Rezidenca dhe hotele deri në tetë kate në Zvërnec, shteti paguan pastrimin piroteknik të Sazanit
Projekti turistik në Zvërnec parashikon 1,7 milionë metra katrorë ndërtim në një territor të mbrojtur pranë Lagunës së Nartës, ndërsa për resortin në Sazan, Ministria e Mbrojtjes është ngarkuar të mbulojë kostot e pastrimit të ishullit nga rreziku piroteknik.
Të dhënat e publikuara në “Pasqyrën e Flamingove” nxjerrin në pah përmasat e dy investimeve, shqetësimet mjedisore për kompleksin në Zvërnec dhe ndryshimet në detyrimet e institucioneve për zhvillimin e Sazanit.
Në Zvërnec, shoqëria “ZVERNEC SOUTH ADRIATIC DEVELOPMENT” SH.P.K. propozon një kompleks me rezidenca, hotele, shërbime, ambiente rekreative dhe marinë, në një truall prej rreth 266 hektarësh. Ndërtesat parashikohen deri në tetë kate, me lartësi maksimale 39 metra.
Pjesa më e madhe e ndërtimit mbi tokë është planifikuar për rezidenca: rreth 771 mijë metra katrorë, kundrejt rreth 292 mijë metrave katrorë për hoteleri. Projekti përfshin gjithashtu mbi 636 mijë metra katrorë ndërtim nëntokësor.
Zhvillimi shtrihet brenda Peizazhit të Mbrojtur Ujor/Tokësor “Pishë Poro–Nartë” dhe prek monumentet natyrore “Laguna Limopuo” dhe “Kodrat Molasike të Zvërnecit”.
Prania e dunave, shpendëve migratorë dhe habitateve të rëndësishme, së bashku me rrezikun e ndotjes së ujërave dhe lagunës, kanë çuar AKM-në të kërkojë një vlerësim të thelluar mjedisor.
Vendimi i 15 majit 2026 nuk përbën miratim përfundimtar të projektit, por as refuzim të tij. Përpara përfundimit të shqyrtimit, institucionet kërkuan sqarime mbi pronësinë dhe përdorimin e tokës, sipërfaqet pyjore dhe masat për ruajtjen e biodiversitetit.
Drejtoria e Biodiversitetit evidentoi edhe një mospërputhje ndërmjet vendimit për rrethimin e territorit e punimet përgatitore të rrugëve të aksesit dhe aplikimit të paraqitur për vlerësim mjedisor. U kërkua gjithashtu korrigjimi i gabimeve në listën e bimëve të zonës.
Ndërkohë, në terren kishin nisur pastrimi, rrethimi, nivelimi, hapja e rrugëve të brendshme dhe shtrimi me çakëll. Përputhja e këtyre ndërhyrjeve me autorizimet mbetet një çështje që kërkon sqarim përmes lejeve dhe kontrolleve përkatëse; vendimi mjedisor nuk i shpall ato të paligjshme.
Në Sazan, resorti i propozuar nga “Atlantic Incubation Partners LLC” parashikohet me vlerë 1,4 miliardë euro, rreth 45 hektarë sipërfaqe ndërtimi dhe zhvillim në tri faza. Investimi synon struktura akomoduese, rezidenca, zona gastronomike dhe përmirësimin e marinës, me afërsisht 1 000 të punësuar gjatë realizimit dhe operimit.
Bashkëpunimi parashikon pjesëmarrjen e shtetit përmes një shoqërie të përbashkët. Përqindjet e aksioneve dhe ndarja përfundimtare e përfitimeve nuk përcaktohen në memorandumin e nënshkruar në shkurt 2025.
Nga gjurma e projektit duhet të përjashtohen monumentet natyrore “Barriera koralore e grykës së Djallit” dhe “Faleza e Sazanit”, si dhe territori që mbetet në përdorim të Forcave të Armatosura.
Marrëveshja përfundimtare parashikohet të miratohet me ligj të veçantë, ndërsa memorandumi deklaron se nuk krijon detyrime ligjërisht të detyrueshme.
Procesi për Sazanin ka hasur vonesa. Në fund të dhjetorit 2025, Komiteti i Investimeve Strategjike konstatoi se plani i veprimit nuk ishte përmbushur plotësisht brenda afateve, për arsye teknike, procedurale dhe ligjore që lidheshin si me institucionet shqiptare, ashtu edhe me investitorin.
Komiteti rishikoi afatet dhe ngarkoi Ministrinë e Mbrojtjes me pastrimin e zonës nga rreziku piroteknik, duke përcaktuar se shpenzimet do të mbulohen nga vetë ministria. Megjithëse kostot ishin evidentuar, shuma e tyre nuk bëhet e ditur në vendim.
U kërkua gjithashtu propozimi i një vendimi për konsolidimin e pronës dhe kalimin e aseteve në pronësi të Korporatës Shqiptare të Investimeve.
Investitorit iu caktuan 90 ditë pune për dorëzimin e dokumentacionit, ndërsa negociatave 120 ditë pune, me mundësi shtyrjeje për një periudhë tjetër të njëjtë.
Për Zvërnecin, mbetet për t’u sqaruar si janë trajtuar mangësitë dhe rreziqet mjedisore të evidentuara.
Për Sazanin, pyetjet lidhen me faturën e pastrimit, vlerën e aseteve që do të përfshihen në investim dhe pjesën që shteti do të përfitojë nga partneriteti. Aktet e mëtejshme do të përcaktojnë se si këto detyrime dhe kushte janë zbatuar./Versus.al
