26 Shtator 2026, 16:32
Nga G.M
Xi Jinping dhe Donald Trump
SHBA- Buzëqeshjet e Xi Jinping në Shtëpinë e Bardhë janë të sigurta, diçka që Kina dhe Presidenti i saj po e provojnë për herë të parë, dhe kaq hapur. Pas imazhit jashtëzakonisht të ngrohtë me Donald Trump, presidenti kinez vuri në tryezë pikërisht çështjet për të cilat Pekini dëshiron ta lëvizë Uashingtonin më pak mbështetje amerikane për Tajvanin, dyshim më të madh ndaj Japonisë dhe pranim gradual të një ekuilibri të ri pushteti në Azi. Ai nuk kërkoi një marrëveshje spektakolare. Por ai i testoi qartë kufijtë e presidentit amerikan.
Sipas një analize nga mediat e huaja, takimi prodhoi pak rezultate të matshme. Armëpushimi tregtar u zgjat për dy muaj, pa zgjidhur dallimet kryesore në deficitet tregtare, kufizimet teknologjike dhe aksesin në treg. Ukraina dhe Lindja e Mesme u vunë në axhendë pa u njoftuar ndonjë përparim i konsiderueshëm. Për çështjen më kritike për Kinën sot, Tajvanin, nuk pati asnjë marrëveshje formale. Megjithatë, për Xi-në, ajo që ishte e rëndësishme nuk ishte domosdoshmërisht ajo që nënshkruan të dyja palët. Ishte ajo që u tha, si u tha dhe, më e rëndësishmja, si Pekini mund ta paraqiste atë që u tha.
Tajvani qendra absolute e presionit kinez
Zgjedhja e gjuhës nga Xi për Tajvanin ishte domethënëse. Ai shprehu shpresën se Shtetet e Bashkuara do të mbanin qëndrimin e saktë të kundërshtimit të pavarësisë së Tajvanit dhe do ta trajtonin çështjen me kujdes. Dallimi mund të duket gjuhësor, por në realitet ai shkon në zemër të politikës amerikane ndaj ishullit. Administratat e njëpasnjëshme amerikane kanë thënë se nuk mbështesin një deklaratë të njëanshme të pavarësisë nga Taipei.
Uashingtoni, megjithatë, ka shmangur vazhdimisht miratimin e formulimit të Pekinit se kundërshton pavarësinë e Tajvanit. Për Kinën, ndryshimi nuk është formal. Nëse Shtetet e Bashkuara do të kalonin nga ne nuk e mbështesim në ne kundërshtojmë, Pekini do të ishte në gjendje të argumentonte se Uashingtoni tani i sheh lëvizjet e Taipeit, në vend të kërcënimit me forcë të Kinës, si burimin kryesor të paqëndrueshmërisë në Ngushticë.
Edhe më interesante ishte zgjedhja e fjalës përmbahem. Me këtë formulim, Pekini u përpoq të krijonte përshtypjen se administrata Trump tashmë ka lëvizur drejt disa prej vijave të kuqe të Kinës dhe se ajo që mbetet është të vazhdojë në të njëjtën rrugë. Kjo nuk do të thotë që presidenti amerikan e pranoi këtë interpretim. Megjithatë, kjo do të thotë që udhëheqja kineze po përpiqet të sigurojë gjuhësisht një ndryshim përpara se ai të reflektohet në politikën zyrtare të SHBA-së.
Testi i menjëhershëm do të jenë shitjet e reja të armëve në Tajvan. Një paketë me vlerë rreth 14 miliardë dollarë po shqyrtohet në Uashington, e cila përfshin raketa, sisteme anti-dronë dhe armë anti-ajrore. Kjo u parapri nga një marrëveshje prej rreth 11 miliardë dollarësh në fund të vitit të kaluar.
Vetë Trump, pas takimit të tij të mëparshëm me Xi në Pekin në maj, i kishte përshkruar shitjet e armëve si një monedhë shumë të mirë negociuese. Është pikërisht kjo logjikë që shqetëson Taipein dhe kryeqytetet e tjera aziatike. Jo sepse ata e marrin si të mirëqenë që Shtetet e Bashkuara do ta braktisin Tajvanin, por sepse kthimi i angazhimeve amerikane të sigurisë në një monedhë negociuese rrit pasigurinë. Për Pekinin, çdo periudhë vonese ose hezitimi është një mundësi për të shtyrë më shumë.
Xi investon te vetë Trump
Strategjia kineze duket se bazohet gjithnjë e më shumë në marrëdhënien personale midis dy presidentëve. Xi e di që Trump i kushton shumë rëndësi diplomacisë së nivelit të lartë dhe shpesh merret me marrëdhëniet ndërkombëtare përmes marrëveshjeve personale midis udhëheqësve. Kjo është arsyeja pse pala kineze shmang, kur është e mundur, gjuhën e një përballjeje ideologjike në stilin e Luftës së Ftohtë dhe preferon imazhet e bashkëpunimit midis dy fuqive të mëdha.
Referenca e Xi-së ndaj anijes së madhe të marrëdhënieve sino-amerikane që dy presidentët duhet ta mbajnë në një kurs të qëndrueshëm është pjesë e kësaj logjike. Kina po përpiqet të kultivojë tek Trump perceptimin se stabiliteti midis Uashingtonit dhe Pekinit varet kryesisht nga marrëdhënia e tij me udhëheqësin kinez dhe më pak nga institucionet, aleancat apo strategjia afatgjatë amerikane.
Takimet e shpeshta, pra, i shërbejnë mirë Pekinit edhe pa marrëveshje të mëdha. Trump dhe Xi janë takuar tashmë tre herë që nga tetori i kaluar dhe ka të ngjarë të takohen përsëri si në samitin e APEC-ut në Shenzhen në nëntor ashtu edhe në samitin e G20-ës në Florida në dhjetor. Çdo kontakt i jep palës kineze një mundësi të re për të eksploruar se cilat pozicione amerikane janë të forta dhe cilat mund të shndërrohen në një mjet negociues.
Japonia si një front i dytë, por jo sekondar
Ndoshta lëvizja më interesante e Xi-së përtej Tajvanit ishte përpjekja e tij për të sjellë Japoninë në tryezën e bisedimeve. Presidenti kinez kujtoi se Shtetet e Bashkuara dhe Kina luftuan në të njëjtën anë kundër Japonisë në Luftën e Dytë Botërore, duke përdorur terma të tillë si fashiste dhe militariste për Japoninë perandorake.
Mesazhi historik ka një tërheqje bashkëkohore. Pekini është përpjekur për muaj të tërë të lidhë lëvizjet aktuale mbrojtëse të Japonisë me të kaluarën e vendit, duke e paraqitur riarmatimin e Tokios si një kthim në një traditë ushtarake më agresive. Tensionet janë rritur që nga deklaratat pro-Tajvan të Kryeministrit Sanae Takaichi nëntorin e kaluar. Për Kinën, Japonia nuk është një konsideratë dytësore. Është aleati kryesor i Shteteve të Bashkuara në Azinë Lindore, strehon baza ushtarake kritike amerikane dhe është një lidhje kyçe në çdo operacion amerikan në rast të një krize për Tajvanin.
Minimi i besimit midis Uashingtonit dhe Tokios do të kishte vlerë shumë më të madhe strategjike për Pekinin sesa një lëshim i përkohshëm tregtar. Përgjigja e Takaichi-t ishte pra po aq karakteristike. Ajo theksoi se Japonia dhe Shtetet e Bashkuara kanë arritur "pajtim të vërtetë" dhe se aleanca e tyre tani bazohet në lidhje të forta besimi të ndërsjellë. Tokio e kupton se beteja nuk ka të bëjë vetëm me ekuilibrat ushtarakë, por edhe me narrativën rreth asaj se kush është një faktor stabiliteti dhe kush po përpiqet të rishikojë status quo-në ekzistuese.
Një samit pa marrëveshje, por jo pa përfitime
Për Pekinin, samiti pati edhe një dimension të rëndësishëm të brendshëm. Imazhet e Xi-së duke u pritur me nderime në Shtëpinë e Bardhë dhe në Bazën Ajrore Andrews dominuan median shtetërore kineze. Pritja u paraqit si provë se Kina tani është në të njëjtin nivel me Shtetet e Bashkuara dhe se udhëheqësi i saj trajtohet si një bashkëbisedues i barabartë nga presidenti amerikan. Kjo është thelbësore për strategjinë afatgjatë të Kinës. Që nga koha e Deng Xiaopingut deri më sot, një nga kërkesat kryesore të Pekinit ka qenë kalimi nga një fuqi në rritje në një që kërkon një zë të barabartë në formësimin e rregullave të sistemit ndërkombëtar.
Xi përdor çdo samit jo vetëm për të diskutuar çështje individuale, por edhe për të përforcuar këtë imazh brenda dhe jashtë vendit. Uashingtoni dhe Pekini mbeten thellësisht në mosmarrëveshje mbi tregtinë, teknologjinë, zinxhirët e furnizimit, Tajvanin dhe praninë ushtarake në Paqësor. Asnjë nga këto dallime nuk u zhduk sepse të dy udhëheqësit buzëqeshën më shumë se zakonisht. Thelbi i takimit qëndron diku tjetër.
Xi-së nuk i duhet domosdoshmërisht një marrëveshje e madhe me Trumpin. Ai duhet të shohë në këtë fazë se cilat pjesë të strategjisë amerikane janë të negociueshme, ku mund të krijojë dyshime midis aleatëve të SHBA-së dhe si mund ta zhvendosë gradualisht bisedën nga pengimi i Kinës në menaxhimin e një marrëdhënieje midis dy superfuqive të barabarta. Dhe në këtë proces, Tajvani mbetet testi kyç.
Jo vetëm për marrëdhëniet midis Uashingtonit dhe Pekinit, por edhe për faktin nëse sistemi i aleancës amerikane në Azi do të vazhdojë të funksionojë me të njëjtat rregulla, ndërsa presioni i Kinës rritet dhe diplomacia personale e dy udhëheqësve fiton gjithnjë e më shumë peshë./Dosja.al
shba donald trump xi jinping
Bota
26 Shtator 2026, 16:27
G.M
Pamje nga protestat në Ceuta
SPANJË- Mijëra persona u mblodhën të shtunën në Madrid për të protestuar kund&eum...
Bota
26 Shtator 2026, 16:20
E.d
Vladimir Putin
RUSI- Presidenti rus, Vladimir Putin deklaroi se Moska është e gatshme të rifillojë negociatat me Kievin pas zgjed...
Bota
26 Shtator 2026, 15:47
E.d
Pamje
LIBI- Shirat e rrëmbyeshëm që goditën perëndimin e Libisë gjatë natës nga e enjtja në të premte shk...
Bota
26 Shtator 2026, 15:16
G.M
Partia ultra e djathtë AfD , Partia ultra e djathtë AfD, e cila shihet këtu duke festuar fitoren e saj në Saksoni-Anhalt, ka fituar zemrat...
Bota
26 Shtator 2026, 15:09
G.M
Shpërthimi në Nord-Stream-2
Avokatët e zhytësit ukrainas Vladimir Zhuravlev do të apelojnë kundër vendimit të ...
Bota
26 Shtator 2026, 15:07
E.d
Donald Tusk dhe Donald Trump
Polonia po ofron që të paguajë 15.000 dollarë në vit për çdo ushtar amerikan të stac...
Bota
26 Shtator 2026, 14:46
G.M
hiri vullkanik nga Etna
ITALI- Fluturimet në aeroportin e Katanias, në Siçili, janë pezulluar për shkak të hirit vullkanik...
Bota
26 Shtator 2026, 14:00
G.M
Presidenti serb, Aleksandar Vuçiq, dhe ai rus, Vladimir Putin. Pekin, shtator 2025.
SERBI- Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, t&eum...
Bota
26 Shtator 2026, 13:30
G.M
Udhëheqësi kinez, Xi Jinping dhe presidenti amerikan, Donald Trump, në darkën shtetërore. Shtëpia e Bardhë, 24 shtator 2026...
Bota
26 Shtator 2026, 13:23
G.M
Donald Trump dhe Xi Jinping
SHBA- Shtetet e Bashkuara dhe Kina kanë rënë dakord të krijojnë një kanal të posaç&eu...