Katastrofa mjedisore me ndotjen e lumit të Lanës/ KLSH: Bashkia e Tiranës, asnjë masë

Ndotja e lumit të Lanës ka arritur në nivele alarmante, ndërsa një raport i Kontrollit të Lartë Shtetit 2025, me qëllim auditimin mbi “Masat e ndërmarra nga institucionet përgjegjëse për eliminimin e derdhjes së ujërave të përdorura në lumin e Lanës në Tiranë” ka ngritur shqetësimin për mungesën e marrjes së masave nga institucionet përgjegjëse për përmirësimin e cilësisë së ujit.

Pyetjes “A kanë garantuar masat e ndërmarra nga institucionet përgjegjëse përmirësismin e cilësisë së ujit në lumin të Lanës”, mesazhi i auditimit thekson se nuk është marrë asnjë masë efektive.

Më konkretisht, raporti i KLSH-së evidenton se monitorimi i kryer nga Agjencia Kombëtare e Mjedisit ka qenë i pjesshëm, duke mos monitoruar të gjitha stacionet e monitorimit dhe të gjithë treguesit, për të vlerësuar plotësisht cilësinë e ujit dhe statusin ekologjik të lumit Lana.

Po ashtu thuhet se edhe mungesa e ndërhyrjes nga Bashkia Tiranë dhe Ujësjellës Kanalizime Tiranë sh.a. në rrjetin e kanalizimeve, mospërfundimi i investimit për Impiantin e Trajtimit të Ujërave të Ndotura Kashar nga Agjencia Kombëtare e Ujësjellës-Kanalizimeve, si dhe mungesa e ofrimit të zgjidhjeve alternative nga të gjithë këto institucione, ka sjellë që ujërat e ndotura urbane të pjesës më të madhe të qytetit të Tiranës të vijojnë të shkarkohen të patrajtuara, duke ndikuar negativisht në cilësinë e ujit të këtij trupi ujor.

“Institucionet përgjegjëse nuk kanë marrë masa efektive për përmirësimin e cilësisë së ujit në lumin Lana. Raportet e Gjendjes në Mjedis të Agjencisë Kombëtare të Mjedisit konstatojnë prej vitesh se statusi i cilësisë së ujit në këtë trup ujor klasifikohet në gjendje shumë të ndotur, duke shfaqur përkeqësim edhe në fillim të rrjedhës në Lanabregas, përgjatë viteve të fundit. Monitorimi i kryer nga Agjencia Kombëtare e Mjedisit ka qenë i pjesshëm, duke mos monitoruar të gjithë stacionet e monitorimit dhe të gjithë treguesit, për të vlerësuar plotësisht cilësinë e ujit dhe statusin ekologjik të lumit Lana. Nga ana tjetër, mungesa e ndërhyrjes nga Bashkia Tiranë dhe Ujësjellës Kanalizime Tiranë sh.a. në rrjetin e kanalizimeve, mospërfundimi i investimit për Impiantin e Trajtimit të Ujërave të Ndotura Kashar nga Agjencia Kombëtare e Ujësjellës Kanalizimeve, si dhe mungesa e ofrimit të zgjidhjeve alternative nga të gjithë këto institucione, ka sjellë që ujërat e ndotura urbane të pjesës më të madhe të qytetit të Tiranës të vijojnë të shkarkohen të patrajtuara, duke ndikuar negativisht në cilësinë e ujit të këtij trupi ujor. Situata aktuale paraqet nevojën për angazhim të menjëhershëm të institucioneve të sipërpërmendura, në zbatimin e rekomandimeve të lëna nga Kontrolli i Lartë i Shtetit në përfundim të këtij auditimit, për të garantuar përmirësimin e situatës”, thuhet në mesazhin e auditimit.

Më tej në raportin e KLSH-së theksohet se Bashkia Tiranë dhe Ujësjellës-Kanalizime Tiranë nuk rezultojnë të kenë kryer investime të përshtatshme për përmirësimin e sistemit të kanalizimeve.

Gjithashtu në raport rekomandohet që Bashkia Tiranë dhe UKT të marrin masa të menjëhershme “për përditësimin e informacionit, hartave dhe të dokumentacionit teknik mbi rrjetin e kanalizimeve, në përputhje me ndërtimet e reja dhe zhvillimet e qytetit. Në këtë kuadër të realizohet inventarizim i dekantuesve/gropave septike për të menaxhuar informacionin e domosdoshëm dhe monitoruar ndotjen”.

Një tjetër problematikë e ngritur në raport është mungesa e masave për trajtimin e ujërave të ndotura urbane që gjenerohen në qytetin e Tiranës. Impiantet e trajtimit të ujërave të ndotura janë jetësore për uljen e ndotjes në lumenj, liqene dhe ujëra bregdetare, për shkak se ato ndihmojnë në eliminimin e substancave të dëmshme si bakteret, viruset, azoti dhe fosfori. Trajtimi efektiv i ujërave të ndotura i shërben përmirësimit të shëndetit të njeriut dhe cilësisë së mjedisit. /CNA