Poetja dhe shkrimtarja e njohur kanadaze Anne Carson ka fituar çmimin Nobel në Letërsi për vitin 2026. Lajmi i mirë u bë me dije nga Akademia Suedeze e cila përmendi veprat e guximshme të autores, për të cilat tha se ka sjellë një frymë dhe formë tërësisht të re për letërsinë bashkëkohore.
Anne Carson lindi në 1950 në Toronto dhe ndër vite ajo është njohur për punën e saj që lëviz lirshëm midis poezisë, prozës dhe përkthimit, që është mbështetur më së shumti në letërsinë dhe mitologjinë e botës së lashtë greke.
Libri i parë i Carson, Eros the Bittersweet, u botua në vitin 1986 dhe kombinoi kritikën letrare me një eksplorim të dëshirës dhe traditës së lashtë greke.
Carson në shkrimet e saj "lëviz" midis botëve të lashta dhe moderne. Për të antikiteti nuk është kurrë një depo autoriteti kulturor apo një depo tekstesh shembullore. Është një terren i gjallë dhe i trazuar zërash, fragmentesh, heshtjesh dhe mungesash.
Kjo është ndoshta më e dukshme në trajtimin e saj të letërsisë së lashtë greke.
Vepra e saj më e njohur është Autobiografia e të Kuqes, një roman në vargje i vitit 1998 i frymëzuar nga fragmente të poetit të lashtë grek Stesihor, përmes së cilit të krijohet një imagjinatë për mitin e Gerionit, përbindëshit me krahë të kuq të vrarë nga Herakliu, si historinë e një djali adoleshent modern që përballet me pikëllimin dhe dëshirën.
Në vitin 2001, ajo u bë gruaja e parë që fitoi çmimin TS Eliot për përmbledhjen e saj “Bukuria e Burrit”. Ajo është vlerësuar gjithashtu me bursat Guggenheim dhe MacArthur.
Çmimi Nobel në letërsi është dhënë 118 herë nga viti 1901. Fituesit më të funidt kanë qenë autorët: Annie Ernaux, Bob Dylan, Abdulrazak Gurnah, Louise Glück, Peter Handke dhe Olga Tokarczuk. Fituesi i vitit të kaluar ishte autori hungarez László Krasznahorkai, i njohur për shkrimet e tij distopike dhe avangardë.
Ndërsa këtë vit Nobeli i Letërsisë iu dha Carson e cila do të marrë zyrtarisht medaljen dhe certifikatën në një ceremoni në Stokholm në dhjetor.
Çmimi i letërsisë është i katërti që shpallet këtë javë, pas çmimeve Nobel të vitit 2026 në mjekësi, fizikë dhe kimi.
Sondazh
Lexo gjithashtu
