LIVE UPDATES
Aktualitet

Historia e ndarjes territoriale që nga pavarësia

Qeveria e Vlorës e ndau vendin në prefektura, nënprefektura dhe krahina. Statuti Organik i vitit 1914 parashikonte sanxhaqe, kaza, nahije dhe bashki, me këshilla në nivele të ndryshme.

19 Shtator 2026, 07:57 Nga I.A
Historia e ndarjes territoriale që nga pavarësia
Foto Ilustruese

TIRANË- Ndarjet territoriale në Shqipëri kanë ndryshuar shpesh, në varësi të mënyrës se si shteti ka kërkuar të ushtrojë kontrollin dhe të organizojë shërbimet. Pas shpalljes së Pavarësisë, organizimi territorial u mbështet fillimisht në strukturën e trashëguar nga Perandoria Osmane.

Qeveria e Vlorës e ndau vendin në prefektura, nënprefektura dhe krahina. Statuti Organik i vitit 1914 parashikonte sanxhaqe, kaza, nahije dhe bashki, me këshilla në nivele të ndryshme.

Gjatë viteve të para të shtetit shqiptar, ndarja territoriale ndryshoi disa herë. Në periudhën e Mbretërisë u konsolidua modeli me prefektura dhe nënprefektura, ndërsa bashkitë vepronin kryesisht në qendrat urbane.

Pas vitit 1945 u vendos një sistem i centralizuar, pasi territori u organizua në rrethe, qytete dhe fshatra të bashkuara, ndërsa këshillat popullorë ishin më shumë struktura zbatuese të pushtetit qendror sesa organe të vetëqeverisjes.

Ligji i vitit 1967 e përkufizonte këshillin popullor si organ të pushtetit shtetëror në territor, por ai nuk kishte autonominë politike dhe financiare që lidhet sot me qeverisjen vendore.

Pas vitit 1990, Shqipëria nisi kalimin nga administrimi i centralizuar te vetëqeverisja vendore. Në vitin 1992 u krijuan 36 rrethe, 44 bashki dhe 313 komuna. Reforma e vitit 2000 solli strukturë me 65 bashki, 308 komuna dhe 12 qarqe, gjithsej 373 njësi të nivelit të parë.

Ky sistem e afronte pushtetin me komunitetet, por prodhoi fragmentim të madh. Shumë komuna kishin popullsi dhe të ardhura të pamjaftueshme, administrata të vogla, mungesë specialistësh dhe varësi thuajse të plotë nga transfertat e qeverisë qendrore.

Një pjesë e tyre shpenzonin shumicën e buxhetit për paga dhe administratë dhe shumë pak për investime ose shërbime.

Reforma e miratuar në vitin 2014 dhe e zbatuar pas zgjedhjeve vendore të vitit 2015 e ndryshoi rrënjësisht sistemin. Numri i njësive bazë u ul nga 373 në 61 bashki, ndërsa 12 qarqet u ruajtën. Ish-bashkitë dhe komunat u kthyen në njësi administrative pa kryetar të zgjedhur, pa këshill, pa buxhet dhe pa personalitet juridik.

Qëllimi ishte krijimi i ekonomive të shkallës, ulja e kostove administrative, profesionalizimi i administratës dhe ofrimi i shërbimeve në territore më të mëdha. Por reforma ndryshoi hartën shumë më shpejt sesa mënyrën e financimit, shpërndarjen e kompetencave dhe organizimin e shërbimeve. Pjesa më e madhe e shërbimeve u përkeqësua ndjeshëm në zonat rurale, teksa bashkitë vazhduan, për inerci, të qeverisin brenda qyteteve./Monitor.al

reforma territoriale

Sondazh

Poll

Prishtina proteston për vendimin e Hagës, djali i Thaçit e Veselit mes protestuesve

Prishtina proteston për vendimin e Hagës, djali i Thaçit e Veselit mes protestuesve

Dita e 111-të e protestës/ Mbyllen fjalimet, nis marshimi i qytetarëve në rrugët e Tiranës

Protesta në Tiranë/ Nis marshimi drejt Kryeministrisë, thirrje: Jepe dorëheqjen

Rama: Euro e dobët, duhet reflektim te çmimet

Zjarr në sektorin Rinia në Durrës, banorët dhe zjarrfikësit në luftë me flakët

Rama takime me furnitorë: Po fitoni më shumë se ç’e mban zakoni i mirë

Djali i Jakup Krasniqit: Nuk dorëzohemi, ajo që ndodhi në Hagë prek sakrificën e çdo dëshmori

Djali i Kadri Veselit: Nuk e kemi humbur besimin te bota perëndimore dhe drejtësia e tyre

Përfshihet nga flakët një automjet në një parkim nëntokësor në Fier, policia nis hetimet

Shkuan në Hagë në mbështetje të ish-krerëve të UÇK-së, 50 veteranët mbërrijnë në Portin e Durrësit

Ndizen tensionet në Prishtinë para protestës/ Policia kërkon dokumentet e identifikimit të...

Pagat e magjistratëve/ Rama: Gjykata Kushtetuese nuk i dikton Kuvendit si të votojë

Rama për pagat e magjistratëve: Askush nuk mund t’i diktojë Kuvendit kur të mblidhet

Rama: Lëvizjet e koordinuara mes shoqatave dhe gjyqësorit dëmtojnë Republikën e Shqipërisë

"SPAK dhe GJKKO janë dy suksese të reformës në drejtësi"/ Rama: KLP dhe KLGJ kanë falimentuar

Rama për opozitën: Të të përzënë nga protesta quhet “amanet mushkat, se kuajt ikën”

“Çështja Becchetti”/ Rama: E ka fituar arbitrazhin por do marrë zero lekë nga shteti shqiptar

Pagat e magjistratëve/ Rama: Të kërkosh rritje sa herë rriten pagat e të tjerëve është lajthitje

Rama për Gjykatën Kushtetuese: Detyra jote është të mos na lejosh ta ngremë dorën gabim...

Protesta e 110-të kundër qeverisë/ Qytetarët rrethojnë komisariatin nr.1, thirrje: Lironi çunat

Bardhi:Kompania që u kap me41kilogramë kokainë, përfitojë nga Qeveria1milion euro nga fondet e IPARD

Diskutimet për pagat e magjistratëve, kryeministri Edi Rama i bashkohet seancës në Kuvend

Marshim i protestuesve/ Policia bllokon hyrjet që të çojnë drejt Kuvendit

Tensione në Kuvend/ Balla- Muçit: E ke ndarë mandatin përgjysmë me Qorin

Dita e 110-të e protestës/ Nis marshimi i protestuesve në rrugët e Tiranës

U përplas me protestuesit, Luarasi: Në 730 komente kërkohej pushkatimi ose varja në litar

“Ne nga fshati jemi akoma te parmenda, ju po na çoni te IA"/ Korreshi ironizon qeverinë

Protesta qytetare në Tiranë/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë, thirrje

“E qepi gojën”! Berisha për Ramën pas vendimit të Hagës: I futi thikën pas shpine Kosovës

“KAYO skandal i paparë”/ Berisha: Bëhet trafik armësh, e shëmtuar për një vend të NATO-s

Vendimi i Hagës për ish-krerët e UÇK-së/ Spiropali: UÇK u ngrit për të mbrojtur gratë e dhunuara

Balla akuzon Berishën: Takove rusin që hartoi raportin kundër UÇK-së, punove kundër Hashim Thaçit

Vendim i Hagës për ish-krerët e UÇK-së/ Kuvendi i Shqipërisë del me deklaratë të përbashkët

"Evis Sala ka qenë studiuese e rrallë"/ Berisha lavdëron ish-Ministren, thirrje Spahiut...

Përplasje mes efektivëve të policisë dhe protestuesve, policia shoqëron dy të mitur

Berisha në Kuvend: Jeni bërë ushtarë të Padronit dhe Yeffet-it, po i jepni paratë kompanisë së Ramës

Balla: Të shtyjmë deklaratën e përbashkët për “Hagën” se mungon Agroni?!

Zhupa: Rama shkoi me avion special në Kosovë dhe kërkoi votën për Gjykatën Speciale

Pagat e magjistratëve/ Bardhi: Nuk mund të tallemi me pagat e prokurorëve dhe gjyqtarëve

Spahiu bën premtimin në Kuvend: Në janar 2027 do të jetë në Onkologjik

Protestuesit përplasen me policinë, shoqërohet Dritan Goxhaj

Vijojnë tensionet në protestë, qytetarët përmbysin kazanët e mbeturinave para selisë së PD

Protestuesit përplasen me efektivët, policia i’u bën thirrje qytetarëve: Lironi rrugën

Tension mes protestuesve dhe policëve, qytetarët nuk i ndalin thirrjet: Arrestoni Ramën

Pas heqjes së gardhit metalik, protestuesit nisin sërish marshimin drejt Kuvendit

Protestuesit heqin gardhin metalit të vendosur nga policia te Ministria e Brendshme

"Urime Zegjinesë për look-un e ri"/ Muçi: Mos harroni që janë 110 ditë protestë, rinia ju...

"Ta tregoj unë..."/ Tensione te Ministria e Brendshme, shoqërohet një protestues

Muçi ironizon deputeten socialiste, Zegjine Çaushi i përgjigjet ashpër: O psikopat, na hape barkun

Tensione në protestën jashtë Kuvendit, qytetarët godasin me vezë efektivët e policisë