Christa Pike pritej të hynte në histori si gruaja e parë e ekzekutuar në Tenesi pas më shumë se 200 vjetësh, por injeksioni vdekjeprurës nuk funksionoi siç ishte parashikuar.
Të lidhura
None found
Personeli i ekzekutimit u desh të përdorte të paktën shtatë gjilpëra për të lokalizuar një venë, ndërsa Pike qëndronte e lidhur në barelë. Asaj iu dhanë dy doza pentobarbital, secila e vlerësuar si potencialisht vdekjeprurëse, por ajo i mbijetoi procedurës dhe u dërgua në spital në gjendje kritike për jetën.
Rasti i saj përfaqëson një nga episodet më të reja në një histori të gjatë ekzekutimesh të dështuara në Shtetet e Bashkuara.
Statistikat e mbledhura nga Austin Sarat, profesor i drejtësisë dhe shkencave politike në Amherst College dhe autor i librit “Gruesome Spectacles: Failed Execution and America’s Death Penalty”, tregojnë se nga 8,776 ekzekutime të kryera në SHBA midis viteve 1890 dhe 2010, në 276 prej tyre u shfaqën probleme të rënda. Kjo përfaqëson afërsisht 3.15% të numrit të përgjithshëm.
Në terma absolutë, varja regjistroi numrin më të madh të ekzekutimeve problematike, me 85 raste nga 2,721 ekzekutime gjithsej. Karrigia elektrike e ndoqi me 84 raste nga 4,374 ekzekutime, ndërsa dhoma e gazit pati 32 raste problematike nga 593 ekzekutime.
Sidoqoftë, kur llogaritet përqindja ndaj numrit total të ekzekutimeve për secilën metodë, injeksioni vdekjeprurës doli të ishte procedura me shkallën më të lartë të problemeve. Nga 1,054 ekzekutime me injeksion vdekjeprurës, 75 prej tyre, ose 7.2%, hasën vështirësi serioze.
Sarat e përkufizon një “ekzekutim të dështuar” si një rast ku ka shmangie nga protokolli i miratuar dhe lindin probleme ose vonesa të papritura që shkaktojnë vuajtje të tepërta për të dënuarin ose dëshmojnë gabime të mëdha në zbatimin e procedurës.
Një ndër rastet më të njohura është ai i John Evans, i cili u ekzekutua në karrigen elektrike në Alabama në vitin 1983. Pas goditjes së parë me rreth 1,900 volt, nga elektrodat u lëshuan shkëndija dhe flakë. Mjekët vërtetuan se Evans kishte ende rrahje zemre. Pas dy goditjeve të mëtejshme, ekzekutimi zgjati në total rreth 14 minuta dhe trupi i tij u dogj në mënyrë të rëndë.
Në të njëjtin vit, në Misisipi, Jimmy Lee Gray u ekzekutua në dhomën e gazit. Tetë minuta pasi gazi u lëshua, zyrtarët u detyruan të largoheshin nga dhoma, ndërsa Gray ende po luftonte për frymë. Sipas dëshmive, ai e përplasi kokën në një shtyllë metalike brenda dhomës së gazit. Më pas u raportua se ekzekutori kishte qenë në gjendje të dehur.
Në Indiana, në vitin 1985, William Vandiver kaloi nëpër pesë shkarkime elektrike dhe e gjithë procedura zgjati rreth 17 minuta. Dëshmitarët pohuan se kishin parë tym dhe kishin ndjerë erë djegieje.
Në Arizona, në vitin 1992, Donald Eugene Harding vdiq më shumë se 10 minuta pasi tabletat e cianurit u hodhën në dhomën e gazit. Për disa minuta ai rënkoi dhe u përdrodh, teksa trupi i tij mori një ngjyrë të errët vjollce.
Në Florida, në vitin 1990, gjatë ekzekutimit të Jesse Tafero, nga koka e tij dolën flakë rreth 15 centimetra të larta. U nevojitën tre cikle goditjesh elektrike që frymëmarrja e tij të ndalonte përfundimisht. Autoritetet e shpjeguan incidentin me përdorimin e një sfungjeri sintetik në vend të atij natyral.
Në Ohio, në vitin 2009, ekzekutimi i Romell Broom u ndërpre pas më shumë se dy orësh pasi ekzekutuesit nuk mundën të gjenin një venë të përshtatshme as në krahë, as në këmbë. Broom u përpoq t’i ndihmonte ata për të gjetur një venë dhe në një moment filloi të qante. Guvernatori i Ohajos në atë kohë, Ted Strickland, dha urdhër që procedura të ndalohej.
Një rast tjetër që tërhoqi vëmendje të madhe ndodhi në Oklahoma në vitin 2014, me Clayton Lockett. Pasi barnat u administruan, Lockett filloi të ankohej, të kishte konvulsione dhe të fliste, dhe në një çast u përpoq të ngrihej nga karrigia. Procedura u ndal, por ai vdiq rreth 43 minuta pasi iu dha qetësuesi.
Probleme janë dokumentuar edhe në ekzekutimet me pushkatim. Një nga rastet më të spikatura ndodhi në Utah në vitin 1879, kur Wallace Wilkerson u dënua me vdekje për vrasje.
Wilkerson nuk pranoi të lidhej në karrige dhe të mbulohej me sy, duke deklaruar se donte t’i shikonte ekzekutuesit drejtpërdrejt në fytyrë. Në çastin e të shtënave, ai ngriti supet dhe lëvizi pikën ku ishte fokusuar shënjestra.
Katër plumba nuk arritën të preknin organet vitale. Wilkerson mbeti gjallë dhe vuajti për rreth 27 minuta para se të konfirmohej vdekja e tij.
Edhe varja, e cila ishte metoda kryesore e ekzekutimit në SHBA deri në fund të shekullit XIX, mbartte rreziqe të konsiderueshme. Suksesi i procedurës varej nga llogaritja e saktë e gjatësisë së litarit dhe peshës së personit të dënuar.
Nëse litari ishte tepër i gjatë, ekzistonte mundësia që rënia t’ia shkëputte kokën të dënuarit. Nëse ishte tepër i shkurtër ose vendosej gabim, vdekja mund të vinte si pasojë e mbytjes së ngadaltë.
Tom “Black Jack” Ketchum u ekzekutua në vitin 1901. Litari ishte shumë i gjatë dhe, së bashku me peshën që ai kishte shtuar gjatë kohës në burg, rënia ishte aq e fuqishme sa atij iu pre koka.
Sipas Sarat, me çdo metodë të re ekzekutimi është përsëritur i njëjti premtim: se ajo do të ishte e sigurt, e besueshme, efikase dhe humane. Megjithatë, historia e ekzekutimeve në SHBA përmban dhjetëra raste në të cilat procedurat nuk kanë ndjekur protokollin e parashikuar.
