Mjekët po i kushtojnë gjithnjë e më shumë rëndësi konceptit të “jetëgjatësisë seksuale”, që nënkupton vitet gjatë të cilave një person mund të gëzojë një jetë seksuale të kënaqshme dhe të shëndetshme. Shëndeti seksual lidhet ngushtë me mirëqenien emocionale, kënaqësinë në marrëdhënie dhe cilësinë e përgjithshme të jetës. Sipas ekspertëve, ushqyerja e ekuilibruar, aktiviteti fizik, kujdesi për shëndetin mendor dhe komunikimi i hapur me partnerin mund të ndihmojnë në ruajtjen e një jete seksuale të shëndetshme edhe në moshë më të madhe.
Çfarë është jetëgjatësia seksuale?
Vitet e fundit, diskutimet për jetëgjatësinë nuk përqendrohen më vetëm te numri i viteve që jeton një person, por edhe te mënyra se si ai i përjeton ato. Përveç shëndetit fizik dhe funksionit të trurit, gjithnjë e më shumë vëmendje po i kushtohet edhe jetës seksuale. Termi “sex span”, i popullarizuar nga urologu Mohit Khera në një fjalim të vitit 2024, i referohet periudhës gjatë së cilës një person mund të shijojë intimitet seksual të kënaqshëm, të rehatshëm dhe kuptimplotë. Sipas psikologes dhe terapistes së certifikuar të seksit Rachel Needle, ky koncept nuk kufizohet vetëm te aftësia për të kryer marrëdhënie seksuale. Ai përfshin dëshirën seksuale, eksitimin, kënaqësinë, orgazmën, rehatinë fizike, intimitetin dhe lidhjen emocionale mes partnerëve. Edhe pse termi është relativisht i ri, kërkimet mbi lidhjen mes shëndetit seksual, mirëqenies emocionale dhe kënaqësisë në marrëdhënie kanë dekada që zhvillohen.
Cilët faktorë ndikojnë në shëndetin seksual me kalimin e moshës?
Aftësia për të shijuar një jetë seksuale të kënaqshme ndikohet nga një kombinim faktorësh fizikë, hormonalë dhe emocionalë.
Ndryshimet hormonale te gratë
Ulja e nivelit të estrogjenit gjatë periudhës para menopauzës dhe pas saj mund të shkaktojë hollim dhe tharje të indeve vaginale. Këto ndryshime mund ta bëjnë marrëdhënien seksuale më pak të rehatshme dhe të ndikojnë në dëshirën seksuale. Megjithatë, sipas gjinekologes Christine Greves, ekzistojnë trajtime dhe lubrifikantë që mund të ndihmojnë në lehtësimin e këtyre shqetësimeve.
Disfunksioni erektil te burrat
Vështirësitë për të arritur ose mbajtur ereksionin mund të ndikojnë ndjeshëm në shëndetin seksual. Urologu Kevin T. McVary thekson se disfunksioni erektil nuk konsiderohet një pjesë e pashmangshme e plakjes, megjithëse rreziku mund të rritet me kalimin e viteve. Sëmundjet kardiovaskulare, diabeti dhe mënyra sedentare e jetesës janë ndër faktorët që mund të rrisin mundësinë e shfaqjes së këtij problemi.
Gjendja emocionale dhe paragjykimet shoqërore
Edhe faktorët psikologjikë mund të ndikojnë në kënaqësinë seksuale. Disa njerëz mendojnë gabimisht se janë shumë të moshuar për të pasur një jetë seksuale aktive, ndërsa të tjerë nuk janë të informuar se shumë probleme që shfaqen me moshën mund të trajtohen. Sipas ekspertes së fizioterapisë së dyshemesë pelvike Sarah Shoemaker, informimi dhe trajtimi i duhur mund t’i ndihmojnë njerëzit të kapërcejnë këto shqetësime.
Si mund të ruani një jetë seksuale të shëndetshme për më gjatë?
Ekspertët theksojnë se nuk nevojiten domosdoshmërisht ndryshime drastike. Shumë prej zakoneve që mbrojnë shëndetin e përgjithshëm mund të përmirësojnë edhe shëndetin seksual.
1. Ushqehuni në mënyrë të ekuilibruar
Një dietë e shëndetshme ndihmon në ruajtjen e shëndetit kardiovaskular dhe metabolik, të cilët janë të rëndësishëm për funksionin seksual.
2. Bëni aktivitet fizik rregullisht
Sipas ekspertëve, aktiviteti fizik dhe ushqyerja e shëndetshme kanë ndër provat më të forta shkencore në mbështetje të parandalimit dhe përmirësimit të disa problemeve të shëndetit seksual. Ushtrimet mund të ndihmojnë në ruajtjen e qarkullimit të gjakut, përmirësimin e gjendjes fizike dhe kontrollin e faktorëve të rrezikut, si diabeti dhe sëmundjet e zemrës.
3. Kujdesuni për gjumin dhe menaxhimin e stresit
Gjumi i mjaftueshëm dhe përpjekjet për të reduktuar stresin mund të mbështesin mirëqenien fizike dhe emocionale. Megjithatë, ekspertët vënë në dukje se provat shkencore për ndikimin e drejtpërdrejtë të këtyre faktorëve në jetëgjatësinë seksuale janë më të kufizuara.
4. Komunikoni hapur me partnerin
Komunikimi pa paragjykime dhe pa frikë nga gjykimi mund të ndihmojë në zgjidhjen e vështirësive seksuale dhe në forcimin e lidhjes emocionale. Ekspertët rekomandojnë që shqetësimet të diskutohen me partnerin dhe, kur është e nevojshme, me mjekun. Një qasje e hapur dhe mbështetëse mund të ndihmojë në përmirësimin e përvojës seksuale.
5. Mos i neglizhoni problemet që mund të trajtohen
Një nga keqkuptimet më të përhapura është ideja se ndryshimet seksuale që shfaqen me moshën duhen pranuar pa kërkuar zgjidhje. Në të vërtetë, shumë prej tyre mund të trajtohen, veçanërisht kur identifikohen herët. Ndër alternativat që mund të diskutohen me mjekun janë terapia hormonale, fizioterapia e dyshemesë pelvike, terapia seksuale dhe medikamentet me recetë.
