Franca dhe Japonia marrin çmimin Nobel në Kimi, dy shkencëtarët zgjidhën një mister më shumë se 100-vjeçar

07/10/2026 12:14

Çmimi Nobel në Kimi u është dhënë këtë vit shkencëtarit francez, Henri Kagan dhe shkencëtarit japonez, Kenso Soai, për kërkimet e tyre mbi mënyrën se si molekulat mund të krijojnë forma të ndryshme pasqyrë gjatë reaksioneve kimike.

Komiteti Nobel i nderoi dy studiuesit “për zbulimin e efekteve jolineare dhe autokatalizës në sintezën organike asimetrike”.

Kagan është i lidhur me Université Paris-Sud në Orsay, Francë, ndërsa Soai, 95 vjeç, me Universitetin e Shkencave të Tokios.

Një mister kimik më shumë se një shekull i vjetër

Heiner Linke, kryetar i Komitetit Nobel për Kiminë, tha se Kagan dhe Soai kanë dhënë një përgjigje për një mister të kimisë që ka zgjatur për më shumë se një shekull: si mund të shfaqet spontanisht homokiraliteti.

“Reaksionet kimike që ata kanë zhvilluar janë spektakolare”, tha Linke.

Kërkimet lidhen me një fenomen të rëndësishëm në kimi, ku molekulat mund të ekzistojnë në forma që janë si imazhe pasqyrë të njëra-tjetrës. Ky koncept ka rëndësi të veçantë në farmaceutikë, pasi dy forma të së njëjtës molekulë mund të kenë efekte të ndryshme biologjike.

Vlera e çmimit rreth 1.2 milionë dollarë

Akademia Mbretërore Suedeze e Shkencave shpalli laureatët në Stokholm.

Çmimi Nobel këtë vit shoqërohet me një shpërblim prej 12 milionë koronash suedeze, rreth 1.2 milionë dollarë, që ndahet sipas numrit të laureatëve.

Çmimet Nobel të këtij viti nisën me çmimin për Mjekësinë, ndërsa më pas u shpall edhe laureati në Fizikë.

Çmimi Nobel në Letërsi pritet të shpallet të enjten, ndërsa ai për Paqen të premten. Çmimi Nobel Memorial në Shkencat Ekonomike do të shpallet të hënën.

Top Channel