Këtë shtator, Shqipëria e gjeti veten në qendër të një skandali të madh që kombinonte dyshime për manipulim të tenderëve shtetërorë të IT-së, lidhje me krimin e organizuar dhe rrjedhje të informacionit të klasifikuar. Hetimi preku dy nga institucionet kryesore të sigurisë së vendit – Policinë e Shtetit dhe Shërbimin Informativ Shqiptar (SHISH).
Më 22 shtator 2026, Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) publikoi vendimin e Gjykatës së Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) të datës 21 shtator. Sipas vendimit të gjykatës, drejtoresha e SHISH, Vlora Hyseni, u pezullua nga detyra dhe u vu në arrest shtëpiak. Zyrtarja më e lartë e inteligjencës në vend dyshohet për dy vepra penale: ndihmë ndaj një personi që ka kryer një krim dhe zbulim të akteve ose të dhënave sekrete.
Në kohën kur u dha vendimi, Hyseni ndodhej në Baku për të marrë pjesë në një forum ndërkombëtar kundër terrorizmit. Pasi mësoi për masën e vendosur ndaj saj, ajo u kthye nëpërmjet Prishtinës në mbrëmjen e 22 shtatorit dhe iu dorëzua autoriteteve shqiptare në pikën kufitare Vërmicë-Morinë. Po atë mbrëmje, Presidenti Bajram Begaj, me propozim të Kryeministrit Edi Rama, nënshkroi një dekret për shkarkimin e saj. Detyrat e drejtorit në detyrë të SHISH iu caktuan Drejtorit të Departamentit Operacional, Elvis Lila.
Këto ngjarje shënuan kulmin e hetimit për “rastin AKSHI”, i cili filloi si një hetim për manipulimin e tenderëve të IT-së, por që në fund u zhvillua në ekspozimin e një rrjeti të gjerë që përfshinte përfaqësues të biznesit, institucioneve shtetërore, agjencive të zbatimit të ligjit dhe shërbimeve të inteligjencës të angazhuara në aktivitete të paligjshme.
Skemat e Tenderit
Agjencia Kombëtare për Shoqërinë e Informacionit (AKSHI) menaxhon të gjithë infrastrukturën dixhitale të Shqipërisë dhe portalin qeveritar e-Albania. Për shkak të statusit të saj si infrastrukturë kritike, disa nga tenderët e agjencisë u klasifikuan për arsye sigurie. Siç përcaktoi hetimi, kjo krijoi terren pjellor për korrupsion.
Faza publike e hetimit filloi në dhjetor 2025. Drejtoresha e AKSHI-t, Mirlinda Karçanaj, dhe zëvendësja e saj, Hava Delibashi, u vunë në arrest shtëpiak me dyshimin për shkelje të barazisë midis pjesëmarrësve në tender si pjesë e një grupi të strukturuar kriminal (në pranverën e vitit 2026, masat u lehtësuan në një detyrim për t’u paraqitur në polici dhe një ndalim udhëtimi).
Sipas SPAK, udhëheqja e agjencisë në fakt ia dorëzoi kontrollin mbi buxhetet e saj një grupi të lidhur me biznesmenët Ergys Agasi dhe Ermal Beqiri. Materialet e çështjes i referohen 19 tenderëve me një vlerë totale prej afërsisht 59 milionë eurosh. Kompania e Agasit, EA Solution, mori afërsisht 29 milionë euro nga fituesit e tenderëve midis dhjetorit 2024 dhe shtatorit 2025. Provat përfshijnë, ndër të tjera, pamje nga një kamera e fshehtë në zyrën e Agasit, në të cilën u diskutuan procedurat e tenderit.
Midis fituesve ishte, në veçanti, kompania Soft & Solution, e lidhur me Beqirin. Në të njëjtën kohë, ajo tregoi shenja të të qenit një kompani e rreme: ajo vepronte nga banesa e Beqirit, ndërsa punonjësit e saj as nuk e dinin se ishin regjistruar zyrtarisht si punonjës të kompanisë së Agasit.
Në prill të vitit 2026, SPAK sekuestroi asete që u përkisnin individëve të përfshirë në këtë çështje me vlerë më shumë se 40 milionë euro. Vetë Beqiri u ndalua në Francë më 24 korrik 2026, pasi fluturoi me një avion të lehtë mbi termocentralin bërthamor Penly. Autoritetet franceze zbuluan se ai zotëronte një kështjellë, dy apartamente dhe më shumë se 2 milionë euro në llogari bankare.
Lidhje me Policinë
Megjithatë, këto nuk janë detajet më skandaloze të çështjes. Dyshimet në lidhje me krijimin e një grupi të organizuar kriminal lindën pas 12 gushtit 2025, kur Gerond Meçe, bashkëpronar i një kompanie teknologjike, u rrëmbye nga individë që paraqiteshin si oficerë të Byrosë Kombëtare të Hetimit (BKH). Përmes kërcënimeve, përfshirë kërcënime me armë, ata kërkuan që ai të tërhiqte ankesat e tij në lidhje me tenderët e AKSHI-t.
Skema u shtri edhe në agjencitë e zbatimit të ligjit.
Figura qendrore në hetim, Ergys Agasi, u ndalua në Durrës më 26 gusht 2026. Oficerët e zbatimit të ligjit ndaluan një automjet të drejtuar nga ish-zëvendësdrejtori i policisë së Elbasanit Uljan Shpataraku, me Agasin në të njëjtin automjet. Doli se Agasi, i cili ishte kërkuar nga SPAK për rreth tetë muaj, gjatë gjithë asaj periudhe i ishte shmangur arrestimit duke u fshehur në vila private pranë Durrësit me ndihmën e punonjësve individualë të policisë dhe shërbimit të inteligjencës.
Si pjesë e këtij episodi, një ish-kreu i një sektori të Policisë Shkencore u arrestua. Ai akuzohet për rrjedhje të materialeve hetimore dhe zbulim të të dhënave të klasifikuara, të cilat e ndihmuan Agasin të shmangte paraburgimin për një periudhë të zgjatur. Po ashtu, përgjegjës i një kompleksi vilash qeveritare pranë Durrësit u ndalua gjithashtu; ai ndërhyri në sistemet e mbikëqyrjes me video dhe fshiu pamjet e kamerave që regjistronin vizitat e zyrtarëve të lartë dhe individëve me ndikim tek Agasi, ndërsa ai fshihej nga drejtësia.
Shërbimi i Inteligjencës nën dyshim
Një pikë kthese në hetim erdhi me kontrollin e makinës së Agasit më 22 korrik 2026, gjatë të cilit u gjetën nëntë faqe me diagrama të klasifikuara të SHISH.
Përveç kësaj, sipas të dhënave të marra nga telefonat e sekuestruar nga individë të përfshirë në këtë rast, Hyseni e informoi Agasin për mbledhjet e mbyllura qeveritare dhe mbledhjet e agjencive ligjzbatuese.
Prokuroria po shqyrton gjithashtu informacionin se Agasi përdori automjete të SHISH ndërsa fshihej.
Kur SPAK mori në pyetje Vlora Hysenin më 18 shtator 2026, ajo deklaroi se Agasi dyshohet se ishte një “bashkëpunëtor i klasifikuar i SHISH”. Prokuroria e hodhi poshtë këtë version, duke vërtetuar se asnjë autoritet brenda ose jashtë shërbimit nuk ishte informuar për një “informator” të tillë.
Një detaj tjetër është se kompania e Agasit, EA Solution, u regjistrua 48 orë para se Hyseni të emërohej në krye të SHISH në prill 2023.
Emërimi i Hysenit
Emërimi i Hysenit në vitin 2023 u shoqërua me polemika. Ajo më parë kishte shërbyer si zëvendësdrejtoreshë e Agjencisë së Inteligjencës së Kosovës (AKI), por në vitin 2021 u shkarkua për shkak të “humbjes së besimit”. Disa ekspertë dhe media lokale më vonë bënë akuza dhe supozime të pabazuara në lidhje me një rrjedhje të mundshme informacioni në Serbi, megjithëse zyrtarisht arsyeja e përmendur ishte mungesa e koordinimit dhe besimit nga ana e qeverisë. Pavarësisht kësaj, Rama e emëroi atë si këshilltare të tij për sigurinë kombëtare dhe më vonë si drejtuese të SHISH.
Përveç kësaj, ngjarjet e vitit 2026 ringjallën akuzat e bëra nga opozita dhe media opozitare në maj 2023 se, në fillim të mandatit të saj në SHISH, Hyseni dyshohet se kishte bërë një vizitë sekrete në Beograd. Megjithatë, në vitin 2023, portali i pavarur i verifikimit të fakteve Faktoje hodhi poshtë pretendimin se kreu i SHISH kishte kaluar 10 ditë në Serbi: më 22 maj 2023, Hyseni ishte në Tiranë në ceremoninë “Defender Europe 23”. Një përgjigje zyrtare e SHISH e datës 6 qershor 2023 gjithashtu mohon se Hyseni ka bërë ndonjë vizitë të huaj pasi mori detyrën në pranverën e atij viti.
Që nga shtatori i vitit 2026, procedurat penale të SPAK-ut nuk përmbajnë asnjë informacion që tregon se informacioni është transferuar në Serbi; prandaj, lidhja serbe ndoshta mund të konsiderohet si një narrativë politike e opozitës.
Përfundime
Duke analizuar situatën rreth çështjes skandaloze, mund të identifikohen tre pasoja kryesore për Shqipërinë.
1. Një krizë besimi nga ana e NATO-s
Në vitin 2025, Hyseni kryesoi Komitetin e Inteligjencës Civile (CIC) të NATO-s. Pas akuzave të profilit të lartë, dëmtimi i reputacionit si për shërbimin e inteligjencës shqiptare ashtu edhe për strukturën e NATO-s është i konsiderueshëm. Nuk mund të përjashtohet që aleatët e NATO-s do të detyrohen të rishqyrtojnë nivelin e besimit dhe vëllimin e inteligjencës operative të ndarë me Shqipërinë.
2. Një provë për sistemin e zbatimit të ligjit
Rasti përfaqëson një sfidë të vështirë për sistemin antikorrupsion të Shqipërisë, i cili duhet të provojë raste të korrupsionit sistemik brenda qeverisë, përfshirë brenda institucioneve të sigurisë, dhe të ndëshkojë ata që janë përgjegjës pavarësisht nga pozicionet dhe lidhjet e tyre.
Sigurimi i standardeve evropiane të sundimit të ligjit dhe përmbushja e detyrimeve për të luftuar krimin e organizuar dhe korrupsionin e nivelit të lartë do të jetë gjithashtu një provë e rëndësishme në funksion të procesit të integrimit evropian.
3. Rishikimi Politik dhe ndryshimet e personelit
Para së gjithash, qeveria shqiptare do të detyrohet të kryejë një audit të thelluar të politikës së personelit në sektorin e sigurisë. Në të njëjtën kohë, përfundimi kryesor nga rasti AKSHI–SHISH është se shteti duhet të demonstrojë bindshëm aftësinë e tij për të mbrojtur institucionet e sigurisë nga depërtimi i interesave private dhe kriminale. Nëse autoritetet nuk arrijnë ta përballojnë këtë sfidë, jo vetëm përparimi i mëtejshëm i vendit drejt BE-së, por edhe stabiliteti i qeverisë aktuale do të vihet në pikëpyetje. /“Center for Western Balkans Studies”
