6 Tetor 2026, 16:56
Nga G.M
BE
EVROPË- Bashkimi Evropian po shqyrton një qasje të re për zgjerimin, me synimin që vendet kandidate të integrohen gradualisht në politikat dhe mekanizmat e unionit edhe përpara anëtarësimit të plotë. Në kuadër të kësaj qasjeje parashikohen masa mbrojtëse afatgjata, që në raste të caktuara mund të shoqërohen edhe me kufizime të të drejtës së votës në Këshill.
Sipas raportimeve nga mediat e huaja, një tjetër ndryshim i mundshëm lidhet me përdorimin më të gjerë të shumicës së kualifikuar, në vend të vendimmarrjes me unanimitet në fusha të caktuara. Qëllimi është që BE-ja të përshtatë strukturat dhe mënyrën e funksionimit të institucioneve për një union me më shumë shtete anëtare, duke shmangur bllokimet në procesin e vendimmarrjes. Zgjerimi i ardhshëm pritet të ketë në fokus vendet e Ballkanit Perëndimor, ndërsa në procesin e zgjerimit janë edhe Ukraina dhe Moldavia.
Mali i Zi vijon të jetë ndër vendet më të avancuara në negociatat e anëtarësimit, ndërsa Shqipëria ka hapur të gjitha 33 kapitujt e negociatave. Sipas qasjes së re, integrimi gradual synon t’u japë vendeve kandidate akses më të madh në politikat dhe përfitimet e BE-së përpara anëtarësimit të plotë, ndërsa paralelisht kërkohet që ato të vazhdojnë përmbushjen e reformave dhe standardeve të unionit. Procesi mbetet i lidhur me përparimin e secilit vend në reformat për shtetin e së drejtës, demokracinë dhe përafrimin me legjislacionin e BE-së. Datat e anëtarësimit nuk janë automatike dhe varen nga përmbushja e kushteve dhe vendimmarrja e shteteve anëtare.
Zgjerimi nuk do të thotë lehtësim i kushteve të anëtarësimit
Duke shpjeguar propozimet e Komisionit, zyrtarët evropianë në Bruksel theksuan se Komisioni tani e sheh një BE më të madhe si një mundësi relativisht të menjëhershme dhe jo si një perspektivë të largët. Sipas të njëjtëve zyrtarë, Mali i Zi paraqitet si vendi më afër përfundimit të negociatave, ndërsa negociatat me Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën raportohen të jenë veçanërisht të avancuara, me horizonte specifike integrimi. Në të njëjtën kohë, Brukseli thekson se rëndësia gjeopolitike e zgjerimit nuk do të thotë një "lëshim politik" ndaj kritereve të pranimit, pasi forcimi i mëtejshëm i rolit ndërkombëtar të BE-së nuk duhet të perceptohet si një lehtësim i kushteve të pranimit.
"Kjo është hera e parë në shumë vite që përballemi me këtë realitet. Dhe kjo, sigurisht, do të thotë gjithashtu se zgjerimi dhe tiparet strukturore të politikës së zgjerimit janë të rëndësishme dhe duhet të adresohen para se të merret ky vendim. Mesazhi i dytë është se ne nuk po i ulim standardet në asnjë mënyrë. Ne nuk po tërhiqemi nga parimi i qasjes meritokratike dhe, për këtë arsye, progresi që kanë bërë vendet që janë më afër pranimit është arritur në të vërtetë në bazë të performancës së tyre", tha karakteristikisht një zyrtar evropian.
BE-ja dëshiron të japë përshtypjen se procesi ka rinisur me shpejtësi të plotë. Propozimi për të rishikuar marrëveshjen para zgjerimit do të diskutohet nga krerët e shteteve dhe qeverive në takimin e Këshillit Evropian më 15 dhe 16 tetor. Propozimet e Komisionit vijnë disa ditë pas turit të zhvilluar nga Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen në vendet e Ballkanit Perëndimor, në një përpjekje të Brukselit për të ruajtur çdo interes të qytetarëve dhe lidershipeve politike të Malit të Zi, Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut për të vazhduar rrugën e tyre drejt anëtarësimit në BE.
Integrimi gradual është "karrota" e ofruar nga Brukseli, pasi parashikohet që këto shtete kandidate nuk do të duhet të presin deri në ditën e anëtarësimit të plotë për të filluar të veprojnë në pjesë individuale të sistemit të BE-së. Komisioni dëshiron ta bëjë këtë në mënyrë më sistematike, përmes pjesëmarrjes në programet evropiane si Horizon dhe Erasmus, pjesëmarrjes më të madhe në organizatat e BE-së, p.sh. Frontex, integrimit gradual në tregun e vetëm, përmes projekteve të lidhshmërisë (p.sh. transporti, energjia, rrjetet dixhitale) si dhe dërgimit të mundshëm të vëzhguesve në institucionet e BE-së (si Parlamenti Evropian ose Këshilli i BE-së), por pa të drejtë vote.
"Bazuar në Rregulloren e Punës së Parlamentit Europian, Parlamenti mund të ftojë një vend që aderon të emërojë vëzhgues, të cilët do të marrin pjesë në punë, por pa të drejtë vote. Komisioni gjithashtu mund të shqyrtojë nga ana e tij mundësinë e pjesëmarrjes së strukturuar politike të të dërguarve nga vendet kandidate në aktivitetet përkatëse, sigurisht duke respektuar dispozitat e Traktatit, që do të thotë se nuk do të ketë pjesëmarrje në vendimmarrje", tha një zyrtar europian.
Megjithatë, mjetet e Komisionit për zgjerimin e ardhshëm të BE-së synojnë më shumë mbrojtjen e Shteteve Anëtare aktuale nga ardhjet e reja sesa dhënien e një shtytjeje vendimtare për një BE me 30, 32 apo edhe 34 Shtete Anëtare.
Në këtë kontekst, Komisioni nuk po propozon të rishikojë Traktatet e BE-së (një temë tabu për shumë qeveri kombëtare), por në vend të kësaj po shqyrton përdorimin e mjeteve që tashmë janë parashikuar në Traktatin aktual. Siç shpjegoi një zyrtar evropian, duke folur në kushte anonimiteti, duhet të kemi parasysh se Traktati i Lisbonës u hartua duke pasur parasysh zgjerimin dhe ofron një bazë të gjerë për përgatitjen e zgjerimeve të ardhshme. Prandaj, duke shfrytëzuar sa më shumë mundësitë e ofruara nga Traktatet aktuale, ne mund të forcojmë aftësinë për të vepruar dhe për t'u përgatitur për Shtetet Anëtare të ardhshme.
Sipas tij, një masë e parë është zgjerimi i votimit me shumicë të kualifikuar (QMV) brenda kornizës së Traktateve ekzistuese. Siç e përmendi ai, klauzolat kalimtare (domethënë dispozitat që lejojnë, në kushte të caktuara, kalimin nga unanimiteti në shumicë të kualifikuar) tashmë i lejojnë Këshillit të BE-së ose Këshillit Evropian të zëvendësojnë unanimitetin me votim me shumicë të kualifikuar. Megjithatë, aktivizimi i tyre kërkon unanimitet. Në këtë kontekst, Komisioni propozon gjithashtu të shfrytëzojë plotësisht bashkëpunimin e zgjeruar për të kapërcyer bllokimet.
Një mjet i ri i paraqitur nga Komisioni Evropian, pa i sqaruar ende plotësisht kriteret, është se nuk mjafton më që një vend kandidat të përmbushë kushtet sektoriale për të fituar akses në këto faza të integrimit gradual, por duhet të ketë edhe një përputhje strategjike me BE-në. Siç informohet protohema.gr, kjo është një përpjekje e BE-së për të përafruar aspiratat e saj gjeopolitike me ato të shteteve kandidate, me qëllim kufizimin e "mosmarrëveshjeve" në një BE të zgjeruar, në fusha të tilla si siguria, migracioni dhe marrëdhëniet e jashtme.
Status i veçantë për Ukrainën në politikën e përbashkët bujqësore të BE-së
Edhe pse përshpejtimi i negociatave të pranimit me Ukrainën është diçka që e dëshirojnë disa shtete anëtare të BE-së, me kancelarin gjerman Friedrich Merz që e deklaroi publikisht vetëm pak ditë më parë, madhësia e vendit dhe sektori i tij i madh bujqësor po shkaktojnë frikë te shtetet e tjera anëtare, si Franca dhe Polonia, të cilat duan të mbrojnë prodhimin e tyre bujqësor. Në këtë kontekst, propozimi i Komisionit për zgjerimin e ardhshëm të BE-së parashikon trajtim të ndryshëm në lidhje me aksesin e saj në tregun e BE-së për produktet bujqësore (gruri dhe drithërat) dhe pagesat direkte sipas Politikës së Përbashkët Bujqësore. Sipas një zyrtari evropian, ky përjashtim justifikohet nga fakti se sektori bujqësor ukrainas ndryshon ndjeshëm nga homologët e tij evropianë në aspektin e produktivitetit, kostove të prodhimit për njësi dhe, mbi të gjitha, orientimit të tij drejt eksportit.
Sipas tij, para luftës, eksportet bujqësore ukrainase drejtoheshin kryesisht në Afrikën e Veriut, veçanërisht për produkte të tilla si drithërat dhe drithërat. Pra, logjika është se nuk do të ishte e drejtë ta trajtonim Ukrainën pikërisht si një sektor të ri bujqësor brenda BE-së që përballet me probleme produktiviteti dhe ka nevojë për mbështetje financiare në shkallë të gjerë. Në të njëjtën kohë, nëse eksportet ukrainase që tradicionalisht drejtoheshin në Afrikën e Veriut dhe Lindjen e Mesme do të ridrejtoheshin masivisht në tregun e BE-së, mund të lindnin probleme serioze në vendet që i blinin ato.
Midis 27 shteteve anëtare, si dhe Komisionit dhe Parlamentit Evropian, ekziston një konsensus se, edhe pa reformën e Traktateve, BE mund të pranojë pranimin e vendeve të vogla si Mali i Zi, Shqipëria dhe Moldavia. Megjithatë, në çdo rast, testi i vërtetë i zgjerimit është Ukraina. Strategjia për hetimin dhe reformat pritet të diskutohet në Këshillin Evropian të javës së ardhshme./Dosja.al
bashkimi evropian
Bota
6 Tetor 2026, 16:20
E.d
Pamje
JEMEN- Forcat qeveritare të Jemenit, të mbështetura nga Arabia Saudite, kanë intensifikuar ofensivën kundër rebelë...
Bota
6 Tetor 2026, 15:54
G.M
pamje nga vendngjarja
TURQI- Një nxënëse ka humbur jetën në Stamboll pasi u godit me thikë brenda ambienteve të nj&...
Bota
6 Tetor 2026, 15:30
G.M
Donald Trump
SHBA- Deklarata e presidentit amerikan Donald Trump për mundësinë që Irani të godasë qytetet e Los Angelesit dhe...
Bota
6 Tetor 2026, 15:02
G.M
Arrestimi i Amir Baratit në Mal të Zi. Qershor 2026.
Mali i Zi ka ekstraduar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës shtetasin iranian ...
Bota
6 Tetor 2026, 14:50
G.M
Një pamje e Qendrës së Ndihmës dhe Shpëtimit Mjekësor
RUSI- Një 28-vjeçare që punonte në Institutin e K...
Bota
6 Tetor 2026, 14:58
E.d
Foto ilustruse
Vdekja e një teknikeje laboratori në Rusi ka ngritur dyshime për një infektim me murtajën pneumonike, por shkaku mb...
Bota
6 Tetor 2026, 14:44
G.M
GAZA
GAZA- Të paktën dy palestinezë kanë humbur jetën nga sulmet izraelite në Rripin e Gazës, ndërsa rajoni pë...
Bota
6 Tetor 2026, 14:38
G.M
Tobias Rausch
GJERMANI- Tobias Rausch, deputet i Alternativës për Gjermaninë (AfD), është zgjedhur president i parlamentit të...
Bota
6 Tetor 2026, 11:59
I.A
STOKOLM- Francis Halzen fiton Çmimin Nobel në Fizikë për vitin 2026 për punën e tij në zbulimin e neutrinove kozmike me e...
Bota
6 Tetor 2026, 10:04
E. D
pamjet nga protesta
FRANCË- Franca është përgatitur për protesta të mëdha të martën, pasi organizatorët ...