Zbardhen detaje në lidhje me ngjarjen e ndodhur në orët e para të mëngjesit të së premtes, 9 Tetor, ku një sasi lë...
LIFESTYLE
Kur dhe si hamë ka rëndësi, studimet zbulojnë faktorët që ndikojnë në metabolizëm
PiranjatPërditësimi i fundit 9 Tetor 2026, 13:40
Ideja se për të mbajtur peshën trupore mjafton të balancosh kaloritë që merr me ato që shpenzon është e përhapur, por studimet e fundit tregojnë se realiteti është shumë më kompleks. Sipas ekspertëve të ushqyerjes për BBC, jo të gjitha kaloritë janë të njëjta dhe mënyra si hamë ndikon drejtpërdrejt në mënyrën si trupi ynë i përpunon ato.
Profesoresha e ushqyerjes Sarah Berry nga King’s College London thekson se reagimi i trupit ndaj ushqimit ndryshon nga një person tek tjetri. I njëjti ushqim mund të metabolizohet ndryshe, në varësi të faktorëve biologjikë dhe të mikroorganizmave që jetojnë në zorrë Koha kur hamë ka rëndësi
Përveç përmbajtjes së ushqimit, rëndësi ka edhe koha kur konsumohen vaktet. Studimet tregojnë se personat që konsumojnë pjesën më të madhe të kalorive në mëngjes humbin më shumë peshë sesa ata që hanë kryesisht në mbrëmje, edhe pse marrin të njëjtën sasi kalorish. Gjithashtu, kufizimi i intervalit kohor të ngrënies gjatë ditës mund të ulë marrjen totale të kalorive dhe të ndihmojë në reduktimin e yndyrës trupore. Ngrënia më herët gjatë ditës dhe shmangia e vakteve të vona, sidomos pas orës 21:00, lidhet me nivele më të larta të sheqerit në gjak dhe kolesterolit të keq.
Jo vetëm kur hamë, por edhe sa shpejt hamë është e rëndësishme. Personat që hanë shpejt priren të konsumojnë më shumë kalori. Ngrënia e ngadaltë ndihmon në çlirimin e hormoneve që rregullojnë oreksin dhe rrit ndjenjën e ngopjes. Ekspertët shpjegojnë se trupit i duhen rreth 15 deri në 60 minuta për të aktivizuar plotësisht sinjalet e ngopjes.
Prandaj, ngrënia e ngadaltë mund të parandalojë mbingrënien dhe madje të ndihmojë në kontrollin e nivelit të sheqerit në gjak. Edhe mënyra si përtypim ushqimin ndikon në kaloritë që përthithim. Për shembull, bajamet mund të japin më pak kalori nëse nuk përtypen plotësisht. Po ashtu, ushqimet e përpunuara absorbohen më shpejt dhe shpesh çojnë në konsum më të lartë kalorish.
Një faktor tjetër kyç është mikrobioma e zorrëve, bakteret që jetojnë në sistemin tonë tretës. Ato ndikojnë në mënyrën si metabolizojmë ushqimin dhe shpjegojnë pse disa njerëz e kanë më të lehtë të mbajnë peshën trupore. Studimet tregojnë se edhe persona që hanë të njëjtin ushqim mund të kenë reagime shumë të ndryshme në nivelet e sheqerit dhe yndyrave në gjak. Kjo hap rrugën për ushqyerje të personalizuar në të ardhmen.
Ekspertët këshillojnë që, përveç kontrollit të kalorive, duhet t’i kushtojmë vëmendje kohës së vakteve, ritmit të ngrënies dhe cilësisë së ushqimit. Një dietë e pasur me fibra, fruta dhe perime, e kombinuar me reduktimin e sheqerit, kripës dhe ushqimeve të përpunuara, mbetet çelësi për një shëndet më të mirë.
