“A di t'a drejtosh edhe helikopterin?”/ Momenti viral mes Erdogan dhe komisioneres së BE-së

Turqia përuroi një seksion të ri hekurudhor pranë kufirit të saj me Bullgarinë duke shënuar një hap në përpjekjet e Bashkimit Evropian për të forcuar lidhjet e transportit me Azinë Qendrore dhe për të zvogëluar kohëzgjatjen e transportit përgjatë Korridorit të Mesëm.

Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan dhe Komisionerja e Zgjerimit të BE-së Marta Kos morën pjesë në hapjen e seksionit prej 153 kilometrash Cerkezkoy-Kapikule, pjesë e hekurudhës më të madhe Halkali-Kapikule që lidh Stambollin me kufirin bullgar.

Projekti kushtoi 275 milionë euro (308 milionë dollarë) në financimin e granteve të BE-së përmes Instrumentit për Ndihmë Para-Anëtarësimi (IPA II), sipas një deklarate të Komisionit Evropian.

Komisioni e përshkroi hekurudhën si projektin më të madh të infrastrukturës të ndërmarrë deri më tani në bashkëpunimin BE-Turqi dhe rezultatin e parë konkret të axhendës së saj të lidhshmërisë ndërrajonale, e cila synon të forcojë lidhjet e transportit, energjisë dhe dixhitale midis Evropës dhe Azisë Qendrore përmes Kaukazit Jugor dhe rajonit të Detit të Zi.

Gjatë inagurimit të hekurudhës është regjistruar dhe një moment i cili është bërë viral mes komisioneres Kos dhe Presidentit Erdogan.

Në një moment, teksa Erdogan ndodhet në krye të drejtimit të trenit, Kos e pyet a dini të drejtoni dhe helikopterin? Presidenti iu përgjigj me një “po”.

Seksioni i ri hekurudhor pritet të lehtësojë mbingarkesën dhe të përmirësojë kapacitetin e mallrave përgjatë skajit perëndimor të Korridorit të Mesëm që lidh Kinën dhe Evropën përmes Kazakistanit, Detit Kaspik, Azerbajxhanit, Gjeorgjisë dhe Turqisë.

Sipas komisionit, lidhja e re me shpejtësi të lartë do të ndihmojë në uljen e kohës së tranzitit përgjatë korridorit, i cili ka fituar rëndësi strategjike ndërsa vendet kërkojnë rrugë alternative tregtare midis Evropës dhe Azisë.

Seksioni i sapohapur është segmenti më i gjatë i projektit hekurudhor Halkali-Kapikule prej 229 kilometrash.

Seksioni i ri fillon në Cerkezkoy në provincën veriperëndimore të Tekirda? dhe shtrihet deri në Kapikule, një pikëkalim i rëndësishëm kufitar rrugor dhe hekurudhor pranë Edirnesë në Turqinë veriperëndimore. Erdogan tha se projekti më i gjerë pritet të zvogëlojë kohën e transportit të mallrave midis Halkalit dhe Kapikules nga 8.5 orë në 3.5 orë, ndërsa udhëtimet e pasagjerëve nga katër orë në 1.5 orë.

Kapaciteti hekurudhor pritet gjithashtu të rritet afërsisht katërfish, me kapacitetin vjetor të mallrave që parashikohet të rritet nga 1.5 milion ton në 9.5 milion ton, sipas zyrtarëve turq.

Inaugurimi vjen pas lançimit nga BE të Platformës së saj të Axhendës së Konektivitetit në qershor, kur ajo njoftoi marrëveshje me institucione financiare ndërkombëtare që pritet të mobilizojnë deri në dy miliardë euro për investime strategjike në transport dhe infrastrukturë në rajonin e Detit të Zi dhe Kaukazin Jugor.

Një ditë para inaugurimit të hekurudhës, Kos mori pjesë në një konferencë ndërkombëtare mbi Korridorin VIII në Sofje të Bullgarisë, ku zyrtarët diskutuan përpjekjet për të përfunduar lidhjet e transportit që mungojnë përmes Bullgarisë, Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë.

“Evropa e ka mësuar me vështirësi se varësitë e tepërta na bëjnë të prekshëm. Kemi parë se shantazhi energjetik, mungesat kritike të lëndëve të para ose mbështetja e tepërt në një numër të vogël rrugësh kryesore tregtare mund të kufizojnë lirinë tonë për të vepruar. Ne duhet të diversifikojmë opsionet tona”, tha ajo në konferencë.

Hapja e seksionit vjen gjithashtu më pak se dy javë pasi një raport i Bankës Botërore theksoi potencialin ekonomik të lidhjeve të përmirësuara të transportit përgjatë korridorit.

Raporti i 28 shtatorit vlerësoi se investimet dhe reformat e synuara mund të trefishonin vëllimet tregtare, të përgjysmonin kohën e tranzitit dhe të krijonin dy milionë vende pune shtesë në të gjithë rajonin deri në vitin 2040.