Vizita e fundit e Sekretarit të Shtetit të SHBA-së, Marco Rubio në Athinë dhe Dialogu i 6-të Strategjik Greqi-SHBA nuk janë thjesht një tjetër takim diplomatik ceremonial, por vulosin një ndryshim të thellë gjeopolitik në Mesdheun Lindor, sipas mediave greke.
Dr. Dimitris Stathakopulos, deshifron mesazhet e vizitës duke shpjeguar se çfarë fitoi pala greke dhe pse Ankaraja po i ndjek zhvillimet në Athinë me shqetësim të dukshëm.
Nga kërkimi i sigurisë te ofrimi i vlerës strategjike
Sipas Dr. Stathakopulos, çështja qendrore për politikën e jashtme greke nuk është pritja e mbështetjes automatike amerikane për çdo pozicion grek, pasi Uashingtoni vazhdon t’i përmbahet ekuilibrave tradicionalë. Suksesi i vërtetë qëndron në ndryshimin e vetë karakterit të aleancës.
“Greqia po përpiqet të kalojë nga pozicioni i një aleati që kërkon siguri në pozicionin e një aleati që ofron vlerë strategjike”, thekson në mënyrë karakteristike Dr. Stathakopulos, duke shtuar: “Sepse një Greqi që kërkon mbrojtje është një aleate. Një Greqi që ofron aftësi strategjike është një partnere. Dhe në gjeopolitikë, ndryshimi është i madh.
Roli i Korridorit Vertikal
Uashingtoni nuk do ta “zgjedhë” në mënyrë të njëanshme Greqinë mbi Turqinë, duke pasur parasysh avantazhet e mëdha gjeopolitike të Ankarasë (ngushticat, Deti i Zi, qasja në Lindjen e Mesme dhe Kaukaz). Megjithatë, Athina tani po fiton një peshë të veçantë autonome që shkon përtej ekuilibrit të ngushtë greko-turk.
Katalizatori për këtë zhvillim është Aleksandropoli, i cili po shfaqet si një qendër me rëndësi të madhe ushtarake dhe energjetike, duke lidhur Mesdheun Lindor me Ballkanin dhe Evropën Qendrore. Në të njëjtën kohë, Korridori Vertikal – rrjeti i transportit të gazit natyror përmes Bullgarisë dhe Rumanisë – po e transformon vendin në një portë hyrëse jugore për LNG-në amerikane, duke zvogëluar në mënyrë drastike varësinë energjetike të rajonit nga një drejtim i vetëm.
Shfaqja e Greqisë si një shtyllë autonome e stabilitetit e irriton Ankaranë
Ajo që po shkakton shqetësim të madh në mesin e udhëheqjes së Turqisë nuk është thjesht një shtrëngim i përkohshëm i marrëdhënieve midis Athinës dhe Uashingtonit, por qëndrueshmëria e të dhënave të reja. Transporti detar dhe infrastruktura greke krijojnë një rrjet më të gjerë sigurie, transporti dhe aksesi strategjik.
Basti i vërtetë, të cilin Athina duket se po e fiton, është të bëhet aq e dobishme për interesat perëndimore sa të mos trajtohet më ekskluzivisht si “pjesa më e vogël” në ekuacionin rajonal. Kjo shfaqje e Greqisë si një shtyllë autonome e stabilitetit është ajo që, sipas Dr. Stathakopulos, e shqetëson dhe e shqetëson Ankaranë më shumë se çdo gjë tjetër.
