Bandat kriminale shqiptare në Britani po krijojnë gjithnjë e më shumë lidhje me grupe të tjera kriminale, duke formuar një rrjet bashkëpunimi që shtrihet në qytete të ndryshme të vendit. Ky është konstatimi i një investigimi të publikuar nga gazeta britanike The Sun, e cila raporton për ndryshimet në peizazhin e krimit të organizuar në Mbretërinë e Bashkuar.
Sipas shkrimit, grupet kriminale janë të përfshira në trafikun e drogës, të shtënat me armë, sulmet me thikë dhe përplasjet e dhunshme. Gazeta publikoi edhe një hartë të grupeve kryesore kriminale, duke theksuar se aktiviteti i tyre nuk është i kufizuar vetëm në Londër, por shtrihet në qytete të ndryshme, nga Bristol e Liverpool deri në Glasgow dhe Middlesbrough.
Ish-detektivi britanik Lee Davies, i cili ka drejtuar operacione kundër bandave në lindje të Anglisë, thotë për The Sun se situata ka ndryshuar ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit.
Sipas Davies, ndryshimi lidhet edhe me përfshirjen e grupeve shqiptare në tregun britanik të kokainës. Ai pretendon se grupet shqiptare krijuan kontakte me rrjete ndërkombëtare të furnizimit dhe më pas nisën të furnizonin edhe grupe të tjera kriminale në Britani.
Davies argumenton se grupet në nivelet më të larta të krimit të organizuar po shmangin gjithnjë e më shumë përplasjet e drejtpërdrejta për territor, duke zgjedhur bashkëpunimin dhe ndarjen e fitimeve.
Sipas tij, drejtuesit kriminalë e dinë se vrasjet dhe plagosjet me armë mund të tërheqin vëmendjen e policisë dhe të dëmtojnë aktivitetin e tyre kriminal.
“Ka mjaftueshëm pasuri që grupet e krimit të organizuar që veprojnë me zgjuarsi të përfitojnë të gjithë”, citohet të ketë thënë Davies.Në investigim flet edhe ish-shefi i detektivëve Mark Griffin, i cili ka punuar për rreth 30 vite në operacione të fshehta, krimin e rëndë dhe të organizuar dhe kundërterrorizmin.
Griffin thotë se grupe të ndryshme kriminale po krijojnë aleanca, ndërsa përmend edhe lidhjet mes bandave në Bradford dhe grupeve aziatike.
Sipas tij, policia britanike përballet me mungesë burimesh për të zhvilluar hetime të gjata dhe operacione nën mbulim. Ai pretendon se operacionet kundër grupeve kriminale, të cilat më parë mund të zgjasnin disa vite, janë bërë më të vështira për t'u realizuar.
Griffin paralajmëron se policia rrezikon të fokusohet kryesisht te pasojat e veprimtarisë kriminale, si sulmet me thikë dhe të shtënat, në vend të hetimit të rrjeteve kriminale në nivelet e tyre drejtuese.
Shfrytëzimi i fëmijëve dhe personave vulnerabël
Një tjetër shqetësim i ngritur në investigim lidhet me rekrutimin dhe shfrytëzimin e fëmijëve dhe të rriturve vulnerabël nga grupet kriminale.
Griffin përmend fenomenin “county lines”, ku rrjetet kriminale përdorin persona të tjerë për shpërndarjen e drogës, si dhe “cuckooing”, ku banesat e personave vulnerabël përdoren për aktivitete kriminale.
Sipas tij, varfëria, papunësia, problemet me strehimin dhe arsimin në disa qytete britanike krijojnë terren për rekrutimin e të rinjve nga grupet kriminale.
Investigimi i The Sun ngre gjithashtu shqetësimin se të rinjtë mund të joshen nga paratë dhe stili i jetesës që shfaqin personat e përfshirë në krim.
Në përfundim, Griffin argumenton se personat që operojnë në nivelet më të larta të krimit të organizuar dinë të shfrytëzojnë dobësitë sociale dhe të përdorin persona vulnerabël për të zhvilluar aktivitetin kriminal.
Investigimi
Bandat famëkeqe të armatosura po bashkëpunojnë në të gjithë Britaninë, duke krijuar një rrjet të gjerë kriminaliteti. Harta jonë ekskluzive tregon se ku ndodhen grupet kryesore kriminale në Mbretërinë e Bashkuar.
Ndërsa Londra njihet prej kohësh për dhunën e bandave, harta jonë e detajuar tregon se bëhet fjalë për një problem kombëtar alarmues. Grupet e dhunshme janë përgjegjëse për të shtëna me armë, goditje me thikë dhe sulme hakmarrëse, duke vepruar në zona që shtrihen nga Bristol në Glasgow dhe nga Liverpool në Middlesbrough.
Ndërsa këto grupe po lidhen me njëri-tjetrin për të dominuar tregjet rajonale të drogës dhe dhunës, ish-detektivi Lee Davies i tha The Sun: “Tani është pak a shumë si futbolli evropian – të gjithë po mësojnë nga njëri-tjetri se si të bëhen më të mirë.”
Ekzistojnë gjithashtu shqetësime se grupet e krimit të organizuar (OCG) po veprojnë jashtë radarit, sepse policia nuk ka burime të mjaftueshme për hetime të fshehta dhe operacione afatgjata nën mbulim.
Ish-inspektori i lartë Lee Davies, i cili drejtoi operacionin rajonal kundër bandave në lindje të Anglisë, tregoi se peizazhi kriminal filloi të ndryshojë kur bandat shqiptare u futën në Britani në fillim të viteve 2000.
Ai tha: “Shqiptarët morën kontrollin e tregut të kokainës sepse kishin kontakte më të mira në Kolumbi dhe mund të siguronin substanca më të lira dhe më të pastra sesa grupet angleze të krimit të organizuar. Kështu filluan t’u furnizonin drogë edhe grupeve të tjera.”
Sipas tij, në nivelet më të larta të krimit të organizuar, drejtuesit nuk duan të hyjnë në luftë me grupet rivale, sepse kjo do të tërhiqte vëmendjen e policisë dhe do të dëmtonte biznesin e tyre.
“Ata e dinë se çfarë pasojash ka për tregun e tyre vrasja apo plagosja me armë e njerëzve.”
Për këtë arsye, sipas Davies, drejtuesit kriminalë përpiqen të gjejnë pika të përbashkëta me grupet e tjera dhe të bashkëpunojnë në vend që të përplasen.
Ai tha gjithashtu se disa drejtues britanikë të krimit po krijojnë lidhje me grupe kryesisht aziatike, të cilat kanë kontakte për drogën në Pakistan dhe Indi, ndërsa bandat në Liverpool kanë prej kohësh lidhje me kartelet e Amerikës së Jugut.
Davies shtoi: “Shqiptarët e dinë se janë të aftë të fitojnë luftërat për territor, ndër të tjera edhe sepse kanë akses të konsiderueshëm në armë, si pasojë e konflikteve që ka përjetuar vendi i tyre. Megjithatë, ata patën zgjuarsinë të ndërtonin partneritete në Britani.”
Sipas tij: “Ka mjaftueshëm pasuri që grupet e krimit të organizuar që veprojnë me zgjuarsi të përfitojnë të gjithë.”
Aleanca mes bandave
Ish-shefi i detektivëve Mark Griffin, i cili kaloi 30 vjet në operacione të fshehta, krimin e rëndë dhe të organizuar, mbrojtjen e personave vulnerabël dhe kundërterrorizmin, tha se bandat e udhëtarëve në Bradford janë bashkuar me grupe aziatike.
Ai tha: “Të gjitha këto banda janë shumë të afta për të kuptuar ofertën dhe kërkesën.”
Griffin shprehu shqetësimin se forcat e policisë nuk kanë më burime të mjaftueshme për të zhvilluar operacione të fshehta që zgjasin me vite.
“Ne kaluam tre vjet në një operacion kundër drogës, por policia thjesht nuk e ka më atë kohë.”
Sipas tij, policia mund të merret me pasojat e veprimtarisë së bandave, si goditjet me thikë, të shtënat apo sulmet, por mënyra e vetme për të luftuar krimin e organizuar është policimi proaktiv dhe hetimet afatgjata.
“Flas me njerëz që thonë se aftësia e policisë për të hetuar krimin e organizuar është zvogëluar, sepse në përgjithësi ka më pak burime dhe burimet janë ridrejtuar drejt mbrojtjes së personave vulnerabël.”
Ai e përshkroi një pjesë të madhe të policimit të sotëm si “fikje zjarresh”.
Sipas tij, nevojiten më shumë burime për t'u marrë me bandat që shfrytëzojnë fëmijë dhe të rritur vulnerabël.
Planet e policisë flasin shumë për luftën kundër shfrytëzimit kriminal, fenomenit county lines dhe mbrojtjen e fëmijëve, por Griffin ngre pyetjen nëse këto masa janë të mjaftueshme në praktikë.
“Në letër duket mirë, por nëse dëgjoj nga burime jozyrtare se kapaciteti i mbikëqyrjes së policisë është ulur me 50 për qind krahasuar me 20 vjet më parë, si mund të arrihen këto objektiva?”
“Stuhia perfekte” në qytetet veriore
Mark Griffin tha se në qytetet veriore të Britanisë po krijohet një “stuhi perfekte”, ku varfëria, papunësia, problemet me strehimin dhe arsimin po i bëjnë më shumë njerëz të cenueshëm ndaj joshjes dhe rekrutimit nga bandat.
“Janë njerëzit vulnerabël ata që po shfrytëzohen. Ata janë pengje që përdoren nga figurat e tjera në tabelën e shahut.”
Ai përmendi edhe fenomenin “cuckooing”, ku grupet kriminale pushtojnë ose përdorin shtëpitë e personave vulnerabël për veprimtari kriminale.
“Këto banda janë të gatshme të sakrifikojnë njerëz.”
Sipas Griffin, personat që ndodhen në nivelet më të larta të krimit të organizuar janë shpesh shumë inteligjentë dhe dinë të shfrytëzojnë dobësitë e shoqërisë.
Ai paralajmëroi se po krijohen kushtet për një situatë gjithnjë e më problematike.
Kur flitet për faktin se krimi sjell para, fëmijët dhe të rinjtë shohin bashkëmoshatarët ose të rinjtë më të mëdhenj të komunitetit duke fituar para përmes kriminalitetit dhe duan të kenë të njëjtin stil jetese./Versus.al
