AI mund të “lexojë mendjen”! Nga skanimi i trurit te fotografia, projekti mjekësor në Izrael rikrijon atë që sheh përdoruesi

Një ekip studiuesish në Institutin Weizmann të Shkencës në Izrael ka zhvilluar një sistem me inteligjencë artificiale që mund të rindërtojë imazhet që një person po sheh duke analizuar aktivitetin e tij të trurit të regjistruar përmes skanimeve fMRI.

Sistemi, mund të funksionojë edhe në drejtim të kundërt: nga një imazh, ai përpiqet të parashikojë se si do të dukej aktiviteti cerebral i një personi që e sheh atë.

Teknologjia mbështetet në dy komponentë kryesorë. Njëri parashikon strukturën e imazhit, përfshirë shpërndarjen e ngjyrave dhe formave, ndërsa tjetri përpiqet të identifikojë përmbajtjen, si objekte, ushqime apo skena të caktuara.

Këto të dhëna përdoren më pas nga një model gjenerues për të prodhuar një imazh që i afrohet asaj që personi ka parë.

Për trajnimin e sistemit, studiuesit përdorën të dhëna ekzistuese nga tetë persona, secili prej të cilëve kishte parë rreth 9 mijë imazhe gjatë skanimeve fMRI me rezolucion të lartë.

Për shkak të mungesës së sasive të mëdha të të dhënave të trurit, ekipi ndërtoi edhe një sistem të dytë që parashikon aktivitetin cerebral nga një imazh. Dy modelet u përdorën së bashku për të përmirësuar rezultatet.

Sipas studiuesve, rreth 70% e materialit të përdorur për trajnimin vinte nga imazhe që nuk ishin shfaqur më parë gjatë skanimeve reale të trurit.

Megjithatë, sistemi nuk është i pagabueshëm. Në disa raste, ai ka rindërtuar objekte të ngjashme por jo të sakta, si një tortë e interpretuar si disa sanduiçe ose një qen në vaskë i rindërtuar si një dhi me ngjyra të ngjashme.

Studiuesit synojnë që në të ardhmen teknologjia të zgjerohet për të analizuar edhe video, tinguj, imazhe mendore dhe ndoshta përmbajtjen e ëndrrave.

Një përdorim i mundshëm do të ishte ndihma për personat plotësisht të paralizuar që nuk mund të komunikojnë, duke përdorur aktivitetin e tyre të trurit për të rindërtuar imazhe ose mendime.

Por teknologjia ka ngritur edhe shqetësime serioze për privatësinë mendore.

Studiues të tjerë paralajmërojnë se, ndërsa sot metoda kërkon skanime të ndërlikuara dhe bashkëpunimin e personit, përmirësimi i teknikave që përdorin EEG dhe pajisje më të thjeshta mund ta bëjë më të lehtë analizimin e aktivitetit cerebral në të ardhmen.

Sipas tyre, kjo mund të hapë debate mbi përdorimin e të dhënave të trurit pa pëlqimin e individëve, si edhe mbi përdorimin e mundshëm të rindërtimeve mendore në fusha të tilla si drejtësia.