LIVE UPDATES
Aktualitet

Analiza e Reuters: Si po përgatitet Kina për rrezikun që IA të dalë jashtë kontrollit të njeriut

SHBA-ja dhe Kina janë dy forcat kryesore që nxisin zhvillimin e inteligjencës artificiale më të avancuar dhe përhapjen globale të kësaj teknologjie. Dy superfuqitë janë përplasur gjithnjë e më shumë lidhur me politikat e njëra-tjetrës për IA dhe praktikat e industrisë, çështje që pritet të kenë një rol të rëndësishëm edhe në bisedimet dypalëshe më vonë gjatë këtij muaji.

14 Shtator 2026, 17:50 Nga E. D
Analiza e Reuters: Si po përgatitet Kina për rrezikun që IA
foto ilustruese

KINË- Paralajmërimet e studiuesve të Anthropic, një prej kompanive kryesore amerikane të zhvillimit të inteligjencës artificiale (IA), se modelet gjithnjë e më të fuqishme mund t’i shpëtojnë kontrollit të njeriut dhe madje të çojnë në zhdukjen e njerëzimit, kanë tërhequr vëmendje në Kinë, ku politikëbërësit prej kohësh po përgatiten për disa prej rreziqeve.

SHBA-ja dhe Kina janë dy forcat kryesore që nxisin zhvillimin e inteligjencës artificiale më të avancuar dhe përhapjen globale të kësaj teknologjie. Dy superfuqitë janë përplasur gjithnjë e më shumë lidhur me politikat e njëra-tjetrës për IA dhe praktikat e industrisë, çështje që pritet të kenë një rol të rëndësishëm edhe në bisedimet dypalëshe më vonë gjatë këtij muaji.

Pavarësisht garës për zhvillimin e sistemeve gjithnjë e më të fuqishme të inteligjencës artificiale, kuadri rregullator dhe deklaratat publike nga Pekini tregojnë se autoritetet kineze e konsiderojnë mundësinë që inteligjenca artificiale e avancuar t’i shpëtojë mbikëqyrjes efektive njerëzore, si një rrezik mjaft serioz për të hartuar masa paraprake.

Kina sheh rreziqe te modelet kryesore amerikane me kod të mbyllur

Ministrii Sigurisë së Shtetit i Kinës, Chen Yixin, shkroi në një media qeveritare se modelet e avancuara amerikane, si Mythos i Anthropic dhe GPT-5.5-Cyber i OpenAI, mund të paraqesin rreziqe serioze për infrastrukturën kritike të informacionit të Kinës dhe bëri thirrje për një forcim gjithëpërfshirës të sigurisë së IA.

Zhvilluesit kinezë të inteligjencës artificiale kanë promovuar modelet me parametra të hapur, pjesërisht me argumentin se ekipet e sigurisë kibernetike mund t’i inspektojnë, modifikojnë dhe përdorin ato për qëllime mbrojtëse.

Platforma e modeleve Hugging Face tha se përdori GLM-5.2, një model me parametra të hapur i zhvilluar nga kompania kineze Z.AI, për të analizuar një ndërhyrje të ndodhur në korrik nga agjentë të OpenAI që kishin dalë jashtë kontrollit, pasi modelet amerikane me kufizime më të forta rezultuan më pak të dobishme për punën hetimore.

Por ekspertët nënvizojnë gjithashtu rreziqet që lidhen me modelet me parametra të hapur, të cilat mund të modifikohen dhe rishpërndahen me pak mbikëqyrje.

Kimi K3 i Moonshot muajin e kaluar arriti të anashkalonte një mjedis të izoluar testimi të Institutit të Sigurisë së Inteligjencës Artificiale të Mbretërisë së Bashkuar, duke nxjerrë në pah rrezikun që modelet kineze të inteligjencës artificiale, ashtu si homologët e tyre amerikanë, të mund t’u shmangen kontrolleve të projektuara për të kufizuar aksesin dhe veprimet e tyre.

Rregullatorët kanë paralajmëruar per riskun e “humbjes së kontrollit” mbi IA-në

Kina përfshiu për herë të parë në mënyrë të qartë një skenar të ardhshëm të humbjes së kontrollit në një kuadër për sigurinë e inteligjencës artificiale të publikuar në shtator 2024, nën drejtimin e Administratës së Hapësirës Kibernetike të Kinës (CAC).

Dokumenti thoshte se nuk mund të përjashtohej mundësia që, në të ardhmen, inteligjenca artificiale të ishte në gjendje të siguronte në mënyrë autonome burime të jashtme, të vetëpërsëritej, të zhvillonte vetëdije dhe të kërkonte pushtet në botën e jashtme, duke krijuar rrezikun e një konkurrence me njerëzit për kontroll.

CAC publikoi një version të zgjeruar në shtator 2025. Kuadri i ri e formulonte më qartë skenarin, duke thënë se inteligjenca artificiale mund të pësonte një “kërcim” të papritur dhe jashtëzakonisht të madh në inteligjencë, përpara se të siguronte burime, të vetëpërsëritej dhe të kërkonte pushtet. Dokumenti shtonte gjithashtu parimin e qeverisjes “aplikim i besueshëm, parandalim i humbjes së kontrollit”.

Një interpretim i mëvonshëm nga ekspertë, i publikuar në faqen e rregullatorit kinez të hapësirës kibernetike, thoshte se parimi i ri synonte të mbronte nga rreziqet e humbjes së kontrollit që mund të kërcënonin mbijetesën dhe zhvillimin e njerëzimit, si dhe i referohej një skenari të mundshëm të “shpërthimit jashtë kontrollit të inteligjencës artificiale”.

Xi Jinping vendos kontrollin në qendër

Ky shqetësim është shfaqur që prej atëherë edhe në mesazhet politike të nivelit më të lartë në Kinë. Në Konferencën Botërore të Inteligjencës Artificiale në Shangai, në korrik, Presidenti i Kinës Xi Jinping tha se autoritetet duhet t’u kushtojnë vëmendje të madhe si rreziqeve të qenësishme të inteligjencës artificiale, ashtu edhe atyre që rrjedhin nga përdorimi i saj.

Ai tha se inteligjenca artificiale duhet të mbetet gjithmonë nën kontrollin e njeriut. Sun Xiaobo, zyrtar i lartë i Ministrisë së Jashtme kineze përgjegjës për çështjet e inteligjencës artificiale, tha në një takim të Kombeve të Bashkuara muajin e kaluar se Kina po përshpejtonte kërkimet për hartimin e një legjislacioni më të gjerë për inteligjencën artificiale.

Zëvendëspërfaqësuesi i përhershëm i Kinës në Kombet e Bashkuara, Sun Lei, u bëri thirrje qeverive këtë muaj që t’i qasen me kujdes inteligjencës artificiale në fushën ushtarake, për të shmangur keqllogaritjet strategjike dhe një garë armatimesh.

Pekini paralajmëron për rreziqe të reja nga agjentët e IA-së

Ndërkohë, Kina ka nisur t’i kthejë këto parime në rregulla më konkrete për agjentët e inteligjencës artificiale, të cilët veprojnë në mënyrë shumë më autonome dhe mund të kryejnë detyra më komplekse sesa një chatbot i zakonshëm.

Në maj, rregullatori i hapësirës kibernetike i Kinës publikoi udhëzime të përbashkëta që mbulojnë në mënyrë specifike këto sisteme. Ato u kërkojnë zhvilluesve të përmirësojnë aftësinë për të zbuluar, ndërhyrë, bllokuar dhe rikuperuar nga sjelljet e papërshtatshme të agjentëve.

Udhëzimet identifikojnë në mënyrë specifike helmimin e të dhënave, manipulimin e algoritmeve, dobësitë e sistemeve dhe “humbjen e kontrollit operacional” si rreziqe për sigurinë. Ato thonë gjithashtu se përdoruesit duhet të ruajnë autoritetin përfundimtar vendimmarrës mbi vendimet autonome të një agjenti.

Ndërsa Kina nuk ka propozuar monitorues të pavarur të vendosur brenda kompanive të inteligjencës artificiale, sipas modelit të mbështetur nga Anthropic, standardet e saj u lejojnë zhvilluesve të porosisin vlerësime sigurie nga palë të treta, si dhe parashikojnë që organizma të jashtëm vlerësimi dhe studiues të sigurisë të testojnë dhe auditojnë modelet e hapura./Reuters

ia inteligjenca artificiale reuters kine

Sondazh

Poll

Braçe kritika të ashpra ndaj KLGJ dhe KLP për vendimet për pagat: Të kërkojnë falje

Braçe kritika të ashpra ndaj KLGJ dhe KLP për vendimet për pagat: Të kërkojnë falje

Berisha:Trump denoncoi rrezikun komunist dhe rrezikun e drogës, mbi të cilat qëndron regjimi i Ramës

Berisha: Në SHBA shprehëm shqetësimin tonë për përdorimin e drejtësisë si armë politike nga Edi Rama

Berisha: Denoncuam farsën elektorale, sekretari Rubio nuk e uroi Ramën për zgjedhjet!

Berisha: Në epiqendër të takimeve ishte narkoshteti! Rama, vëllai i tij dhe qeveritarët janë...

Kapen 41 kg e 350 gramë kokainë në Portin e Durrësit nga Brazili, vlera në treg 2 milionë euro

Dha alarm fals për bombë, për të testuar autoritetet, Jatagani poston videon...

Berisha pas kthimit në SHBA: Morëm pjesë në konventën më të bukur!

Protesta te Zogu i Zi, aktivistët: Policia mbron dhunën, Rama është frikacak

Tensione dhe përplasje fizike/ Protesta te Zogu i Zi, shoqërohen 10 aktivistë

SKANDAL/ Policia dhunon protestuesit, momenti kur efektivi i 'Shqiponjave' i gjuan me gusht në bark

Protestuesit zhvillojnë tubim në ditën e parë të shkollës, policia shoqëron disa prej tyre...

Protestuesit zhvillojnë tubim në ditën e parë të shkollës, shoqërohen disa prej tyre

Aktivisti Arben Kola: Nga nesër mbledhja në sheshin “Skënderbej” nis në orën 18:30

Përplasjet e Ramës me banorët e Poliçanit, qytetari: U soll si sulltan, u tha qepeni gojën

Dita e 106-të e protestës/ Nis marshimi drejt Kryeministrisë: Shqipëria kërkon revolucion

Rama në Berat: Çfarë lidhje ka distanca?, ndryshon vetëm drejtimi vendor

Digjet një banesë në lagjen Kastriot të Fushë-Krujës, shkak një luhatje e energjisë elektrike

Egla Ceno rrëfen përplasjen me kryeministrin Rama në Berat: Nuk pati provokime nga ana jonë

Ermal Nufi në kontraditë me veten pasi dolën përgjimet e Roni Yeffet: Zhvillimi i industrisë...

Kanosi me armë zjarri një 35-vjeçar, arrestohen dy persona në Rrogozhinë

Kanosi kushëririn dhe familjarët për ti marrë 300 mijë euro, arrestohet 56-vjeçari në Vlorë

Të shtëna me armë zjarri në Mat/ Gjendet e djegur makina e autorëve, shënjestra ishte Akil Lleshi

Stuhi në Elbasan/ Dhjetëra banesa nën ujë, raportohen dëme në automjete

Përplasja për pagat, shpërthen Rama: KLP e KLGJ, shëmbëlltyra e errët e reformës në drejtësi

‘S’kam ndërmend të zgjedh pasardhës’, Rama: Socialistëve u them s’është hapur gara

Afërsia me Ergys Agasin? Rama: Nuk kam autorizuar njeri të bëjë punët e shtetit në emrin tim

Berisha: Takimet me diasporën ishin të jashtëzakonshme

Rama e pranon: Problem kryesor në sistemin shëndetësor është keqmenaxhimi

Berisha kthehet nga SHBA: Ky është udhëtimi më ripërtëritës i jetës time

Çuçi: Mbledhja e domosdoshme! Njerëzit nuk e kuptojnë thelbin e Reformës Territoriale

Berisha kthehet nga SHBA, demokratët dalin e presin në Rinas

"Pushteti është kafshë e përbindshme", Rama për Metën: Talent që s’e mbajti dot peshën!

Rama: U shkel vija e kuqe midis pushteteve! SPAK hyri në territorin tim si kryeministër

Rama pritet me protesta në Vlorë, qytetari: Nuk mund të na impononi si doni ju

Rama pritet me protesta në Vlorë/ Policia tërheq zvarrë aktivistin Baki Goxhaj dhe 3 të tjerë

Rama për Arben Ahmetajn:Kisha investuar në një maskë karnavalesh,jo në një aset publik për tu besuar

Tirana shembull absurd, deputetët të frustruar në kulm"/Rama:Kryeqyteti po vuan mungesën e drejtimit

Grupe kriminale në zgjedhjet e 2025-ës? Rama mbron ish-kreun e SPAK: Padrejtësi e madhe

"Nuk jam shitësi i Shqipërisë"/ Rama për Sazanin: Nuk investojmë për ujin dhe dritat

Çështja e Sazanit dhe Zvërnecit, Rama: Janë dy projekte, por të njëjtët investitorë

Rama në Vlorë, takime me strukturat dhe qytetarët për reformën territoriale

Rama flet për adoleshencën: Refuzimi i kufijve të imponuar, ishte tipari që më karakterizonte

Stuhia “godet” Roskovecin, pemët e rrëzuara në rrugë vështirësojnë qarkullimin

Protesta 'Marshi i Lirisë'/ Autobusë me qytetarë nisen nga komunat drejt Prishtinës

Protestë kundër ndërtimit të Muzeut Hebraik në Vlorë, qytetarët përplasje me policinë

Aksident në rrugën “Bardhyl” në Tiranë, makina përplaset me urbanin

"S’jam këtu për tu bërë mbret"/ Rama: Kur dera e BE-së të hapet, do shpëtoni nga unë

"SPAK mua s’më thotë asgjë", Rama: Artur Shehu është çështje që lidhet me drejtësinë e jo qeverinë

Rama për Sazanin: Dy projekte të tjera gjatë qeverisjes sime nuk u realizuan