Lahi Brahimaj, Fatmir Limaj, Sylejman Selimi, Rrustem Mustafa, Latif Gashi, Shukri Buja dhe Sabit Geci nuk ishin të pandehur, por emrat e tyre u për...
Për aktivistin Andi Tepelena, ajo se çfarë po ndodh me policinë në raport me protestuesit ëskhtë e papranueshme, ndë...
BOTA
Putin lançon 'super aplikacionin' e ri për të zëvendësuar Telegramin-WhatsApp dhe për të mbikëqyrur miliona rusë
Piranjat NewsPërditësimi i fundit 18 Shtator 2026, 10:38
Për rreth një vit e gjysmë, miliona rusë janë detyruar të instalojnë një aplikacion të ri në telefonat e tyre. Është Max, një aplikacion vjollcë dhe blu që kombinon mesazhet dhe pagesat dixhitale.
Autoritetet ruse po e promovojnë atë si një alternativë "patriotike" ndaj platformave të njohura Telegram dhe WhatsApp, ndërsa personazhe të famshëm dhe figura publike po e promovojnë atë në videoklipe muzikore dhe shfaqje humoristike. Këtë verë, Max u bë aplikacioni më i popullarizuar i mesazheve në Rusi.
Aplikacioni është një produkt i VKontakte , kompanisë më të madhe të rrjeteve sociale në Rusi, e cila mban lidhje të ngushta me shtetin.
Sipas raportimeve, Presidenti rus Vladimir Putin ka një pjesëmarrje indirekte në të.
Max është versioni rus i të ashtuquajturit "super-aplikacion", një platformë e vetme dixhitale që bashkon shumë shërbime të ndryshme. Brenda tij, dhjetëra "mini-aplikacione" funksionojnë për nevojat e përditshme, të tilla si bankat, komunikimi dhe qasja në shërbimet qeveritare.
Modeli të kujton WeChat të Kinës, aplikacionin që ka evoluar në një platformë dixhitale gjithëpërfshirëse dhe përdoret gjerësisht si pjesë e sistemit të kontrollit shoqëror të vendit. Megjithatë, ndryshe nga Kina, ku infrastruktura të tilla dixhitale janë zhvilluar gradualisht gjatë dekadave, Max iu imponua një shoqërie që deri vonë kishte qasje relativisht të lirë në internet.
Hulumtimi zbulon aftësitë e mbikëqyrjes
Analiza e re dixhitale nga studiuesit e cituar nga Guardian ka zbuluar, sipas tyre, aftësi të gjera mbikëqyrjeje të aplikacionit.
Roya Ensafi, një profesoreshë e asociuar e shkencave kompjuterike në Universitetin e Miçiganit, tha se Max mund të veprojë si një "derë e pasme" për të gjithë ekosistemin e mikro-aplikacioneve të saj të instaluara në pajisjen e secilit përdorues.
"Ne kemi studiuar përshkallëzimin e kontrollit të internetit në Rusi për një dekadë.
Ajo që ofron Max është taktika më e zgjuar dhe më e tmerrshme që qeveritë autoritare mund të përdorin për të monitoruar qytetarët e tyre", tha ajo, duke theksuar se Max mund të jetë një "model" për zhvillimin e autoritarizmit dixhital në vende të tjera.
Ekipi i hulumtimit ishte në gjendje të shqyrtonte versionin e aplikacionit të përdorur në Rusi dhe pretendon se ka zbuluar se Max mund të bëjë pamje të ekranit të pajisjes pa dijeninë e përdoruesit, madje edhe nga përmbajtja e mikro-aplikacioneve.
Në të njëjtën kohë, studiuesit raportojnë se mund të hyjë në të dhënat e ruajtura brenda tyre, siç janë mesazhet dhe informacionet e pagesës, ndërsa ata pretendojnë se ekziston mundësia e imitimit të përdoruesit. Edhe më shqetësuese, sipas hulumtimit, është se aplikacioni
mund të injektojë kod në aplikacionet e veta, të cilat teorikisht mund të përdoren edhe për sulme kibernetike.
Ensafi sqaroi, megjithatë, se Max nuk mund të hakojë aplikacione të tilla si Telegram dhe WhatsApp, pasi ato janë instaluar tashmë në pajisje. Megjithatë, këto dy shërbime janë ndaluar nga autoritetet ruse.
Presion mbi nëpunësit civilë, studentët dhe nxënësit
Përdorimi i Max është bërë praktikisht i detyrueshëm për shumë punonjës në agjencitë qeveritare, organizatat publike, universitetet dhe shkollat./ Protothema-Piranjat News
