Shtetet e Bashkuara, Danimarka dhe Groenlanda kanë arritur një marrëveshje të re për sigurinë e territorit arktik, pas muajsh tensionesh të shkaktuara nga deklaratat e presidentit amerikan Donald Trump për marrjen e kontrollit mbi Groenlandën.
Trump njoftoi se marrëveshja i jep Shteteve të Bashkuara “kontroll të përhershëm” mbi sigurinë dhe nevojat e tjera të Groenlandës. Presidenti amerikan tha gjithashtu se Uashingtoni do të ketë mundësinë të ndërmarrë atë që e konsideron të nevojshme për mbrojtjen e ishullit dhe se marrëveshja nuk do të ketë kosto për SHBA-në.
Megjithatë, autoritetet daneze dhe groenlandeze kanë bërë të qartë se marrëveshja nuk nënkupton transferimin e sovranitetit. Sipas tyre, ajo respekton sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës, si dhe të drejtën e popullit të Groenlandës për vetëvendosje.
Detajet e plota të marrëveshjes ende nuk janë bërë publike. Sipas informacioneve të deritanishme, dokumenti parashikon zgjerimin e pranisë ushtarake amerikane në Groenlandë, ndërsa synon të pengojë shtetet kundërshtare të SHBA-së, veçanërisht Rusinë dhe Kinën, të krijojnë baza ushtarake apo të kryejnë investime të ndjeshme në territor.
Marrëveshja pritet të nënshkruhet gjatë javës së ardhshme, në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork. Pas nënshkrimit, ajo do t’i nënshtrohet procedurave përkatëse parlamentare në Danimarkë dhe Groenlandë.
Zhvillimi vjen pas muajsh përplasjesh diplomatike mes Uashingtonit dhe Kopenhagës. Trump kishte deklaruar në mënyrë të përsëritur se SHBA-ja duhet të marrë kontrollin e Groenlandës, duke mos përjashtuar edhe mundësinë e përdorimit të forcës. Qëndrimet e presidentit amerikan kishin shkaktuar tensione në marrëdhëniet SHBA-Danimarkë dhe shqetësime brenda NATO-s.
Marrëveshja e re synon të forcojë praninë dhe kapacitetet amerikane të sigurisë në Arktik, ndërsa në të njëjtën kohë lë në fuqi statusin territorial të Groenlandës. Ishulli mbetet territor autonom nën sovranitetin e Mbretërisë së Danimarkës.