Analisti politik Gani Qarri ka komentuar për “Bota sot” vendimin e Dhomave të Specializuara në Hagë ndaj ish-drejtuesve të UÇK-së, reagimet publike pas aktgjykimit, protestat kundër Speciales dhe zhvillimet e fundit në Kuvendin e Kosovës.
Të lidhura
None found
Sipas Qарrit, vendimi i gjykatës nuk e ka prekur UÇK-në si organizatë dhe as nuk e ka njollosur luftën e saj, por ka përcaktuar përgjegjësi individuale për personat e dënuar.
Ai ka deklaruar se Dhomat e Specializuara, duke u përqendruar vetëm te krimet personale të individëve, nuk e kanë akuzuar në asnjë pjesë të aktgjykimit UÇK-në si tërësi. Qarri ka vlerësuar se ky qëndrim është në përputhje me opinionin pozitiv të Gjykatës Ndërkombëtare për Drejtësi për pavarësinë e Kosovës, si organi më i lartë juridik i OKB-së. Sipas tij, gjykata ka konfirmuar gjithashtu se lufta e popullit të Kosovës kundër okupimit gjenocidal serb ishte legjitime dhe me rëndësi historike, njësoj si luftërat çlirimtare të popujve të pushtuar në vende të tjera të botës.
Analisti ka kërkuar që të mos barazohet përgjegjësia e personave të dënuar me luftën e UÇK-së. Në të njëjtën kohë, ai ka kritikuar sistemin vendor të drejtësisë, duke thënë se për më shumë se dy dekada ai ka dështuar të japë vendime ndaj gangsterëve dhe kriminelëve pa mbështetjen e ndërkombëtarëve.
Qarri ka përmendur veçanërisht mungesën e hetimit dhe zbardhjes së shumë vrasjeve të pasluftës, si dhe rastet e fajdeve e gjobvënieve mafioze me lidhje politike, të cilat, sipas tij, kanë çuar edhe në vetëvrasje të shqiptarëve të pambrojtur. Për këtë arsye, ai ka thënë se Kosova duhet ta delegojë këtë pjesë të sistemit gjyqësor në vendet perëndimore. Në të kundërtën, sipas tij, nuk do të ketë shpresë që drejtësia vendore të veprojë ndaj personave që e konsiderojnë veten të paprekshëm nga ligji.
Qarri ka bërë gjithashtu pretendime të drejtpërdrejta ndaj disa eksponentëve të PDK-së dhe AAK-së. Ai ka thënë se te qytetarët po forcohet bindja se një pjesë e këtyre figurave përbëjnë rrezik jo vetëm për krijimin e institucioneve, por edhe për stabilitetin dhe funksionimin e shtetit.
Sipas tij, nëse AKI-ja, ligji dhe drejtësia nuk ndërhyjnë urgjentisht ndaj tyre, besimi në sistemin kosovar të drejtësisë do të dëmtohet edhe më tej. Qarri ka shtuar se po bëhet gjithnjë e më i pranishëm edhe mendimi se gjykimet për vepra të rënda penale ndaj personave me aktakuza duhet të zhvillohen në ndonjë shtet evropian.
Duke folur për situatën në Kuvend, analisti ka theksuar se fillimisht duhet të përfundojë konstituimi i tij, përfshirë zgjedhjen e nënkryetarit që mungon nga radhët e PDK-së. Ai është shprehur se vendimi i Gjykatës Kushtetuese është i qartë dhe kërkon që Kuvendi të kompletohet para se të trajtohen çështje të tjera.
Qarri ka vlerësuar se kërkesa e PDK-së që Projektligji për Dhomat e Specializuara të vendoset si pika e parë e rendit të ditës bie ndesh me këtë vendim, pasi legjislativi ende nuk është kompletuar me të gjithë nënkryetarët pas zgjedhjeve të fundit.
Ai ka argumentuar se një Kuvend i pakonstituuar plotësisht nuk mund të ndërmarrë hapa për ndryshimin e vendimit të Dhomave të Specializuara. Sipas Qарrit, rruga e vetme juridike për të kundërshtuar padrejtësi apo paqartësi të mundshme mbetet Gjykata e Apelit.
Për analistin, zgjedhja e të gjithë nënkryetarëve është kusht për ta bërë Kuvendin ligjërisht funksional dhe për t’i dhënë atij kompetencën që të marrë vendime, përfshirë ato që lidhen me kërkesat e PDK-së për Specialen.
Qarri ka fajësuar disa figura të PDK-së për zgjatjen e krizës institucionale. Ai ka thënë se përveç mospajtimeve politike rreth zgjedhjes së presidentit, refuzimi për bashkëpunim me institucionet legjitime dhe kryeministrin Kurti po pengon funksionimin e shtetit.
Sipas tij, PDK-ja po i vendos kushte edhe Kuvendit dhe po pamundëson zgjedhjen e nënkryetarëve, ndonëse një legjislativ që nuk është konstituuar plotësisht nuk ka fuqi të marrë vendime. Qarri e ka cilësuar kërkesën për trajtimin e menjëhershëm të Projektligjit për Dhomat e Specializuara si një kushtëzim të qëllimshëm, që mund të zgjasë më tej ngërçin politik dhe ta lërë Kosovën pa institucione funksionale e qeverisje të qëndrueshme.
Ai është ndalur edhe te protestat kundër aktgjykimit të Speciales. Qarri ka thënë se ato nuk duhet të përdoren për presion ndaj Kuvendit, Qeverisë apo institucioneve të tjera të Kosovës dhe as të kthehen në kërcënim për stabilitetin e vendit.
Analisti ka theksuar se as Kuvendi ende i pakonstituuar dhe as Qeveria aktuale nuk janë përgjegjës për themelimin e Dhomave të Specializuara apo për dënimet e shqiptuara më 16 shtator ndaj 4 të akuzuarve në Hagë.
Qarri ka shtuar se aktgjykimi duhet të trajtohet si çështje juridike. Ai ka bërë të ditur se Gjykata Speciale, pavarësisht presionit të vazhdueshëm të Prokurorisë në Hagë, ka rrëzuar gjashtë akuza për “krime kundër njerëzimit” ndaj të dënuarve. Për këtë arsye, sipas tij, përgjegjësia individuale nuk duhet të paraqitet si dënim i luftës së UÇK-së apo si përpjekje për ta njollosur atë.
Ai ka rikujtuar se vetë Dhomat e Specializuara kanë sqaruar publikisht se vendimet nuk përbëjnë dënim për luftën e Kosovës për liri dhe as për UÇK-në, por lidhen me persona të caktuar që janë gjetur fajtorë për krime personale.
Për çdo pretendim lidhur me padrejtësi ose paqartësi në aktgjykim, Qarri ka kërkuar përdorimin e mjeteve juridike. Sipas tij, vendimet duhet t’i nënshtrohen një shqyrtimi të kujdesshëm në Gjykatën e Apelit, në mënyrë që të mos mbeten dyshime për gjykim të njëanshëm ose të padrejtë.
Ai ka deklaruar se Qeveria Kurti mund ta ndërmarrë këtë nismë dhe Kuvendi ta votojë vetëm pasi të kompletohet me të gjithë nënkryetarët, përfshirë atë që mungon nga PDK-ja. Qarri ka paralajmëruar se çdo bllokim i mëtejshëm i Kuvendit nga PDK-ja dhe subjektet e lidhura me të do ta rëndojë situatën.
Në përfundim, analisti ka paralajmëruar se kundërshtimi i Projektligjit të PDK-së nga partitë e tjera mund të sjellë një tjetër ngërç parlamentar. Ai ka thënë se, nëse gjatë këtyre 13 ditëve nuk arrihet marrëveshje për konstituimin e Kuvendit, zgjedhjen e presidentit dhe sigurimin e qeverisjes stabile, vendi do të përballet me një krizë të re, gjë që e ka cilësuar të papranueshme për partitë dhe qytetarët e Kosovës.
