Udhëheqësit e BE-së kanë bërë thirrje për një prani më të fortë në Arktik, ndërsa NATO zgjeron aktivitetet e saj ushtarake në rajon, duke përmendur atë që e përshkruajnë si një kërcënim në rritje për sigurinë nga Rusia.
Moska i ka hedhur poshtë vazhdimisht akuza të tilla, duke thënë se NATO po minon bashkëpunimin tradicional rajonal dhe po nxit tensionet.
Në Samitin e parë Evropian të Arktikut, të mbajtur në Rovaniemi të Finlandës, më 13-14 shtator, dymbëdhjetë vende të BE-së kërkuan një “rol më strategjik dhe proaktiv” në rajon dhe bënë thirrje që më shumë burime t’u kushtohen aktiviteteve të Arktikut, mes “realiteteve gjeopolitike në zhvillim”.
“Bashkimi Evropian duhet të përforcojë pozicionin e tij në Arktik, duke përfshirë edhe përgatitjen e shtuar”, thanë Finlanda, Danimarka, Estonia, Franca, Greqia, Gjermania, Letonia, Lituania, Holanda, Polonia, Rumania dhe Suedia në një deklaratë të përbashkët pas takimit.
Nga 12 nënshkruesit, vetëm Danimarka, Finlanda dhe Suedia janë shtete arktike. Pesë shtetet arktike jashtë BE-së janë Rusia, SHBA-ja, Kanadaja, Norvegjia dhe Islanda.
Finlanda dhe Suedia iu bashkuan NATO-s përkatësisht në vitet 2023 dhe 2024, duke zgjeruar praninë e bllokut ushtarak të udhëhequr nga SHBA-të në rajon. Moska paralajmëroi në atë kohë se, ndërsa pranimi i tyre nuk përbënte në vetvete një kërcënim të drejtpërdrejtë për Rusinë, vendosja e infrastrukturës ushtarake të NATO-s në territorin e tyre do të shkaktonte një përgjigje.
