Zbulim i ri për Alzheimerin: Molekula eksperimentale rikthen kujtesën në testet te kafshët

Një ekip grek studiuesish, i udhëhequr nga Giorgos Skretas, ka zhvilluar një molekulë të re farmaceutike që, në testet paraklinike, ka rikthyer aftësinë e të mësuarit dhe kujtesën në modele shtazore me karakteristika të sëmundjes së Alzheimerit.

Zbulimi është rezultat i bashkëpunimit mes shkencëtarëve të Qendrës Kërkimore të Shkencave Biomjekësore Alexander Fleming, Fondacionit Kombëtar Helenik të Kërkimeve dhe kompanisë spin-off ResQ Biotech. Molekula, e quajtur RSQ-020, synon proteinën Tau, e cila kur paloset në mënyrë jonormale dhe formon agregate lidhet me zhvillimin dhe përparimin e sëmundjeve neurodegjenerative.

Zhvillimi i RSQ-020 u mbështet në një platformë të re teknologjike të krijuar nga i njëjti grup kërkimor. Platforma përdor baktere të modifikuara për të prodhuar një numër të madh molekulash kandidate dhe për të identifikuar njëkohësisht ato që tregojnë aktivitet biologjik.

Sipas Giorgos Skretas, kjo qasje ndryshon nga metoda tradicionale e zhvillimit të barnave, e cila zakonisht kërkon një molekulë që përshtatet me një objektiv specifik proteinik. Në rastin e proteinave që ndryshojnë vazhdimisht strukturën e tyre, siç ndodh në sëmundjet e lidhura me palosjen e gabuar të proteinave, kjo metodë paraqet vështirësi të mëdha.

Platforma e re kërkimore synon të identifikojë drejtpërdrejt molekulat që prodhojnë efektin e dëshiruar. Për këtë qëllim, studiuesit përdorin baktere të modifikuara që lëshojnë një sinjal të gjelbër kur proteina e dëmtuar rikthehet në një gjendje më normale.

Në praktikë, shkencëtarët vendosin një proteinë njerëzore në bakter dhe e programojnë atë të ndriçojë kur proteina arrin një strukturë më të qëndrueshme. Në të njëjtën kohë, bakteret prodhojnë miliarda molekula të ndryshme, duke krijuar mundësi për identifikimin e shpejtë të kandidatëve që mund të korrigjojnë problemin e palosjes së proteinave.

Teknologjia u zhvillua fillimisht për kërkime mbi sklerozën laterale amiotrofike (ALS) dhe proteinën SOD1, por studiuesit vlerësojnë se ajo mund të aplikohet edhe në sëmundje të tjera neurodegjenerative.

Palosja jonormale e proteinave është e lidhur edhe me sëmundje si Parkinsoni dhe çrregullime të tjera të sistemit nervor. Megjithatë, rezultatet me RSQ-020 janë ende në fazën paraklinike dhe nevojiten studime të mëtejshme për të përcaktuar nëse molekula mund të jetë e sigurt dhe efektive te njerëzit.