Nëna 78-vjeçare e miliarderit Elon Musk, Maye Musk, ka zbuluar se nuk e ka pasur kurrë problem që të jetojë në kushte t&e...
BOTA
Grenlanda dhe Antarktida kanë humbur 12.5 trilionë tonë akull që nga viti 1979
PiranjatPërditësimi i fundit 18 Shtator 2026, 15:10
Grenlanda dhe Antarktida kanë humbur gjithsej rreth 12.5 trilionë tonë akull që nga viti 1979, duke kontribuar në rritjen e nivelit global të detit me rreth 3.2 centimetra, sipas një studimi të ri.
Analiza, e cila bashkon të dhëna satelitore të mbledhura për më shumë se 40 vjet, tregon se humbja e akullit është përshpejtuar ndjeshëm gjatë dekadave të fundit, veçanërisht që nga vitet 1990.
Sipas studiuesve, një nga faktorët kryesorë është ngrohja e oqeaneve, e cila shkakton shkrirjen e akullit nga poshtë dhe në skajet e akullnajave, duke përshpejtuar derdhjen e tyre drejt detit.
Të dhënat për Antarktidën janë mbledhur që nga viti 1979, ndërsa për Grenlandën që nga viti 1972. Sipas analizës, shtresat e akullit ishin relativisht të qëndrueshme gjatë viteve 1970, 1980 dhe fillimit të viteve 1990, përpara se humbja të fillonte të përshpejtohej. Rritja më e theksuar është regjistruar pas vitit 2010.
Studimi vlerëson se rreth 84 për qind e humbjes së akullit lidhet me rritjen e derdhjes së akullit në oqeane, ndërsa 16 për qind vjen nga proceset që ndodhin në sipërfaqen e shtresave të akullit.
Ujërat më të ngrohta të detit ndikojnë në shkrirjen e akullit në pjesët e poshtme dhe në skajet e akullnajave. Në Grenlandë, për shembull, akullnaja Jakobshavn po tërhiqet me një shpejtësi që, sipas studimit, mund të arrijë deri në 50 metra në ditë.
Humbja e akullit që nga viti 1979 ka ndikuar në rritjen e nivelit global të detit me rreth 3.2 centimetra. Shkencëtarët paralajmërojnë se edhe rritje relativisht të vogla të nivelit të detit mund të kenë pasoja të konsiderueshme për zonat bregdetare.
Humbja e akullit u ngadalësua gjatë periudhës 2020–2023, por studiuesit theksojnë se kjo lidhej me kushte afatshkurtra atmosferike dhe nuk përbënte domosdoshmërisht një ndryshim të trendit afatgjatë. Reshjet e larta të borës në Antarktidën Lindore kompensuan një pjesë të humbjeve, ndërsa verat më të buta në Grenlandë reduktuan shkrirjen në sipërfaqe.
Studimi, i publikuar në revistën shkencore Scientific Data, thekson se shtresat e akullit reagojnë ndaj ndryshimeve klimatike me një vonesë prej disa dekadash. Për këtë arsye, studiuesit vlerësojnë se humbja e akullit mund të vazhdojë edhe nëse ngrohja globale vihet nën kontroll.
