“Krejt radarët e shtetit i mbyll për ty”/ Deklarata të forta dashurie nga Vlora Hyseni për Ergys Agasin: Të...
Bota
Nga Titanët e teknologjisë te “Kurthi i Thukididit” dhe dollia simbolike/ PRAPASKENAT e darkës Trump-Xi në Shtëpinë e Bardhë
Shtetet e Bashkuara kanë siguruar një zgjatje të armëpushimit tregtar me Kinën, por vetëm për një kohë të shkurtër, sipas një analize të Reuters mbi bisedimet e dy udhëheqësve. Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Besant, tha se të dy palët ranë dakord të zgjasin me dy muaj një marrëveshje tregtare që i dha fund luftës tregtare të vitit të kaluar dhe që pritej të skadonte në nëntor.
25 Shtator 2026, 10:20Nga E. D
pamje nga takimi
SHBA- Nuk ishte thjesht një darkë zyrtare në nder të Presidentit kinez Xi Jinping. Darka e Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë mblodhi së bashku një pjesë të madhe të fuqisë teknologjike dhe financiare të botës, në një kohë kur gara SHBA-Kinë për inteligjencë artificiale po merr dimensione strategjike. Në të njejtën tavolinë ishin të ulur emra nga skena globale e biznesit, si Jensen Huang i Nvidia dhe Lisa Su e AMD te Tim Cook i Apple, Elon Musk, Sam Altman i OpenAI, Mark Zuckerberg dhe Jeff Bezos.
Marrëveshja tregtare është zgjatur, për momentin
Shtetet e Bashkuara kanë siguruar një zgjatje të armëpushimit tregtar me Kinën, por vetëm për një kohë të shkurtër, sipas një analize të Reuters mbi bisedimet e dy udhëheqësve. Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Besant, tha se të dy palët ranë dakord të zgjasin me dy muaj një marrëveshje tregtare që i dha fund luftës tregtare të vitit të kaluar dhe që pritej të skadonte në nëntor.
Zgjatja e marrëveshjes do tu jepte Uashingtonit dhe Pekinit më shumë kohë për të parë se çfarë mund të bëjnë në frontin ekonomik. Por në vend që të sigurojë një marrëveshje të qëndrueshme, zgjatja duket se po i shtyn çështjet kryesore si tarifat, blerjet kineze, furnizimet me metale të rralla dhe kufizimet e teknologjisë në raundin tjetër të bisedimeve.
Për kompanitë, rezultati është një formë e njohur e paqëndrueshmërisë: tarifat mbeten më të ulëta për momentin, por vendimet duhet të merren ende brenda një kuadri politikash në ndryshim.
Xi bën thirrje për 'kujdes' nga SHBA-të në lidhje me Tajvanin
Siç pritej, Xi ngriti çështjen e Tajvanit me Trump, duke thënë, sipas agjencisë zyrtare kineze të lajmeve, se Kina shpreson që Shtetet e Bashkuara do ta trajtojnë çështjen e Tajvanit me kujdes. Shërbimi në gjuhën angleze i agjencisë shkroi gjithashtu se Xi shpreson që SHBA-të do të kundërshtojnë pavarësinë e Tajvanit.
Ky do të ishte një formulim më i ashpër sesa qëndrimi i kahershëm i Uashingtonit se nuk e mbështet pavarësinë. Nuk ka asnjë tregues se administrata Trump planifikon të ndryshojë formulimin e saj.
Xi iu referua edhe një herë "Kurthit të Tukididit", një teori akademike që sipas së cilës konkurrenca midis një fuqie në ngritje dhe një fuqie të konsoliduar tenton të çojë në luftë. Edhe pse udhëheqësi kinez tha se rreziku mund të kapërcehet, deklarata e tij nënvizoi faktin se shqetësimet rreth një konflikti të mundshëm ushtarak SHBA-Kinë vazhdojnë të errësojnë marrëdhëniet midis dy fuqive më të mëdha të botës.
Xi argumentoi se të dy kombet kanë diçka për të fituar nga bashkëpunimi dhe diçka për të humbur nga përballja, dhe bëri thirrje për dialog të rregullt ushtarak dhe mekanizma më të fortë për parandalimin e krizave. Trump, nga ana e tij, përmendi historinë e përbashkët të të dy vendeve për të nxjerrë në pah potencialin për bashkëpunim. Ai tha se ata mund të arrinin shumë duke ndjekur interesa të përbashkëta, duke përmendur aleancën e tyre gjatë luftës kundër Japonisë.
Kontradiktat mbi inteligjencën artificiale
Pas pamjeve nga darka, fshihej një rivalitet shumë më i thellë mes dy vendeve: gara për të marrë drejtimin në zhvillimin e inteligjencës artificiale. Donald Trump ka mbështetur zhvillimin e shpejtë të inteligjencës artificiale me ndërhyrje të kufizuar qeveritare, ndërsa Kina kërkon të ngushtojë hendekun me kompanitë amerikane duke investuar masivisht në infrastrukturë, kërkime dhe grupe teknologjike vendase.
Gjatë takimit të tyre, të dy udhëheqësit folën për nevojën e dialogut mbi inteligjencën artificiale dhe menaxhimin e rreziqeve që paraqet teknologjia e re. Xi Jinping tha se të dy vendet mund të shkëmbejnë pikëpamje mbi përfitimet dhe rreziqet e inteligjencës artificiale, duke theksuar njëkohësisht nevojën që zhvillimi i saj të mbetet nën kontrollin njerëzor.
Mesazhi që fshihet pas ceremonisë madhështore
Darka në Shtëpinë e Bardhë ishte një shfaqje e fuqisë ekonomike dhe teknologjike amerikane, por ajo nxori në pah edhe kontradiktat në marrëdhëniet Uashington-Pekin. Nga njëra anë, të dy qeveritë po përpiqen të mbajnë kanalet e komunikimit të hapura dhe të zgjerojnë armëpushimin tregtar. Nga ana tjetër, konkurrenca për teknologjinë, çipat dhe inteligjencën artificiale po bëhet gjithnjë e më intensive.
Është tregues se, ndërsa krerët e kompanive më të rëndësishme amerikane të teknologjisë ishin ulur në tryezë, nuk kishte drejtues biznesi përkatës nga pala kineze. Mungesa e biznesmenëve kinezë në listën e të ftuarve nxori në pah qasjet e ndryshme të të dy palëve: Uashingtoni zgjodhi të paraqiste elitën e tij teknologjike, ndërsa Pekini e mbajti delegacionin e tij në një nivel më politik.
Darka mund të kishte të gjitha elementet e një ceremonie diplomatike – menu luksoze, simbolikë dhe protokoll – por pas skenës zhvillohej një përballje shumë më e rëndësishme: kush do të përcaktojë rregullat e ekonomisë së inteligjencës artificiale.
Të ftuarit e Titanëve të Teknologjisë:
Darka u drejtua nga CEO i Nvidia, Jensen Huang, kompania e të cilit është bërë një furnizues kryesor i procesorëve të përparuar që po fuqizojnë bumin e IA-së. Huang u shoqërua nga Lisa Su, drejtuese e AMD, një kompani tjetër amerikane që konkurron për një pjesë të tregut të çipave të IA-së, dhe Tim Cook i Apple, i cili ka lidhje të thella prodhimi dhe tregtie me Kinën. Gjithashtu në listën e të ftuarve ishte Sam Altman i OpenAI, kompania pas ChatGPT, e cila është në ballë të garës globale për të ashtuquajturat "modele kufitare të IA-së".
Në darkë morën pjesë edhe Elon Musk, themeluesi i SpaceX dhe kreu i Tesla-s, Mark Zuckerberg i Meta-s, Jeff Bezos i Amazon-it dhe Sundar Pichai i Google-it. Në të njëjtën kohë, në darkë morën pjesë edhe drejtues të lartë të ekonomisë amerikane, si Jamie Dimon i JPMorgan Chase, Jane Fraser e Citigroup, Steven Schwartzman i Blackstone, David Solomon i Goldman Sachs dhe Michael Miebach i Mastercard.
Arabella 15-vjeçare
Ndër personat e diskutuar ishte, megjithatë, 15-vjeçarja Arabella Kushner, vajza e Ivanka Trump dhe Jared Kushner, e cila ishte në rreshtin e parë të mysafirëve në Shtëpinë e Bardhë. Siç vëren Daily Mail, ky vendim ndoshta ishte i qëllimshëm pasi Arabella flet rrjedhshëm gjuhën mandarine.
Gazeta britanike kujton se në vitin 2017, gjatë vizitës së Trump në Pekin, presidenti amerikan i kishte treguar Xi një video të vogëlushes së atëhershme Arabella, e cila mbante veshur një fustan tradicional mëndafshi në stilin kinez, duke kënduar dhe recituar poezi të lashta kineze në gjuhën mandarine, me udhëheqësin kinez në atë kohë që tha se ajo meritonte një ton të shkëlqyer.
Arabella, e cila ishte pranë nënës së saj, Ivanka, zëvendëspresidentit të SHBA-së J.D. Vance dhe gruas së tij, Usha, kur delegacioni kinez mbërriti në Shtëpinë e Bardhë, ishte në rreshtin e parë në darkë, pranë ministrave të lartë të administratës Trump, si Sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth.
Menuja
Vakti filloi me një dolli me ‘Blanc De Noir’ të Schramsberg, në nder të ‘Dollisë për Paqe’ historike të ndarë nga Presidenti Nixon dhe Kryeministri Zhou Enlai në Pekin në vitin 1972. E njëjta verë e gazuar amerikane e shërbyer në atë takim historik ofrohet ende në ngjarjet e Shtëpisë së Bardhë sot.
THE WHITE HOUSE STATE DINNER
Every detail considered. An experience thoughtfully conceived and exquisitely realized for our distinguished guests. pic.twitter.com/R3H1ryYEmj
Pjata e parë përfshinte velute me kungull të verdhë dhe frikase me kërpudha të egra, të shoqëruara me pançetë krokante dhe të zbukuruara me pak vaj qepësh të njoma. Pas kësaj, gatuhej levrek i mbuluar me susam, i servirur me djathë bok choy të gatuar ngadalë dhe patëllxhan të pjekur, të shoqëruar me një salcë jeshile. Për ëmbëlsirë, menyja përfshinte krem brûlée me vanilje me mbushje me komposto qershie të thartë, të vendosur mbi frangipane arrash dhe të shoqëruar me akullore me mjaltë nga Shtëpia e Bardhë.
Lista e të ftuarve
Udhëheqësit dhe zyrtarët qeveritarë Presidenti Donald Trump Zonja e Parë Melania Trump Presidenti kinez Xi Jinping Peng Liyuan, gruaja e Xi Jinping Zëvendëspresidenti J.D. Vance Zonja e Dytë Usha Vance Sekretari i Shtetit Marco Rubio Janet Rubio, gruaja e Marco Rubio-s Shefja e Shtabit të Shtëpisë së Bardhë, Susie Wiles Ambasadori i SHBA-së në Kinë, David Perdue Bonnie Perdue, gruaja e David Perdue Sekretari i Thesarit, Scott Bessant John Freeman, bashkëshorti i Scott Besant Ministri i Mbrojtjes Pete Hegseth Përfaqësuesi i Tregtisë i SHBA-së, Jamison Greer Marlo Greer, gruaja e Jamison Greer
Delegacioni kinez
Cai Qi, anëtar i Komitetit të Përhershëm të Byrosë Politike të Partisë Komuniste dhe shef i stafit të Xi Jinping Wang Yi, anëtar i Byrosë Politike dhe Ministër i Jashtëm i Kinës Zëvendëskryeministri He Lifeng Zeng Sanzhi, kryetar i Komisionit Kombëtar të Zhvillimit dhe Reformës Ministri i Tregtisë Wang Wendao Ma Zhaoxu, Zëvendës Ministër Ekzekutiv i Punëve të Jashtme Xie Feng, Ambasadori i Kinës në Shtetet e Bashkuara
Familja Trump
Ivanka Trump, vajza e Donald Trump Eric Trump, djali i Donald Trump Lara Trump, gruaja e Eric Trump Tiffany Trump, vajza e Donald Trump Michael Bulos, bashkëshorti i Tiffany Trump Viktor Knavs, babai i Melania Trump Arabella Kushner, vajza e Ivanka Trump
"Titanët e Teknologjisë" të Silicon Valley
Jensen Huang, Drejtor Ekzekutiv i Nvidia-s Lori Huang, gruaja e Jensen Huang Mark Zuckerberg, CEO i Meta Lisa Su, Drejtore Ekzekutive e AMD-së Daniel Lin, bashkëshorti i Lisa Su-së Tim Cook, kryetar ekzekutiv i Apple John F. W. Rogers, nënkryetar ekzekutiv dhe sekretar i bordit të drejtorëve, Goldman Sachs Lynn Martin, kryetare e Bursës së Nju Jorkut Linda Mills, presidente e Universitetit të Nju Jorkut Eric Yuan, CEO i Zoom Kelly Ortberg, drejtoreshë ekzekutive e Boeing Sam Altman, Drejtor Ekzekutiv i OpenAI Greg Brockman, president dhe bashkëthemelues i OpenAI Anna Brockman, gruaja e Greg Brockman Sergey Brin, bashkëthemelues i Google Satya Nadella, kryetar dhe drejtor ekzekutiv i Microsoft Sundar Pichai, Drejtor Ekzekutiv i Alphabet dhe Google Jeff Bezos, kryetar ekzekutiv i Amazon Lauren Sanchez Bezos, gruaja e Jeff Bezos Elon Musk, CEO i Tesla dhe SpaceX
Të fuqishmit e Wall Street dhe biznesit
Larry Fink, kryetar dhe drejtor ekzekutiv i BlackRock Steven Schwartzman, kryetar dhe drejtor ekzekutiv i Blackstone Jamie Dimon, kryetar dhe drejtor ekzekutiv i JPMorgan Chase Michael Dell, kryetar dhe drejtor ekzekutiv i Dell Technologies Mary Barra, kryetare dhe drejtore ekzekutive e General Motors David Solomon, kryetar dhe drejtor ekzekutiv i Goldman Sachs Jane Fraser, Drejtore Ekzekutive e Citigroup Darren Woods, kryetar dhe drejtor ekzekutiv i Exxon Mobil Albert Bourla, kryetar dhe drejtor ekzekutiv i Pfizer Bernard Arnault, kryetar dhe drejtor ekzekutiv i LVMH Alexandre Arnault, ekzekutiv i LVMH Ryan McInerney, Drejtor Ekzekutiv i Visa-s Michael Miebach, Drejtor Ekzekutiv i Mastercard
Zyrtarët e qeverisë
Kryetari i Gjykatës së Lartë John Roberts Gjyqtarët Amy Coney Barrett dhe Brett Kavanaugh Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson Sekretari i Tregtisë Howard Latnick Kryetari i Rezervës Federale, Kevin Worth Drejtori i CIA-s, John Ratcliffe I dërguari special i SHBA-së për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff Këshilltari i Sigurisë Kombëtare Steven Miller Sekretari i Energjisë Chris Wright Sekretari i Shëndetësisë Robert F. Kennedy Jr. Ministrja e Arsimit Linda McMahon Sekretari i Brendshëm Doug Bergham Ministri i Transportit Sean Duffy