Një vepër arti me vlerë disa milionë euro, me një kopertinë masive prej bronzi të projektuar nga Salvador Dali, është vjedhur nga një muze në Francën qendrore. Kjo është vjedhja e fundit në një seri vjedhjesh të profilit të lartë që synojnë institucionet kulturore të vendit.
Hajdutët e morën veprën e artit nga Qendra e Artit Bashkëkohor në Issoire gjatë natës deri të hënën. Prokurorët e përshkruan atë si një vepër “të jashtëzakonshme dhe unike” me “vlerë të madhe” dhe hapën një hetim penal.
Vepra e vjedhur është “Livre de l’Apocalypse” (Libri i Apokalipsit) e Joseph Foret, një vëllim monumental prej 210 kg i prodhuar midis viteve 1958 dhe 1961 me kontribute nga figura të shquara të artit dhe letërsisë së shekullit të 20-të, përfshirë Dali-n, Jean Cocteau-n, Bernard Buffet-in dhe Jean Giono-n.
Kutia e saj prej bronzi, që peshon rreth 150 kg, e projektuar nga Dali, është e zbukuruar me ar, gurë të çmuar dhe guaska deti. Libri unik është përshkruar si ndër më të rëndët dhe më të shtrenjtët në botë, me vlerën e tij të vlerësuar në disa milionë euro.
Vjedhja në Issoire është e fundit në një seri grabitjesh të profilit të lartë që kanë goditur muzetë franceze. Në shtator, hajdutët hynë me forcë në Muzeun Renoir në Cagnes-sur-Mer në Francën juglindore dhe vodhën katër piktura nga muret. Dy u braktisën në kopshtin e muzeut ndërsa hajdutët ikën me vrap, ndërsa dy të tjera mbeten të zhdukura. Të katërta pikturat fillimisht u vlerësuan në 9 milionë euro (10.1 milionë dollarë), ndërsa dyshja e zhdukur më vonë u vlerësua në 4.2 milionë euro.
Në korrik, tre hajdutë të maskuar bastisën Muzeun Lalique në Francën verilindore, duke ikur me 27 objekte me vlerë me vlerë 4.5 milionë euro në vetëm 11 minuta. Pavarësisht se muzeu mori “vëmendje të veçantë” pas grabitjes së Luvrit, kompania e tij e sigurisë thuhet se nuk i njoftoi xhandarët kur u aktivizuan alarmet, duke lënë një pastruese të telefononte policinë.
Vala e grabitjeve vjen pas një grabitjeje spektakolare në Luvër në tetor 2025, kur hajdutët vodhën tetë copë nga Xhevahiret e Kurorës Franceze me vlerë rreth 88 milionë euro në mes të ditës. Orë më vonë, gati 2,000 monedha të çmuara thuhet se u vodhën nga Shtëpia e Iluminizmit Denis Diderot në Francën verilindore. Një muaj më parë, hajdutët kishin hyrë me forcë në Muzeun Kombëtar të Historisë Natyrore në Paris dhe kishin marrë me vete 6 kg copëza të rralla ari, me humbjen që më vonë u vlerësua në rreth 1.5 milionë euro.
Seria e vjedhjeve shkaktoi një skandal kombëtar mbi sigurinë e muzeve. Një hetim parlamentar i publikuar në maj gjeti mangësi të përhapura, duke treguar infrastrukturën e vjetër, mungesën e stafit dhe mbikëqyrjen e pamjaftueshme. Vetëm 23% e muzeve franceze kishin një plan emergjence dhe parandalimi të rrezikut në vitin 2024, ndërsa vetëm 54% kishin mbikëqyrje me video, sipas raportit.
Pas grabitjes në Luvër, Muzeu Lalique u caktua si “vend i ndjeshëm” dhe u vu nën “vëmendje të veçantë”. Megjithatë, një burim pranë hetimit tha se mbrojtja shtesë “nuk ishte e mjaftueshme”. Qeveria zbuloi një plan të ri sigurie për muzeun me 33 pika në korrik, por nuk specifikoi se si do të financoheshin masat.
Franca ka ulur gjithashtu shpenzimet për trashëgiminë, ndërkohë që ka rritur shpenzimet ushtarake. Buxheti i vendit për trashëgiminë për vitin 2026 u ul me 106 milionë euro, ose 8%, ndërsa Luvri humbi 5 milionë euro në financim. Në të kundërt, buxheti i mbrojtjes u rrit me 6.7 miliardë euro në 68.4 miliardë euro, ndërsa qeveria përshpejton atë që e quan “riarmatim” i Francës.
