"Stabilitet institucional"/ Zgjedhja e presidentes së re, reagon Albin Kurti: Do punojmë bashkë për suksesin e ish-krerë...
Dita e 129-të e protestës/ Qytetarët marshojnë drejt Kryeministrisë, thirrje: Poshtë narko-shteti 6 Tetor, 19:09...
Thellohet ngërçi politik në Kosovë/ Bekim Sejdiu i përgjigjet Kurtit: Jam tërhequr nga gara për president ...
Integrimi i Ballkanit Perëndimor/ Kos: Reformat janë “karburanti”, vendet që avancojnë mund të afrohen...
Gaza është shkatërruar, Hezbollahu është dobësuar, regjimi i Bashar al-Asadit ka rënë dhe përplasja mes Izraelit dhe Iranit është kthyer në luftë të drejtpërdrejtë. Në vitin 2026, konflikti ka përfshirë edhe Shtetet e Bashkuara dhe ka prekur tregjet globale të energjisë.
IZRAEL- Tre vjet pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit, konflikti nuk është më vetëm një luftë mes Izraelit dhe Hamasit. Gaza është shkatërruar, Hezbollahu është dobësuar, regjimi i Bashar al-Asadit ka rënë dhe përplasja mes Izraelit dhe Iranit është kthyer në luftë të drejtpërdrejtë. Në vitin 2026, konflikti ka përfshirë edhe Shtetet e Bashkuara dhe ka prekur tregjet globale të energjisë.
Mëngjesin e 7 tetorit 2023, luftëtarë të Hamasit dhe grupeve të tjera palestineze kaluan kufirin nga Gaza në dhjetëra pika, ndërsa mijëra raketa u lëshuan drejt Izraelit. Kibucët, qytetet pranë kufirit, instalimet ushtarake dhe festivali i muzikës Nova u sulmuan brenda pak orësh. Rreth 1,200 njerëz u vranë dhe 251 persona u morën peng në Gaza. Për Izraelin, sulmi shënoi dështimin më të rëndë të sistemit të sigurisë që nga themelimi i shtetit.
Lufta në Gaza
Izraeli shpalli luftë dhe vendosi si objektiva shkatërrimin e kapaciteteve ushtarake dhe qeverisëse të Hamasit dhe kthimin e pengjeve. Më 27 tetor 2023 nisi ofensiva tokësore në Gaza. Luftimet u zgjeruan gradualisht nga veriu drejt qendrës dhe jugut të enklavës. Rrjeti i tuneleve të Hamasit dhe luftimet në zona urbane e bënë operacionin veçanërisht të vështirë.
Ndërkohë, bombardimet dhe operacionet tokësore shkaktuan një krizë të rëndë humanitare. Qindra mijëra palestinezë u zhvendosën disa herë, ndërsa spitalet dhe infrastruktura civile u dëmtuan rëndë. Furnizimi me ushqime, ujë, ilaçe dhe karburant u kthye në një nga çështjet kryesore të konfliktit.
Në nëntor 2023, një armëpushim i ndërmjetësuar nga Katari, Egjipti dhe Shtetet e Bashkuara solli lirimin e më shumë se 100 pengjeve dhe qindra të burgosurve palestinezë. Por, armëpushimi zgjati rreth një javë. Çështja e pengjeve u shndërrua më pas në një nga debatet më të mëdha politike në Izrael.
Gaza në qendër të presionit ndërkombëtar
Në vitin 2024, lufta u kthye në një krizë të madhe ndërkombëtare. Operacioni izraelit në Rafah në maj shkaktoi zhvendosjen e qindra mijëra palestinezëve. Në të njëjtën kohë, çështja e veprimeve të Izraelit në Gaza kaloi në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë dhe Gjykatën Ndërkombëtare Penale. Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë urdhëroi masa të përkohshme për mbrojtjen e palestinezëve dhe përmirësimin e aksesit humanitar.
Në nëntor 2024, Gjykata Ndërkombëtare Penale lëshoi urdhër-arreste ndaj Benjamin Netanyahut dhe Yoav Gallantit për akuza për krime të dyshuara lufte dhe krime kundër njerëzimit. Nga ana tjetër, izraeli i ka mohuar akuzat dhe ka kundërshtuar juridiksionin e gjykatës.
Fronti i dytë: Hezbollahu
Një ditë pas sulmit të 7 tetorit, Hezbollahu hapi frontin në kufirin Izrael-Liban, duke deklaruar se po vepronte në mbështetje të Gazës. Për muaj të tërë, Izraeli dhe Hezbollahu shkëmbyen raketa, dronë dhe sulme përgjatë kufirit. Dhjetëra mijëra izraelitë dhe libanezë u larguan nga zonat kufitare.
Në shtator 2024, konflikti u përshkallëzua ndjeshëm. Më 17 dhe 18 shtator, mijëra pajisje komunikimi të përdorura nga anëtarë të Hezbollahut shpërthyen në Liban. Dhjetëra persona u vranë dhe mijëra u plagosën.
Ndërsa, më 27 shtator, lideri i Hezbollahut, Hassan Nasrallah, u vra në një sulm izraelit në Bejrut. Izraeli më pas nisi operacione tokësore në Libanin jugor. Në nëntor 2024 u arrit një armëpushim.
Huthitë hapin një tjetër front
Në nëntor 2023, Huthitë në Jemen nisën sulme ndaj anijeve në Detin e Kuq, duke thënë se po vepronin në solidaritet me palestinezët. Sulmet detyruan shumë kompani të mëdha detare të shmangnin Detin e Kuq dhe Kanalin e Suezit dhe të përdornin rrugën rreth Kepit të Shpresës së Mirë.
Kriza ndikoi drejtpërdrejt në tregtinë globale. Egjipti humbi miliarda dollarë të ardhura nga Kanali i Suezit, ndërsa kostot e transportit dhe sigurimit u rritën.
Prill 2024: Izraeli dhe Irani dalin nga hija
Në prill 2024, përplasja mes Izraelit dhe Iranit hyri në një fazë të re. Më 1 prill, një sulm ndaj kompleksit diplomatik iranian në Damask, i atribuar Izraelit, vrau komandantë të lartë të Gardës Revolucionare.
Më 13-14 prill, Irani iu përgjigj me qindra dronë dhe raketa të lëshuara drejtpërdrejt nga territori iranian drejt Izraelit. Shumica u interceptuan, por sulmi theu një tabu të vjetër: Irani dhe Izraeli po përballeshin drejtpërdrejt. Në tetor 2024, të dyja palët shkëmbyen sërish sulme.
Rënia e Asadit dobëson Iranin
Në dhjetor 2024, regjimi i Bashar al-Asadit në Siri u rrëzua. Për Iranin, humbja e Sirisë ishte një goditje strategjike. Damasku kishte qenë një lidhje kryesore në korridorin tokësor që lidhte Iranin me Hezbollahun në Liban. Në pak muaj, Hamasi kishte pësuar humbje të mëdha, Hezbollahu kishte humbur një pjesë të rëndësishme të udhëheqjes dhe kapaciteteve të tij, ndërsa aleati kryesor i Iranit në Siri kishte rënë.
2025: Lufta Izrael-Iran
Më 13 qershor 2025, Izraeli nisi një operacion të gjerë kundër Iranit, duke goditur objektiva bërthamore, raketore dhe ushtarake. Irani u përgjigj me qindra raketa balistike dhe dronë ndaj Izraelit.
Më 22 qershor, Shtetet e Bashkuara hynë drejtpërdrejt në konflikt dhe goditën objektet bërthamore iraniane në Fordow, Natanz dhe Isfahan. Lufta zgjati 12 ditë dhe shënoi përplasjen më të drejtpërdrejtë ushtarake mes Izraelit dhe Iranit deri atëherë.
Armëpushimi në Gaza
Në janar 2025 hyri në fuqi një tjetër marrëveshje armëpushimi në Gaza. Ajo parashikonte lirimin e pengjeve dhe të burgosurve palestinezë dhe tërheqje graduale të forcave izraelite nga disa zona. Por negociatat për fazën e dytë dështuan. Në mars 2025, Izraeli rifilloi operacionet ushtarake në shkallë të gjerë.
Në tetor 2025 u arrit një marrëveshje e re. Pengjet që konfirmoheshin të gjallë u liruan dhe trupat e pengjeve të tjera u kthyen gradualisht. Megjithatë, çështjet kryesore mbetën të pazgjidhura: çarmatimi i Hamasit, qeverisja e Gazës pas luftës, prania izraelite dhe rindërtimi i territorit.
2026: SHBA dhe Izraeli në luftë me Iranin
Më 28 shkurt 2026, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën një ofensivë të përbashkët kundër Iranit. Sulmet e para vranë liderin suprem iranian, Ajatollah Ali Khamenei dhe goditën struktura ushtarake e bërthamore. Irani iu përgjigj me raketa dhe dronë ndaj Izraelit dhe bazave amerikane në rajon.
Konflikti u përhap sërish në Liban dhe në Detin e Kuq. Në qendër të krizës u vu edhe Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës kalon një pjesë e rëndësishme e furnizimit botëror me naftë. Përplasja ndikoi në çmimet e energjisë, transportin detar dhe primet e sigurimit.
Tre vjet më pas
Më shumë se tre vjet pas 7 tetorit, Lindja e Mesme nuk është më ajo e 6 tetorit 2023. Hamasi është dobësuar rëndë, por nuk është zhdukur. Hezbollahu ka humbur një pjesë të madhe të udhëheqjes së tij. Regjimi i Asadit nuk ekziston më. Irani është goditur drejtpërdrejt në territorin e tij, ndërsa Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara janë përfshirë në një konflikt të hapur me Teheranin.
Në Gaza, pasojat njerëzore dhe shkatërrimi janë të jashtëzakonshme. Mbi 74 mijë palestinezë janë raportuar të vrarë që nga fillimi i luftës, ndërsa më shumë se 175 mijë janë plagosur, sipas të dhënave të autoriteteve shëndetësore të Gazës. Në Izrael, sulmi i 7 tetorit mbetet një traumë kombëtare dhe një pikëpyetje e madhe mbi dështimin e sistemit të sigurisë.
Por ndikimi i luftës tashmë shkon përtej Izraelit dhe Gazës. Ajo ka ndryshuar ekuilibrat ushtarakë në Lindjen e Mesme, ka goditur arkitekturën rajonale të Iranit, ka prekur tregtinë detare dhe furnizimin global me energji dhe ka riformatuar marrëdhëniet e Izraelit me aleatët e tij. 7 tetori nisi si një sulm ndaj Izraelit. Tre vjet më vonë, pasojat e tij shtrihen nga Gaza dhe Libani deri në Iran, Gjirin Persik dhe tregjet globale./Dosja.al
Vizitorë në vendin përkujtimor për festivalin Nova, ku qindra të rinj u vranë ose u morën peng gjatë sulmit të Ha...
Mark Thompson SHBA- Mark Thompson do të vijojë të drejtojë CNN, ndërsa familja Ellison ka marrë kontrollin e kompanisë m...
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky UKRAINA- Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky ka paralajmëruar qytetarët për mundësin&e...
Cornell SHBA- Një ish-studente e Universitetit Cornell ka ngritur padi civile, duke pretenduar se u drogua me ketaminë dhe më pas u sulmua s...
Claudia Sheinbaum MEKSIKA- Meksika i ka kërkuar Shteteve të Bashkuara prova për të shtënat e pretenduara nga territori meksikan d...
pamje RUSI- Një cisternë nafte është përfshirë nga flakët pranë brigjeve të Soçit, në Detin e Zi, ...
Pamje SUEDI- Policia suedeze ka qëlluar dhe plagosur një person mbrëmjen e sotme jashtë Pallatit Mbretëror të Stokholmit...
August Hanning GJERMANI- Ish-presidenti i Shërbimit Federal të Inteligjencës së Gjermanisë, August Hanning, është arrest...
Donald Trump SHBA- Donald Trump ka kritikuar publikisht Fox News, duke akuzuar rrjetin televiziv se i kushton më shumë vëmendje demokrat&eum...
Foto ilustruse PAKISTAN- Pakti i Mekës mes Arabisë Saudite, Pakistanit dhe Turqisë ka hyrë në një fazë të re zbatim...
