Në një përpjekje për t’u dhënë jetë të re fshatrave të vegjël që përballen me një krizë të rëndë demografike, si dhe për të restauruar ndërtesat që kanë pësuar dëme me kalimin e kohës, bashkitë në Itali po ofrojnë shtëpi për vetëm 1 euro. Në realitet, sigurisht, kostoja reale është dukshëm më e lartë, pasi shuma të mëdha duhen shpenzuar për rinovimin e pronave, të cilat në disa raste janë pothuajse në rrënoja.
Por, disa kilometra larg, në Spanjën veriore, nuk është në shitje një shtëpi e vetme, por një fshat i tërë. Sipërfaqja prej 16.1 hektarësh në provincën e Ourense në Galicia, në një zonë të njohur për peizazhet e saj të gjelbërta, ujin kristalor që rrjedh në lumenj dhe shtëpitë historike prej guri, një vendbanim në komunën e Viana do Bolo, me ndërtesa me një sipërfaqe totale prej 2,000 metrash katrorë, pret një blerës.
Fshati ka 11 shtëpi, me gjithsej 40 dhoma gjumi dhe më shumë se 20 banjo, ndërsa shtëpia më e madhe ka 2 kate dhe një sipërfaqe totale prej 668 metrash katrorë, saqë mbulon pothuajse një të tretën e sipërfaqes totale. Sigurisht, nga këto, vetëm tre karakterizohen si në “gjendje të shkëlqyer”, disa mund të banohen menjëherë dhe pjesa tjetër ka nevojë për rinovim. “Paketa” përfshin gjithashtu një faltore tradicionale, një dyqan, një zyrë mjekësore dhe dy depo. Të gjitha këto në një vend, siç thuhet në reklamë, me akses të mirë rrugor dhe në afërsi të qyteteve, shërbimeve bazë dhe zonave pyjore.
Vendndodhja e qetë, e kombinuar me madhësinë e zonës, i ka shtyrë agjentët e pasurive të paluajtshme ta promovojnë atë si një strehë të mundshme turistike me ndërtimin e hoteleve butike. Kostoja e fshatit është 850,000 euro, një çmim që është ulur ndjeshëm pasi deri vonë ishte nxjerrë në shitje për 1.5 milion euro. Sipas agjencisë së pasurive të paluajtshme Asturian Property, kompleksi i vetëm i ndërtesave u ndërtua për të strehuar punëtorët që morën pjesë në krijimin e tre digave hidroelektrike në zonën përreth.
Njëra prej tyre, As Portas, ishte veçanërisht e rëndësishme. Puna e saj filloi në vitet 1960 dhe përfundoi në vitin 1974, duke punësuar rreth 4,000 njerëz. Me një kapacitet prej gati 536 milionë metrash kub ujë, është rezervuari i dytë më i madh artificial në Galicia, ndërsa lartësia e digës arrin 140 metra, duke e bërë atë më të lartin në të gjithë Galician dhe të katërtin më të lartë në të gjithë Spanjën.
Kur projekti përfundoi, fshati nuk kishte arsye të ekzistonte, kështu që punëtorët u zhvendosën në zona të tjera. Nuk u bë një fshat i rregullt, ndoshta sepse nuk kishte një popullsi të mjaftueshme të përhershme dhe zona më e gjerë ishte tashmë në një proces të shpopullimit intensiv rural. Edhe pse komuna e Viana da Bolo kishte pothuajse 8,500 banorë në vitet 1950, sot ajo ka vetëm 2,700.
Fenomeni i migrimit të brendshëm ka formësuar hartën demografike të Spanjës për dekada të tëra. Një pjesë e konsiderueshme e popullsisë po largohet nga zonat rurale dhe të largëta dhe po zhvendoset drejt qendrave urbane, duke çuar në tkurrjen e shumë fshatrave. Ndërsa të rinjtë zgjedhin qytetet për të kërkuar punë, shumë komunitete tradicionale po zbrazen gradualisht, duke lënë pas ndërtesa që kanë nevojë për pronarë të rinj.
Fshati në Ourense nuk është një shembull i izoluar në Spanjë. Vitet e fundit, vendbanimet e braktisura janë shfrytëzuar me qëllim krijimin e akomodimeve turistike. Midis tyre, Salto de Castro në provincën e Zamorës, pranë kufirit me Portugalinë, i cili u braktis në vitin 1989, kur familja e fundit që jetonte atje u largua, dhe në vitin 2025 u ble nga një investitor amerikan.
Edhe në këtë rast, vendbanimi ishte krijuar për të strehuar punëtorët e përfshirë në ndërtimin e një projekti hidroelektrik. Jason Lee Beckwith, një muzikant që drejtonte një hotel me mëngjes dhe një shtypshkronjë në Kaliforni, bleu fshatin për 310,000 euro. Ai thotë se u dashurua me shikim të parë me fshatin, i cili ka një kishë, një shkollë, një restorant dhe disa shtëpi.
