BAGDAD, 29 shtator (Reuters) - Forcat amerikane do të tërhiqen nga bazat e tyre të fundit në Irak deri të mërkurën, një largim i festuar si një fitore nga Irani dhe aleatët e tij, të cilët tani kanë ndikim të thellë në vendin ku 4,500 amerikanë vdiqën gjatë më shumë se dy dekadave të luftës.
Ekspertët irakianë të sigurisë thonë se tërheqja — e rënë dakord në vitin 2024 nën Presidentin Joe Biden dhe e kryer nga administrata e Donald Trump, edhe pse ajo zhvillon luftë kundër Iranit — mund t’i japë Teheranit dhe aleatëve të tij të fuqishëm liri të plotë, ndërsa gjithashtu do t’u lejojë armiqve të tjerë të SHBA-së të bëjnë një rikthim, përfshirë Shtetin Islamik.
“Irani do të përfitojë strategjikisht nga largimi i koalicionit, sepse ai largon një prani ushtarake që për vite me radhë veproi si kundërpeshë ndaj ndikimit të Teheranit në Irak”, tha Jasim al-Bahadli, një analist irakian i sigurisë i specializuar në studimin e grupeve të armatosura shiite të lidhura me Iranin.
Ai parashikoi që grupet e milicisë pro-iraniane jo vetëm që do ta portretizonin largimin si një fitore për lëvizjen e tyre, por gjithashtu "do të kërkonin ta përkthenin atë moment në ndikim më të madh mbi sigurinë dhe vendimmarrjen politike".
Abu Mojtaba al-Yasiri, një komandant në Rezistencën Islamike në Irak, një grup ombrellë i fraksioneve të armatosura të mbështetura nga Irani, e përshkroi tërheqjen e SHBA-së si "një fitore historike për grupet e rezistencës islamike irakiane dhe irakianët e ndershëm, dhe një disfatë shkatërruese për projektin amerikan".
"Më 30 shtator, ne do të festojmë kthimin e një faqeje të zezë në historinë e Irakut dhe dështimin e pushtimit për të imponuar vullnetin e tij mbi vendin tonë", i tha ai Reuters. "Iraku ka dëshmuar se sovraniteti i tij nuk mund të sigurohet nga forcat e huaja, por nga rezistenca dhe vullneti i popullit të tij."
Ndërsa largimi përfundimtar i forcave amerikane është gjerësisht i popullarizuar në mesin e irakianëve, ata që shqetësohen për forcën e grupeve të mbështetura nga Irani kanë frikë se tërheqja është e parakohshme.
"Ne besojmë se Iraku nuk është ende plotësisht i gatshëm të marrë përsipër dosjen e sigurisë në këtë kohë", tha për Reuters Abdulrahman al-Zobaie, një udhëheqës fisnor sunit në Falluxha, dikur një bastion i rezistencës antiamerikane.
"Të gjithë irakianët aspirojnë sovranitet të plotë dhe asnjë irakian nuk do ta kundërshtonte këtë. Por unë besoj se largimi (i koalicionit të udhëhequr nga SHBA-të) në këtë mënyrë dhe krijimi i një vakumi është ajo që të gjithë irakianët kanë frikë."
Forcat amerikane pushtuan Irakun në vitin 2003 për të rrëzuar diktatorin mysliman sunit Saddam Hussein dhe vazhduan të pushtonin vendin, të instalonin një qeveri të udhëhequr nga shiitët dhe të luftonin kundër kryengritjes disavjeçare përpara se të tërhiqeshin në fund të vitit 2011.
Ata u kthyen më pak se tre vjet më vonë për të ndihmuar forcat irakiane të mposhtnin grupin militant sunit Shtetin Islamik në një luftë të madhe nga viti 2014 deri në vitin 2017.
Rreth dy herë më shumë amerikanë vdiqën në "Operacionin Liria e Irakut" sesa në luftën paralele në Afganistan, e cila përfundoi me një tërheqje të papritur të SHBA-së në vitin 2021.
Në vitet e fundit, Iraku ka qenë i vetmi vend që ka mbajtur aleanca të ngushta politike dhe ushtarake si me Shtetet e Bashkuara ashtu edhe me Iranin, të cilët ndonjëherë e kanë përdorur territorin irakian si një fushë beteje të ndërmjetme.
Shtetet e Bashkuara vranë një komandant të lartë iranian, Qasem Soleimani, me një sulm në Aeroportin e Bagdadit në vitin 2020. Aleatët e Iranit qëlluan vazhdimisht bazat amerikane, duke shkaktuar ndonjëherë hakmarrje.
Sondazh
Lexo gjithashtu
