OKB/ Guterres: Superfuqitë duhet të njohin kufijtë e fuqisë së tyre

Udhëheqësi portugez po i udhëheq Kombet e Bashkuara, përmes njërës prej krizave më serioze diplomatike që nga Lufta e Dytë Botërore.

Në një intervistë për STANDARD rreth Trump, Putin, forcave të krahut të djathtë dhe kërcënimit që paraqet inteligjenca artificiale, Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres thotë se superfuqitë duhet të njohin kufijtë e fuqisë së tyre.

‘Ne jetojmë në një situatë të karakterizuar nga një ndarje e thellë gjeopolitike, në të cilën dy superfuqi janë të përfshira drejtpërdrejt në konflikte. Kjo ndarje krijon një klimë pandëshkueshmërie sepse Këshilli i Sigurimit i OKB-së nuk është në gjendje të veprojë me vendosmëri për të ruajtur paqen dhe sigurinë. Dhe duke ndjekur shembullin e superfuqive, fuqitë e mesme gjithashtu besojnë se mund të bëjnë çfarë të duan. Ne po dëshmojmë një përhapje të konflikteve dhe po dëshmojmë pandëshkueshmëri të plotë: nuk ka asnjë instrument në bashkësinë ndërkombëtare për të ndëshkuar ata që sillen keq’, shprehet Guterres.

Ai foli edhe për konflikte si ato në Ukrainë ose në Lindjen e Mesme , që sipas tij janë kaq të thella, pasi godasin ekonominë globale me forcë të plotë - dhe veçanërisht vendet më të cenueshme.

‘Ne shohim rritje të çmimeve të ushqimeve, rritje të çmimeve të energjisë, rritje të normave të interesit. Kjo krijon një mjedis në të cilin zhvillimi bëhet më i vështirë. Vendet më të cenueshme, në veçanti, paguajnë një çmim të lartë sepse po mbyten në borxhe ndërsa normat e interesit rriten. Por edhe në shoqëritë e zhvilluara, rritja e inflacionit dhe fakti që njerëzit nuk shohin zgjidhje për shumë nga problemet e tyre po nxisin rritjen e forcave populiste dhe po rrezikojnë funksionimin normal të shoqërive demokratike’, thekson ai.

Guterres u ndak edhe tek e ardhmja e inteligjencës artificiale, ku tha se pika thelbësore është se duhet të ketë një dialog serioz midis vendeve me potencialin më të madh të IA-së - dhe kjo përfshin jo vetëm Kinën dhe Shtetet e Bashkuara, por edhe Evropën.

‘Në këtë dialog serioz, duhet të kuptojmë se ritmi i zhvillimit të IA-së duhet të menaxhohet në mënyrë të përshtatshme dhe se nevojitet një sërë udhëzimesh që të gjithë t'i përmbahen. Pyetja tani është: A do të jemi në gjendje të mbledhim besimin e nevojshëm për ta bërë këtë realitet? Kishte vetëm një shenjë pozitive: Sekretari i Thesarit të SHBA-së (Scott Bessent) deklaroi se është i gatshëm të diskutojë sigurinë e IA-së me Kinën’.

Sipas Guterres, do të ishte një katastrofë nëse shtetet - dhe veçanërisht superfuqitë - do të besonin se duhej të vraponin sa më shpejt të ishte e mundur për të mposhtur superfuqinë tjetër.

‘Le të kujtojmë: Gjatë Luftës së Ftohtë, pas Krizës së Raketave Kubane dhe incidenteve të tjera, u shfaq një dialog midis Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Sovjetik. U vendosën rregulla dhe madje u arrit një çarmatim serioz. Unë besoj se na duhet i njëjti lloj besimi midis shteteve kryesore. Sepse përgjegjësia kryesore për sigurimin e sigurisë së inteligjencës artificiale u takon qeverive - ato janë ato që duhet të mbrojnë jetën dhe sigurinë e qytetarëve të tyre’, u shpreh ndër të tjera, Sekretari i Përgjithshëm i OKB.