LIVE UPDATES
Bota

Kirgizia synon të hyjë në garën hapësinore me nanosatelitin e vet

Zyrtarët kirgizë e përshkruajnë anijen hapësinore si të zhvilluar dhe të montuar në vend, megjithëse Cherny tha se “shumica e teknologjive” brenda nanosatelitit janë ruse, “sepse zhvillimi nga e para kërkon 5-10 vjet”.

29 Shtator 2026, 23:00 Nga E.d
Kirgizia synon të hyjë në garën hapësinore me
Një specialiste nga Kirgizia shpjegon funksionet e satelitit të prodhuar në vend.

Kirgizia pritet t’u bashkohet vendeve të botës që veprojnë në hapësirë në fillim të tetorit, kur një “nanosatelit” i prodhuar në këtë vend të Azisë Qendrore do të lëshohet në orbitë me një raketë të kompanisë SpaceX.

Sateliti, që ka madhësinë e një buke, do të përdorë një grup kamerash dhe sensorësh për t’i vëzhguar të mbjellat, ndikimin e fatkeqësive natyrore dhe për të “zbuluar shenjat e hershme të thatësirës”, sipas një deklarate të Ministrisë së Bujqësisë së Kirgizisë, më 24 shtator, për këtë pajisje hapësinore. 

Sipas Ilya Cherny, drejtorit të kompanisë teknologjike Kyrgyz Electronics, e cila mbikëqyri projektin, një ekip prej rreth 10 inxhinierësh kirgizë punoi për dy vjet e gjysmë në këtë anije hapësinore prej 5 kilogramësh. Ajo ka një jetëgjatësi të parashikuar prej 15 vjetësh, ndërsa mediat vendase e kanë vlerësuar koston e ndërtimit në rreth 130.000 dollarë.

Zyrtarët kirgizë e përshkruajnë anijen hapësinore si të zhvilluar dhe të montuar në vend, megjithëse Cherny tha se “shumica e teknologjive” brenda nanosatelitit janë ruse, “sepse zhvillimi nga e para kërkon 5-10 vjet”.

Lëshimi i satelitit kirgiz në orbitë nga Kalifornia, i planifikuar për 1 tetor, shënon zhvillimin më të fundit të rëndësishëm në garën hapësinore që po ndizet në Azinë Qendrore. 

Në gusht, Uzbekistani lëshoi në orbitë një satelit të prodhuar në Kinë, i cili përfshinte një “modul të inteligjencës artificiale të zhvilluar nga specialistë të Agjencisë Uzbekcosmos”. Përveç kësaj, Tashkenti së fundmi njoftoi planet për të prodhuar satelitin e vet deri në vitin 2028.

Kazakistani ka disa satelitë të prodhuar në vend në orbitë dhe në shtator njoftoi planet për krijimin e “një konstelacioni ndërkombëtar prej nëntë satelitësh të destinuar për vëzhgimin e Tokës”. Konstelacioni pritet të përfshijë satelitë të siguruar nga Mongolia, Republika e Kongos dhe Nigeria.

Nelly Bekus, eksperte për Azinë Qendrore në Universitetin e Exeterit, i tha Radios Evropa e Lirë se për shtetet që janë në gjendje të prodhojnë infrastrukturën e tyre hapësinore, përpjekja dhe shpenzimet konsiderohen të vlefshme nga këndvështrimi i sigurisë kombëtare.

“Në vitet e fundit, me rritjen e tensioneve gjeopolitike në mbarë botën, qasja e pavarur në të dhënat satelitore të menaxhuara nga ekipe kombëtare është bërë gjithnjë e më e rëndësishme për sigurinë e shteteve”, tha ajo.

Bekus shtoi se “kapacitetet hapësinore kanë qenë prej kohësh të lidhura me idetë e një shtetësie përparimtare, duke ofruar dëshmi shumë të dukshme të fuqisë teknologjike të një vendi dhe të pozitës së tij në skenën botërore”. 

Analistë të tjerë perëndimorë kanë vënë në dukje prirjen e qeverive autoritare për të ruajtur një “ndërprerës” për komunikimet gjatë trazirave civile.

Astana e ndërpreu internetin në Kazakistan për disa ditë gjatë protestave masive në vend në fillim të vitit 2022, ndërsa Uzbekistani ka deklaruar se sateliti i prodhuar në vend, i planifikuar për vitin 2028, do të sigurojë atë që autoritetet e quajnë “burim sovran dhe objektiv informacioni” në vend.

Kur Kazakistani ishte përfshirë në diskutime për prezantimin e Starlinkut për popullsinë e tij rurale, negociatat me SpaceX-in e Elon Muskut hasën në ngërç për shkak të kërkesës së Kazakistanit që stacionet tokësore – antena komunikimi që transmetojnë sinjale te satelitët që kalojnë sipër tyre – të ndërtoheshin brenda vendit, duke i mundësuar Astanës të ruante kontrollin./REL

kirgizia sateliti spacex

Sondazh

Poll

Zjarr në Gjirokastër, flakët u drejtohen banesave dhe magazinave

Zjarr në Gjirokastër, flakët u drejtohen banesave dhe magazinave

"Ju erdhi fundi"/ Vijon marshimi i protestuesve nëpër Tiranë: Rama jep dorëheqjen

Mbyllen fjalimet te Kryeministria, nis marshimi në rrugët e Tiranës

122 ditë protestë/ Aktivisti Ilir Xhemalaj: Studentët të bashkohen, të rrëzojmë këtë regjim

Aktivisti Arben Kola thirrje studentëve: Bashkohuni në shesh, merrni udhëheqjen e vendit

Aktivistja lexon kërkesat: Kërkojmë anulimin e ndryshimeve të bëra në ligjin për zonat e mbrojtura

Berisha takon përfaqësuesit e lartë të Kosovës në Strasburg: Rama po bën spastrim etnik në Shqipëri

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Nis marshimi drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

Bie zjarr në kodrat me ullishte në Gorishovë, flakët favorizohen nga era e fortë

Rama nga Brukseli: Qeveria reflektim përmes 'Pasqyrë Albania'

Rama në Samitin e Euronews 2026: Shqipëria një nga vendet më të sigurta në Evropë

Rama: Diskutimet kanë nisur kur nuk ishte e qartë nëse Trump do të shkonte në Shtëpinë e Bardhë

Rama: Dua Lipës i pëlqen protesta, mua më pëlqen shumë Dua! Ajo është këngëtare...

Rama në Samitin e Euronews: Në Zvërnec investimi më i madh turistik në Evropë

Rama nga Brukseli: Shqipëria vendi me normën më të ulët të vjedhjeve, jemi perla e vogël e Europës

"Shqipëria, 12 mln turistë"/ Rama tallet me protestuesit: Do të kemi aeroport edhe për flamingot

Arresti i Vlora Hysenit, Balla: Korrupsion ka edhe në Gjermani, PS nuk është avokat i askujt

Pamjet e RËNDA nga Saranda/ Qytetari merr flakë nga shpërthimi në karburant

Shpërthim i fortë në një pikë karburanti në Sarandë, dy të plagosur

“Sterilizimi"/ Ilir Beqaj paraqitet në GJKKO i shoqëruar nga oficeri i policisë

Emiriona Sako: Kompetencat e centralizuara të rishikohen dhe të kthehen te bashkia

Debate te "Ligjet"/ Korreshi: Ky po tall by***n, po e bëni për të grumbulluar votat e PS

Me flakadanë në duar, protestuesit marshojnë nëpër rrugët e Tiranës, thirrje njëzëri kundër qeverisë

Dita e 121-të e protestës, qytetarët marshojnë drejt Kryeministrisë

Zjarr pranë banesave në Gjirokastër, zjarrfikësit ndërhyjnë për shuarjen e flakëve

Vatër zjarri në Kreshpan të Fierit, kërkohet ndërhyrja nga ajri

Makina digjet plotësisht në qendër të Elbasanit, qytetarët të panikosur

Protesta në Maliq kundër investimit të Ujësjellësit/ Përplasje mes efektivëve dhe qytetarëve

Tentuan të mashtronin Armand Dukën në emër të Taulant Ballës, në pranga sekserët e Florian Gjergjit

Debati ironik në Komision, Korreshi: Të ndryshohet rendi i ditës i nderuar kryetar

Mashtruan një të moshuar në emër të Armand Dukës, në pranga 2 sekserët e Florian Gjergjit...

Ambasadorja e re e Bashkimit Evropian mesazh të qartë: Shqipëria të ketë institucione demokratike

Schieder tregon detyrat: Kapitujt duhen mbyllur, reformat të jenë pjesë e shoqërisë

Rama ndërpret fjalën e raportuesit për Shqipërinë në PE: Aman, s’i lë dot gjermanët të presin

Rama: Europa ka shtatë kandidatë, mos na lini në baltë

Rama: Shpresojmë që BE të mos e lërë sërish në baltë Ballkanin Perëndimor

Konferenca Ndërparlamentare/ Rama sulmon protestuesit: Flamingot nuk duken aq bukur sa në foto

Rama batuta në mbledhjen e konferencës ndërparlamentare: S'kam besim te përkthyesi

Mbledhja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare, kryeministri Rama mbërrin në Pallatin e Brigadave

Zjarr në Gjirokastër/ Merr flakë makina, digjet edhe një kasolle

Mbyllen fjalimet te Kryeministria, nis marshimi i protestuesve në rrugët e Tiranës

Tragjedi në Fier/ Banesa përfshihet nga flakët, humb jetën 70-vjeçari i paralizuar

Protestuesi për kryeministrin Rama: Nuk e 'tredh' dot sheshin, ne e kemi vrarë frikën

Aktivistja Sidorela Vatnikaj: Kjo protestë ka qenë një shuplakë për trazicionin politik

Vatër zjarri në Ndërnenas/ Digjen parcelat me ullinj, rrezikohen stallat e bagëtive

Aktivisti për kryeministrin Rama: Mediat botërore pasqyrojnë skandalin me SHISH, bota i hoqi fishën

Pas grumbullimit në sheshin Skënderbej, nis marshimi drejt Kryeministrisë: Poshtë narkoshteti

Rama: S’ka një provë të vetme që një bir nëne të ketë një qindarkë të tijen në xhepin tim

Qytetarët kërkojnë dorëheqjen, Rama: Asgjë nuk do të më ndalë

Reforma në Drejtësi/ Rama: Pa mua, SHBA-ja dhe BE-ja do kishin bërë Noc Rrokun