Sandro Mazzola, simboli i Interit dhe legjenda e kombëtares italiane të futbollit, është ndarë nga jeta në moshën 83-vjeçare, pas një beteje të gjatë me sëmundjen.
“Ka qenë një nga futbollistët më të mëdhenj të historisë. Jo vetëm të historisë zikaltër”, shkroi Interi në mesazhin e lamtumirës, duke renditur sukseset e tij: “Katër tituj kampionë në Itali, dy Kupa të Kampionëve, dy Kupa Ndërkontinentale, titullin e golashënuesit më të mirë në Serie A (në vitin 1965 me 17 gola) dhe në Kupën e Kampionëve (7 gola në vitin 1964). I dyti në garën për Topin e Artë në vitin 1971, pas Johan Cruyff”.
Ata si Sandro Mazzola nuk kishin nevojë për një emër të shkruar në fanellë. Për t’i njohur, mjaftonte një driblim mes kundërshtarëve dhe një palë mustaqe. Si atë mbrëmje dhjetori në Budapest, në Kupën e Kampionëve kundër Vasas, kur me driblimet e tij nxori jashtë loje gjysmën e mbrojtjes hungareze dhe, meqë ishte aty, kaloi edhe portierin. Më pas qëndroi duke vallëzuar përpara vijës së portës, përpara se të vendoste më në fund ta dërgonte topin në rrjetë.
Ose atë herën tjetër në Bernë, kur me fanellën e kaltër të Italisë, brenda zonës së rreptësisë, e mbajti topin në ajër me gjashtë prekje të mrekullueshme, pa e lënë asnjëherë të prekte barin. Gjëra që vetëm ai mund t’i bënte.
Sandro Mazzola ishte 83 vjeç. U largua nga kjo botë ashtu siç e kishte ëndërruar: me Interin e tij në krye të renditjes dhe me shpresën për lavdi të reja përpara. Sandro kishte kohë që luftonte me sëmundjen. Por sa herë që mundej, nuk mungonte në takimet me ish-shokët e skuadrës dhe tifozët e përhershëm. Si një vit më parë, në maj, kur u mblodhën në restorantin e Zanettit për të festuar 60-vjetorin e fitimit të Kupës së dytë të Kampionëve.
Tani, në dhomat e zhveshjes së parajsës, do të gjejë Luisito Suarezin, Franz Beckenbauerin, Gigi Rivën dhe Franco Baresin. Për të luajtur një ndeshje të përjetshme, me engjëjt që bëjnë tifo. Si të gjithë të mëdhenjtë e sportit, edhe Mazzola, i njohur me nofkën “Mustaqja”, ishte i destinuar t’i ndante tifozët në dy kampe.
Ose ai, ose Rivera. Interi ose Milani. Një rivalitet i pafund, ku në fund fitonin të gjithë, edhe kur tabela elektronike tregonte një rezultat negativ. Një rivalitet që i dha jetë një epoke të paharrueshme në një Milano që nuk do të jetë më kurrë njësoj. Mazzola e kishte fatin të shkruar që në mbiemër. Një privilegj, por edhe një barrë. Detyrimi për të dëshmuar se askush, madje as vetë Nëna Natyrë, nuk i kishte dhuruar asgjë.
Që në fushat e vogla të futbollit pranë kishës, të gjithë prisnin gabimin e tij të parë, një pasim të pasaktë, për të dhënë menjëherë gjykimin:
“Sigurisht, babai i tij Valentino ishte tjetër gjë”.
Aq shumë e rëndonte ky krahasim, sa një ditë Sandro vendosi të ndryshonte sport dhe të kalonte në basketboll. Talent kishte edhe për këtë sport. Klubi legjendar Simmenthal i Cesare Rubinit e donte në skuadër.
“Babai yt do të rrotullohej në varr”, e paralajmëroi nëna e tij, Emilia.
Kështu, Sandro mbeti tek Interi, sepse jetonte në Milano dhe në fushën e futbollit pranë kishës luante me Adriano Celentanon dhe Tony Renisin. Më pas gjeti një “baba” të ri, i cili e merrte për dore bashkë me vëllain e vogël Ferruccio dhe i çonte në fushën e San Siros përpara ndeshjeve.
Ai quhej Benito Lorenzi, qendërsulmuesi i një Interi që e dinte mirë se si fitohej. Ato momente i kujtonin të dielat kur babai i tij, Valentino, e merrte me vete në stadiumin Filadelfia të Torinos. Atje, portieri Bacigalupo e linte Mazzolën e vogël t’i shënonte gola, vetëm për ta parë të buzëqeshte. Mazzola, i cili gjatë gjithë jetës së tij veshi vetëm fanellën zikaltër të Interit dhe atë të kaltër të kombëtares italiane.
Presidenti Angelo Moratti vendosi veton ndaj huazimit të tij te Como.
“Që të fitonte përvojë”, ishte arsyetimi i Helenio Herrerës, i cili nuk kishte simpati për atë që e konsideronte një futbollist të favorizuar për shkak të mbiemrit.
Më vonë, ishte vetë Sandro që u tha jo Bonipertit dhe Agnellit, të cilët e donin te Juventusi në vitet e fundit të karrierës së tij. Por si mund të luante djali i kapitenit të Torinos së Madh për rivalët e urryer? Fotografia e tij në albumin e futbollistëve nuk përfundonte thjesht e ngjitur në një faqe. Tifozët e tij të vegjël e mbanin brenda fletores së shkollës. Ose mbi tavolinën e studimit, duke e parë si fotografinë e një të afërmi të dashur.
Sandro kishte një mijë histori për të treguar. Si ajo hera kur shkoi në Brescia për të parë një talent të ri dhe u kthye me një djalë tjetër, që quhej Andrea Pirlo. Ose kur e çoi Ronaldon, “atë të vërtetin”, siç thoshte ai, në selinë e Interit për të firmosur kontratën.
Mazzola dhe kombëtarja italiane. Për të, të luante me fanellën e Italisë ishte vetëm një nder. Në atë skuadër kishte aq shumë talente, sa njëmbëdhjetë vende në formacion ishin tepër pak për t’i përfshirë të gjithë. Dhe kështu mund të ndodhte që edhe një futbollist si Gianni Rivera të mbetej jashtë. Mbi rivalitetin mes tyre u ndërtuan legjenda që kishin pak të bënin me të vërtetën.
Ata e luanin mirë rolin e rivalëve, por më pas takoheshin në restorant, sepse mes futbollistëve të mëdhenj gjendet gjithmonë një mënyrë për të qenë në të njëjtën anë. Kështu, së bashku, ata “shpikën” sindikatën e futbollistëve. Në ato kohë, kur nuk kishte agjentë që të përfaqësonin lojtarët, për të bërë që zëri yt të dëgjohej, duhej të kishe vërtet mendjen dhe këmbët e një Mazzole dhe të një Rivere.
Vitrina e trofeve të Interit u mbush gjatë atyre viteve të lavdishme ’60. Kupa që, edhe pse në pllakëzat e tyre ishte shënuar vetëm rezultati, të gjithë e kuptonin se për t’i sjellë në shtëpi kishte qenë e nevojshme edhe “firma” e Mustaqes.
Me të, Interi fitoi yllin e parë, Kupën e parë të Kampionëve dhe Kupën Ndërkontinentale. Në stadiumin Prater të Vjenës, në vitin 1964, Mazzola shënoi dy gola përballë të madhit Alfredo Di Stefano. Në fund të ndeshjes, një tjetër legjendë e Real Madridit, Ferenc Puskas, iu afrua me fanellën në dorë dhe i tha:
“Djalosh, kam luajtur kundër babait tënd, Valentinos, dhe ti je i denjë për të. Merre fanellën”.
Dhe pastaj ishin ato mbrëmje kur San Siro bëhej qendra e botës së futbollit. Përmbysjet ndaj Liverpoolit dhe derbet, ku herë merrje goditje e herë i jepje.
Mazzola ishte një qendërsulmues, por edhe një organizator loje. Dhe nëse e vendosje në krah, shkëlqente po njësoj. Mësuesi i tij, përpara Lorenzit, kishte qenë Peppino Meazza. Mjafton vetëm emri. Një herë, gjatë një grumbullimi, Meazza u ngrys dhe tha:
“Unë kam një njollë. Kam luajtur edhe për Milanin”.
Djemtë e rinj të ekipit të të rinjve të Interit mbetën të magjepsur dhe të frikësuar njëkohësisht.
“Atë ditë”, do të kujtonte më vonë Mazzola, “kuptova se çfarë do të thoshte të vishje fanellën zikaltër”.
Një fanellë që nuk mund ta heqësh nga vetja as kur përfundon karrierën si futbollist.
Pjesa e dytë e jetës së Sandro Mazzolës ishte ajo si drejtues. Fillimisht me Ivanhoe Fraizzolin dhe më pas me Massimo Morattin. Erdhën të tjera triumfe, por pa arritur të rikrijohej atmosfera dhe magjia e Interit të Madh.
Mazzola pati edhe angazhimet e tij televizive, si komentator sportiv që nuk ishte kurrë banal. Driblimet e tij me fjalë përfundonin në rrjetë, njësoj si ato që bënte dikur në fushën e lojës.
Lamtumirë Sandro, kapiteni që mbushe me ëndrra zemrat e djemve që besonin vërtet te e ardhmja, sepse u kishe dhuruar një të tashme që meritonte të vendosej në kornizë./Corriere Della Sera
