fun

Gazeta Express

08/09/2026 17:12

Shpëlarja e tualetit është një veprim i zakonshëm që e bëjmë çdo ditë, por një studim i ri sugjeron se mënyra se si e bëjmë mund të ketë rëndësi për higjienën e ambientit.

Studiues nga Universiteti Flinders kanë paralajmëruar se gjatë shpëlarjes mund të çlirohen në ajër grimca të imëta dhe bioaerosole, të cilat në disa raste mund të arrijnë deri në lartësinë ku zakonisht ndodhet zona e frymëmarrjes së një të rrituri.

Për këtë arsye, studiuesit rekomandojnë që, kur tualeti ka kapak, ai të mbyllet përpara shpëlarjes.

Grimcat mund të ngrihen deri në 1.63 metra

Ekipi analizoi 22 studime të mëparshme që kishin shqyrtuar aerosolët dhe bioaerosolët e krijuar gjatë shpëlarjes së tualetit.

Sipas rezultateve, grimcat e ajrit janë zbuluar deri në rreth 150 centimetra larg tualetit në drejtim horizontal dhe deri në 163 centimetra lartësi.

“Grimcat janë vërejtur të ngrihen mbi një metër nga dyshemeja, ndërsa lartësia maksimale e raportuar ka arritur në 163 centimetra, që mund të përkojë me zonën tipike të frymëmarrjes së një të rrituri”, shpjegojnë studiuesit.

Mund të qëndrojnë në ajër për të paktën 20 sekonda

Një tjetër gjetje ishte se disa prej aerosoleve mund të mbeten pezull në ajër për të paktën 20 sekonda pas shpëlarjes.

Autorja kryesore e studimit, Lira Adiyani, shpjegoi se shpëlarja krijon turbulenca që mund t’i shpërndajnë këto grimca në ambient.

“Uji me shpejtësi të lartë godet sipërfaqet dhe krijon turbulencë, duke prodhuar pikëza që mund të ngrihen në ajër dhe të mbeten të pezulluara si aerosole”, shpjegon studimi, i publikuar në “Science of The Total Environment”.

Në tualete mund të gjenden edhe mikroorganizma të dëmshëm

Sipas analizës së studimeve të mëparshme, në mjediset e tualetit janë identifikuar mikroorganizma si E. coli, Salmonella dhe Clostridium difficile.

Adiyani shpjegon se mikrobet mund të vijnë si nga ndotja e tasit të tualetit gjatë përdorimit, ashtu edhe nga vetë uji i shpëlarjes.

“Sa më shumë mikroorganizma të ketë në tualet, aq më shumë bioaerosole mund të çlirohen”, tha ajo.

Ajo shtoi se edhe sasia më e madhe e ujit gjatë shpëlarjes mund të prodhojë më shumë aerosole.

Mbyllja e kapakut mund të ndihmojë, por nuk e eliminon plotësisht problemin

Bazuar në gjetjet e tyre, studiuesit këshillojnë mbylljen e kapakut përpara shpëlarjes, kur kjo është e mundur.

“Do të rekomandoja mbylljen e kapakut para shpëlarjes si një masë paraprake për të minimizuar ekspozimin e mundshëm përmes frymëmarrjes”, tha Adiyani.

Megjithatë, ajo theksoi se kjo masë nuk garanton që të gjitha grimcat do të mbeten brenda tualetit.

Pra, kapaku mund ta reduktojë përhapjen e aerosoleve, por nuk e ndalon domosdoshmërisht plotësisht.

Higjiena e tualetit mbetet thelbësore

Studiuesit theksojnë se rezultatet nuk nënkuptojnë se çdo shpëlarje përbën rrezik të drejtpërdrejtë për shëndetin.

Megjithatë, ato tregojnë se shpëlarja mund të krijojë një rrugë të mundshme ekspozimi ndaj grimcave dhe mikroorganizmave në ajër.

Për këtë arsye, përveç mbylljes së kapakut, rëndësi mbetet edhe pastrimi i rregullt i tualetit, larja e duarve dhe mirëmbajtja e higjienës së përgjithshme në banjë.