Planet e qeverisë së re siriane për të kthyer aeroportin ushtarak Mezzeh në Damask në një qendër për avionët privatë kanë shkaktuar shqetësime te organizatat e të drejtave të njeriut dhe banorët e zonës. Frika kryesore është se punimet mund të dëmtojnë vende që dyshohet se përmbajnë varreza masive, ndërsa projekti ka hapur edhe debate për pronësinë e tokave.
Autoriteti i Aviacionit Civil të Sirisë njoftoi se po përgatitet riklasifikimi i aeroportit Mezzeh për përdorim të kufizuar civil, kryesisht për avionë privatë dhe fluturime ekzekutive. Sipas agjencisë shtetërore SANA, punimet për largimin e rrënojave dhe përmirësimin e infrastrukturës kanë nisur tashmë.
Aeroporti ka një histori të errët nga periudha e sundimit të Bashar al-Assad dhe babait të tij, Hafez al-Assad. Mezzeh ishte një nga bazat kryesore të Inteligjencës së Forcave Ajrore dhe në këtë zonë funksiononin qendra paraburgimi ku kundërshtarë të dyshuar të regjimit u torturuan, u ekzekutuan dhe u zhdukën.
Dokumente të siguruara nga Syria Justice and Accountability Centre tregojnë se në vitin 2012 zyrtarë të lartë ushtarakë miratuan përdorimin e Mezzeh si vend për ekzekutimin e të burgosurve të dënuar me vdekje nga gjykatat ushtarake. Dokumentet përshkruajnë edhe përgatitjet për ekzekutime në një hangar pranë pistës.
Një hetim i vitit 2025 identifikoi dy vende brenda aeroportit që dyshohet se mund të jenë varreza masive. Sipas organizatës, më shumë se 1,150 të burgosur kanë vdekur në paraburgim në Mezzeh, disa prej tyre pas ekzekutimeve dhe të tjerë si pasojë e torturave dhe keqtrajtimit.
Organizata u ka kërkuar autoriteteve siriane të ndalojnë gërmimet dhe punimet derisa këto vende të hetohen, duke paralajmëruar se heqja e rrënojave dhe ndërtimet mund të dëmtojnë mbetjet njerëzore dhe provat që mund të ndihmojnë në identifikimin e viktimave.
Përveç kësaj, projekti ka shkaktuar protesta për pronësinë e tokës. Sipas dokumenteve të bashkisë së Moadamiyas, aeroporti është ndërtuar mbi rreth 2.76 kilometra katrorë tokë që u përkiste qindra pronarëve privatë. Banorët thonë se toka u mor nga shteti pa kompensim dhe kërkojnë të përfshihen në vendimmarrje dhe në çdo marrëveshje për zhvillimin e zonës.
Një banor që mori pjesë në protestat kundër projektit tha se komuniteti nuk është kundër investimeve, por kërkon që të drejtat e pronarëve të respektohen.
Çështja e Mezzeh vjen në një moment kur autoritetet e reja siriane po përballen me presion për të trajtuar pasojat e dekadave të sundimit të familjes Assad. Përveç fatit të personave të zhdukur, një nga problemet kryesore mbetet edhe kthimi i pronave të konfiskuara ose kompensimi i pronarëve.
Projekti i aeroportit Mezzeh pritet të jetë një test i rëndësishëm për qeverinë siriane, e cila dëshiron të tërheqë investime dhe të zhvillojë infrastrukturën, por duhet të garantojë njëkohësisht ruajtjen e provave, respektimin e familjeve të viktimave dhe të drejtave të pronarëve të tokave.
Lini një Përgjigje