Paraliza e gjumit është një fenomen që mund të ndodhë gjatë kalimit nga gjumi në zgjim ose anasjelltas. Personi është i vetëdijshëm, por për një periudhë të shkurtër nuk mund të lëvizë ose të flasë. Episodet mund të shoqërohen edhe me ndjesi presioni në gjoks, frikë ose halucinacione të gjalla.
Fenomeni lidhet me fazën REM të gjumit, gjatë së cilës trupi natyrshëm redukton aktivitetin e muskujve për të parandaluar që ëndrrat të shoqërohen me lëvizje fizike. Paraliza e gjumit ndodh kur vetëdija rikthehet përpara se ky mekanizëm të përfundojë plotësisht.
Një prej faktorëve që mund të rrisë mundësinë e episodeve është mungesa e gjumit. Për këtë arsye, mbajtja e një orari të rregullt dhe sigurimi i rreth shtatë deri në nëntë orë gjumë në natë mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut.
Po aq e rëndësishme është të ruhet një orar i qëndrueshëm gjumi. Të shkoni në shtrat dhe të zgjoheni afërsisht në të njëjtën kohë çdo ditë ndihmon në stabilizimin e ritmit gjumë-zgjim. Ndryshimet e shpeshta të orarit, puna me turne dhe udhëtimet që ndryshojnë ritmin ditor mund të ndikojnë në ciklin e gjumit.
Edhe stresi dhe ankthi mund të ndikojnë në cilësinë e gjumit dhe të shoqërohen me episode më të shpeshta. Një rutinë qetësuese para gjumit, si leximi, një banjë e ngrohtë ose teknikat e relaksimit, mund të ndihmojë në përgatitjen e trupit për gjumë.
Mjedisi ku flini gjithashtu ka rëndësi. Dhoma duhet të jetë sa më e qetë, e errët dhe komode. Kufizimi i përdorimit të telefonit, tabletit dhe pajisjeve të tjera elektronike para gjumit mund të jetë pjesë e një rutine më të mirë të gjumit.
Një tjetër rekomandim është të shmangen vaktet e rënda, kafeina dhe alkooli pranë orarit të gjumit, pasi këta faktorë mund të ndikojnë në cilësinë dhe strukturën e gjumit. NHS gjithashtu sugjeron shmangien e gjumit në shpinë te personat që vërejnë se ky pozicion u shoqërohet me episode të paralizës së gjumit.
Paraliza e gjumit zakonisht nuk është e rrezikshme dhe një episod i vetëm nuk nënkupton domosdoshmërisht një problem shëndetësor. Megjithatë, episodet e shpeshta mund të lidhen me probleme të tjera të gjumit, përfshirë narkolepsinë ose çrregullime të frymëmarrjes gjatë gjumit.
Nëse paraliza përsëritet shpesh, shkakton ankth të madh ose shoqërohet me lodhje të vazhdueshme gjatë ditës, këshillohet konsultimi me mjekun ose një specialist të gjumit për të vlerësuar shkakun.
