LIVE UPDATES
Bota

BE përgatitet për zgjerimin e ardhshëm, ndryshojnë rregullat për anëtarësimin e vendeve kandidate

Në kuadër të kësaj qasjeje parashikohen masa mbrojtëse afatgjata, që në raste të caktuara mund të shoqërohen edhe me kufizime të të drejtës së votës në Këshill.

6 Tetor 2026, 16:56 Nga G.M
BE përgatitet për zgjerimin e ardhshëm, ndryshojnë rregullat
BE

EVROPË- Bashkimi Evropian po shqyrton një qasje të re për zgjerimin, me synimin që vendet kandidate të integrohen gradualisht në politikat dhe mekanizmat e unionit edhe përpara anëtarësimit të plotë. Në kuadër të kësaj qasjeje parashikohen masa mbrojtëse afatgjata, që në raste të caktuara mund të shoqërohen edhe me kufizime të të drejtës së votës në Këshill.

Sipas raportimeve nga mediat e huaja, një tjetër ndryshim i mundshëm lidhet me përdorimin më të gjerë të shumicës së kualifikuar, në vend të vendimmarrjes me unanimitet në fusha të caktuara. Qëllimi është që BE-ja të përshtatë strukturat dhe mënyrën e funksionimit të institucioneve për një union me më shumë shtete anëtare, duke shmangur bllokimet në procesin e vendimmarrjes. Zgjerimi i ardhshëm pritet të ketë në fokus vendet e Ballkanit Perëndimor, ndërsa në procesin e zgjerimit janë edhe Ukraina dhe Moldavia.

Mali i Zi vijon të jetë ndër vendet më të avancuara në negociatat e anëtarësimit, ndërsa Shqipëria ka hapur të gjitha 33 kapitujt e negociatave. Sipas qasjes së re, integrimi gradual synon t’u japë vendeve kandidate akses më të madh në politikat dhe përfitimet e BE-së përpara anëtarësimit të plotë, ndërsa paralelisht kërkohet që ato të vazhdojnë përmbushjen e reformave dhe standardeve të unionit. Procesi mbetet i lidhur me përparimin e secilit vend në reformat për shtetin e së drejtës, demokracinë dhe përafrimin me legjislacionin e BE-së. Datat e anëtarësimit nuk janë automatike dhe varen nga përmbushja e kushteve dhe vendimmarrja e shteteve anëtare.

Zgjerimi nuk do të thotë lehtësim i kushteve të anëtarësimit

Duke shpjeguar propozimet e Komisionit, zyrtarët evropianë në Bruksel theksuan se Komisioni tani e sheh një BE më të madhe si një mundësi relativisht të menjëhershme dhe jo si një perspektivë të largët. Sipas të njëjtëve zyrtarë, Mali i Zi paraqitet si vendi më afër përfundimit të negociatave, ndërsa negociatat me Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën raportohen të jenë veçanërisht të avancuara, me horizonte specifike integrimi. Në të njëjtën kohë, Brukseli thekson se rëndësia gjeopolitike e zgjerimit nuk do të thotë një "lëshim politik" ndaj kritereve të pranimit, pasi forcimi i mëtejshëm i rolit ndërkombëtar të BE-së nuk duhet të perceptohet si një lehtësim i kushteve të pranimit.

"Kjo është hera e parë në shumë vite që përballemi me këtë realitet. Dhe kjo, sigurisht, do të thotë gjithashtu se zgjerimi dhe tiparet strukturore të politikës së zgjerimit janë të rëndësishme dhe duhet të adresohen para se të merret ky vendim. Mesazhi i dytë është se ne nuk po i ulim standardet në asnjë mënyrë. Ne nuk po tërhiqemi nga parimi i qasjes meritokratike dhe, për këtë arsye, progresi që kanë bërë vendet që janë më afër pranimit është arritur në të vërtetë në bazë të performancës së tyre", tha karakteristikisht një zyrtar evropian.

BE-ja dëshiron të japë përshtypjen se procesi ka rinisur me shpejtësi të plotë. Propozimi për të rishikuar marrëveshjen para zgjerimit do të diskutohet nga krerët e shteteve dhe qeverive në takimin e Këshillit Evropian më 15 dhe 16 tetor. Propozimet e Komisionit vijnë disa ditë pas turit të zhvilluar nga Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen në vendet e Ballkanit Perëndimor, në një përpjekje të Brukselit për të ruajtur çdo interes të qytetarëve dhe lidershipeve politike të Malit të Zi, Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut për të vazhduar rrugën e tyre drejt anëtarësimit në BE.

Integrimi gradual është "karrota" e ofruar nga Brukseli, pasi parashikohet që këto shtete kandidate nuk do të duhet të presin deri në ditën e anëtarësimit të plotë për të filluar të veprojnë në pjesë individuale të sistemit të BE-së. Komisioni dëshiron ta bëjë këtë në mënyrë më sistematike, përmes pjesëmarrjes në programet evropiane si Horizon dhe Erasmus, pjesëmarrjes më të madhe në organizatat e BE-së, p.sh. Frontex, integrimit gradual në tregun e vetëm, përmes projekteve të lidhshmërisë (p.sh. transporti, energjia, rrjetet dixhitale) si dhe dërgimit të mundshëm të vëzhguesve në institucionet e BE-së (si Parlamenti Evropian ose Këshilli i BE-së), por pa të drejtë vote.

"Bazuar në Rregulloren e Punës së Parlamentit Europian, Parlamenti mund të ftojë një vend që aderon të emërojë vëzhgues, të cilët do të marrin pjesë në punë, por pa të drejtë vote. Komisioni gjithashtu mund të shqyrtojë nga ana e tij mundësinë e pjesëmarrjes së strukturuar politike të të dërguarve nga vendet kandidate në aktivitetet përkatëse, sigurisht duke respektuar dispozitat e Traktatit, që do të thotë se nuk do të ketë pjesëmarrje në vendimmarrje", tha një zyrtar europian.

Megjithatë, mjetet e Komisionit për zgjerimin e ardhshëm të BE-së synojnë më shumë mbrojtjen e Shteteve Anëtare aktuale nga ardhjet e reja sesa dhënien e një shtytjeje vendimtare për një BE me 30, 32 apo edhe 34 Shtete Anëtare.

Në këtë kontekst, Komisioni nuk po propozon të rishikojë Traktatet e BE-së (një temë tabu për shumë qeveri kombëtare), por në vend të kësaj po shqyrton përdorimin e mjeteve që tashmë janë parashikuar në Traktatin aktual. Siç shpjegoi një zyrtar evropian, duke folur në kushte anonimiteti, duhet të kemi parasysh se Traktati i Lisbonës u hartua duke pasur parasysh zgjerimin dhe ofron një bazë të gjerë për përgatitjen e zgjerimeve të ardhshme. Prandaj, duke shfrytëzuar sa më shumë mundësitë e ofruara nga Traktatet aktuale, ne mund të forcojmë aftësinë për të vepruar dhe për t'u përgatitur për Shtetet Anëtare të ardhshme.

Sipas tij, një masë e parë është zgjerimi i votimit me shumicë të kualifikuar (QMV) brenda kornizës së Traktateve ekzistuese. Siç e përmendi ai, klauzolat kalimtare (domethënë dispozitat që lejojnë, në kushte të caktuara, kalimin nga unanimiteti në shumicë të kualifikuar) tashmë i lejojnë Këshillit të BE-së ose Këshillit Evropian të zëvendësojnë unanimitetin me votim me shumicë të kualifikuar. Megjithatë, aktivizimi i tyre kërkon unanimitet. Në këtë kontekst, Komisioni propozon gjithashtu të shfrytëzojë plotësisht bashkëpunimin e zgjeruar për të kapërcyer bllokimet.

Një mjet i ri i paraqitur nga Komisioni Evropian, pa i sqaruar ende plotësisht kriteret, është se nuk mjafton më që një vend kandidat të përmbushë kushtet sektoriale për të fituar akses në këto faza të integrimit gradual, por duhet të ketë edhe një përputhje strategjike me BE-në. Siç informohet protohema.gr, kjo është një përpjekje e BE-së për të përafruar aspiratat e saj gjeopolitike me ato të shteteve kandidate, me qëllim kufizimin e "mosmarrëveshjeve" në një BE të zgjeruar, në fusha të tilla si siguria, migracioni dhe marrëdhëniet e jashtme.

Status i veçantë për Ukrainën në politikën e përbashkët bujqësore të BE-së

Edhe pse përshpejtimi i negociatave të pranimit me Ukrainën është diçka që e dëshirojnë disa shtete anëtare të BE-së, me kancelarin gjerman Friedrich Merz që e deklaroi publikisht vetëm pak ditë më parë, madhësia e vendit dhe sektori i tij i madh bujqësor po shkaktojnë frikë te shtetet e tjera anëtare, si Franca dhe Polonia, të cilat duan të mbrojnë prodhimin e tyre bujqësor. Në këtë kontekst, propozimi i Komisionit për zgjerimin e ardhshëm të BE-së parashikon trajtim të ndryshëm në lidhje me aksesin e saj në tregun e BE-së për produktet bujqësore (gruri dhe drithërat) dhe pagesat direkte sipas Politikës së Përbashkët Bujqësore. Sipas një zyrtari evropian, ky përjashtim justifikohet nga fakti se sektori bujqësor ukrainas ndryshon ndjeshëm nga homologët e tij evropianë në aspektin e produktivitetit, kostove të prodhimit për njësi dhe, mbi të gjitha, orientimit të tij drejt eksportit.

Sipas tij, para luftës, eksportet bujqësore ukrainase drejtoheshin kryesisht në Afrikën e Veriut, veçanërisht për produkte të tilla si drithërat dhe drithërat. Pra, logjika është se nuk do të ishte e drejtë ta trajtonim Ukrainën pikërisht si një sektor të ri bujqësor brenda BE-së që përballet me probleme produktiviteti dhe ka nevojë për mbështetje financiare në shkallë të gjerë. Në të njëjtën kohë, nëse eksportet ukrainase që tradicionalisht drejtoheshin në Afrikën e Veriut dhe Lindjen e Mesme do të ridrejtoheshin masivisht në tregun e BE-së, mund të lindnin probleme serioze në vendet që i blinin ato.

Midis 27 shteteve anëtare, si dhe Komisionit dhe Parlamentit Evropian, ekziston një konsensus se, edhe pa reformën e Traktateve, BE mund të pranojë pranimin e vendeve të vogla si Mali i Zi, Shqipëria dhe Moldavia. Megjithatë, në çdo rast, testi i vërtetë i zgjerimit është Ukraina. Strategjia për hetimin dhe reformat pritet të diskutohet në Këshillin Evropian të javës së ardhshme./Dosja.al

bashkimi evropian

Sondazh

Poll

Çfarë po ndodh në ambientet e Gjykatës së Posaçme? Garda e Republikës ushtron kontrolle

Çfarë po ndodh në ambientet e Gjykatës së Posaçme? Garda e Republikës ushtron kontrolle

Saimir Korreshi ironizon te Ligjet: Vdiqëm duke ngrënë peshkaqenë, koranë e trofta në lokale

Berisha: Roni Yeffet u bë brenda natës pronar i 45 milionë eurove nga buxheti i shtetit

Berisha: Vlora ka deklaruar se bashkëjetonte me Roni Yeffet, kjo skemë mafioze rrezikon edhe NATO-n

Berisha: Roni Yeffet mbeti i fandaksur nga kontrolli në banesë, telefonoi të paktën 4 herë Ramën

Afera e AKSHI-t/ Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK për masën 'detyrim paraqitje'

Afera e AKSHI-t/ Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK për masën 'detyrim paraqitje'

"Nuk më duket normale"/ Deputeti Ermal Pacaj shkon në Kuvend: Paskam ardhur kot, s'qenka askush

Protesta para Kuvendit të Kosovës, arrestohet nipi i Hashim Thaçit

Aksidenti i rëndë në aksin Peqin-Elbasan, ku humbi jetën 70-vjeçarja, PAMJET nga vendngjarja

Përshkallëzohet situata para Kuvendit të Kosovës, policia hedh gaz lotsjellës...

Mbyllen fjalimet te Kryeministria, nis marshimi në rrugët e Tiranës

"Kemi shtet që nuk vepron mbi rregullat"/Aktivistja: Policia vepron me urdhrat e kriminelit Agasi

Sërish tensione para Kuvendit të Kosovës, protestuesit përplasen me policinë

Tensione jashtë Kuvendit të Kosovës, protestuesit hedhin mjete piroteknike

128 ditë protestë/ Protestuesit marshojnë drejt Kryeministrisë

Protestuesit kërkojnë llogari për personat e shoqëruar: Policia i arrestoi jashtë perimetrit

Blushi: Ditë e zezë sot, parlamenti e ka humbur kuptimin!

Korreshi: Njerëzit janë pa bukë, kështu që te 'Prania Besnike' merrni ndonjë bukë me vete

Bujar Leskaj: Duhet të hartojmë Kodin e ri Zgjedhor, të krijojmë qeverinë teknike

Zhupa: Rama ishte sot në Durrës, por e pritën me protestë! "Territorialja" një masakër...

Protestuesit e kapin në krahë deputetin e Vetëvendosjes, Fahrush Rexhepi, e fusin me forcë në Kuvend

Protesta para Kuvendit, shoqërohen dy persona, po qëndronin jashtë perimetrit të sigurisë

Balla i drejtohet opozitës: Reforma territoriale sjell më shumë të mira për komunitetet

Berisha: Jeni skllevër të pasurimit tuaj, po shmangni debatin për lidhjet e bandave me SHISH

Berisha: Të mblidhen para parlamentit për t’i dhënë përgjigjen më të merituar bastionit të krimit...

Berisha socialistëve: Jeni bërë zëdhënës të grupeve më të egra të Europës

Berisha: Komisioni i Sigurisë të ndërmarrë hetim për grupin e strukturuar kriminal të Edi Ramës...

Deputeti i PS-së Vullnet Sina voton kundër propozimit, refuzon pyetjet e gazetarëve

Berisha: Rama është shndërruar në avokat të pashembullt të Hysenit, Agasit, Yeffetit

Protestuesit "kapin" para Kryesisë së Kuvendit edhe Klevis Balliun:Pse nuk i mbron banorët e Astirit

Policia i largon, "shpërthejnë" qytetarët me thirrje kundër tyre: Po mbroni krimin

"Reformë me 4 nene vetëm ju mund të bëni"/ Strazimiri përplaset me Manjën

Videot intime me Adi Hilën/ Blerina Matrakut i hakerohen rrjetet sociale

Dita e parë e Universitetit/ Studentët në Durrës bojkotojnë mësimin, presin Ramën me protesta

Blushi përplaset te ‘Ligjet’ me Manjën: Ndërprisni mbledhjen ose deklaroni që jeni pengje të Ramës

Eno Bozdo- Manjës: Jeni në kohë të ndaloni procedurën e të rregullojmë gabimin e 2015-ës

“O hajdut”! Pirro Vengu pritet me protesta para Kryesisë së Kuvendit

Territorialja/ Alizoti- socialistëve te “Ligjet”: Gjithçka po e bëni për qëllim elektoral

Reforma Territoriale/ Balla 'presion' deputetëve të PS: Të gjithë duhet të votojnë pro

Korreshi: Po tentoni ti shkrini bashkitë si gjalp, nuk keni bërë reformë, por hartë elektorale

Haradinaj: Vendimi dënues ndaj ish-krerëve të UÇK-së është ofendim për popullin e Kosovës

Berisha: SPAK heshti si fija e barit kur Rama votoi ligjin që i jep goditje fatale hetimit...

Reforma territoriale shqyrtohet sot në Komision, protestë jashtë Kryesisë së Kuvendit

Qytetari: Nesër të mblidhemi masivisht para Kuvendit, të ndalojmë votimin e ligjeve...

"Bëni detyrën"/ Mjeku Ermal Pashaj: Deputetët të marrin në konsideratë interesat e qytetarëve

Nis marshimi i protestuesve drejt Kryeministrisë: Nuk shitet Shqipëria, shitet qeveria

Berisha njofton protestë kombëtare, zbulohet data e tubimit

Vatra e zjarrit në malin e Bukanikut ende aktive, vijojnë ndërhyrjet nga ajri dhe toka

Zjarri në Greshicë, humb jetën 70-vjeçari gjatë përpjekjes për ta shuar