Plani i Presidentit Trump trondit Evropën/ Nafta rrezikon të shtrenjtohet edhe më shumë

Brukseli thotë se një ndalim 90-ditor i eksporteve amerikane të naftës mund të dëmtojë të dyja palët dhe të rrisë më tej çmimet e karburantit në Evropë…

Bashkimi Evropian ka shprehur shqetësim për mundësinë që administrata e presidentit amerikan Donald Trump të ndalojë eksportet e naftës nga Shtetet e Bashkuara, duke paralajmëruar se një masë e tillë mund të ketë pasoja negative si për Evropën, ashtu edhe për SHBA-në.

Sipas The Guardian, Trump po shqyrton mundësinë e një ndalimi 90-ditor të eksporteve, me synimin për të ulur përkohësisht presionin mbi çmimet e karburantit për konsumatorët amerikanë përpara zgjedhjeve të ndërmjetme.

Presidenti amerikan ka deklaruar publikisht se mbështet kufizimin e eksporteve. Administrata e tij po shqyrton nëse një ndalim i plotë ose i pjesshëm është i realizueshëm.

Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Olof Gill, deklaroi të enjten se Brukseli po i ndjek me shqetësim këto zhvillime dhe se çdo ndërprerje e tregtisë së naftës mund të ndikojë negativisht te të dyja palët.

Ai theksoi gjithashtu se BE-ja pret që partnerët e afërt të konsultohen përpara se të ndërmarrin masa që ndikojnë tregjet e përbashkëta. Kontaktet e nivelit të lartë mes BE-së dhe administratës amerikane po vazhdojnë.

Shqetësimi është veçanërisht i madh në Evropë, e cila gjatë këtij viti është mbështetur ndjeshëm te furnizimet amerikane.

Sipas të dhënave të cituara nga The Guardian, eksportet nga SHBA-ja kanë përbërë rreth një të tretën e importeve evropiane të naftës gjatë vitit, ndërsa deri në gusht pjesa amerikane kishte arritur afërsisht gjysmën e importeve.

Varësia nga furnizimet amerikane është rritur në një periudhë kur konfliktet dhe dëmtimet e rafinerive në Lindjen e Mesme dhe Rusi kanë kufizuar ofertën globale. Çmimet e naftës kanë arritur nivele rekord në disa vende evropiane, përfshirë Gjermaninë dhe Holandën.

Ekspertët vlerësojnë se Evropa nuk ka gjasa të përballet menjëherë me mungesë fizike të karburantit. Rafineritë evropiane prodhojnë rreth 70% të naftës që konsumohet në kontinent dhe vendet mbajnë gjithashtu rezerva.

Megjithatë, humbja e furnizimeve amerikane do t'i detyronte blerësit evropianë të konkurronin më fort me tregjet aziatike për ngarkesat e disponueshme nga Lindja e Mesme dhe India, duke ushtruar presion shtesë mbi çmimet.

Josh Michalowski, drejtues për çmimet evropiane të naftës në kompaninë e të dhënave për mallrat Argus Media, tha për The Guardian se një ndalim amerikan do të krijonte probleme serioze për furnizimin evropian, pasi zëvendësimi i sasive të importuara nga SHBA-ja do të ishte i vështirë.

Edhe Britania e Madhe është e ekspozuar ndaj një kufizimi të mundshëm. Vendi ka vetëm katër rafineri operative pas mbylljes së impianteve Grangemouth dhe Lindsey.

Thomas Pugh, kryeekonomist në RSM UK, vlerëson se humbja e afro 90 mijë fuçive në ditë nga SHBA-ja, ekuivalente me rreth 18% të konsumit britanik, do ta ekspozonte më tej vendin ndaj luhatjeve të çmimeve globale.

Në SHBA ka gjithashtu kundërshtime ndaj masës. Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, e ka cilësuar ndalimin e eksporteve si një instrument të gjerë që mund të dëmtojë furnizimin amerikan në afat më të gjatë.

Edhe industria amerikane e rafinimit ka paralajmëruar se kufizimi mund të sjellë ulje të prodhimit dhe, si pasojë, të ndikojë edhe te furnizimi me benzinë.

Për momentin, një ndalim 90-ditor nuk është shpallur zyrtarisht. Administrata Trump po shqyrton mundësinë dhe mënyrën e zbatimit, ndërsa BE-ja po kërkon konsultime me Uashingtonin përpara çdo vendimi që mund të ndikojë tregun ndërkombëtar të energjisë.