Në programin e investimeve buxhetore 2026, janë vënë nën statusin “Fond i ngrirë” rreth 2,2 miliardë lekë afërsisht 24 milionë euro, sipas të dhënave zyrtare nga Ministria e Financave.
Peshën më të madhe të fondeve të ngrira e zënë programet e arsimit, ndërsa shuma të konsiderueshme figurojnë edhe për shëndetësinë, AKSH-i dhe administratën tatimore.
Fondet e “ngrira” nënkuptojnë shuma që janë miratuar në parim për një projekt apo institucion, por që përkohësisht nuk mund të shpenzohen pa plotësuar disa kushte specifike ose pa një autorizim të dytë.
Ky është një mekanizëm kontrolli financiar përdoret për projektet ku fondi planifikohet për një investim, por projekti nuk ka ende leje ndërtimi, studim fizibiliteti apo dokumentacion të plotë.
Financat e “ngrijnë” fondin derisa institucioni t’i dorëzojë ato. Gjithashtu nëse faza e parë e investimit zvarritet, faza e dytë qëndron e ngrirë dhe nuk disbursohet.
Gjatë periudhës Janar-korrik 2026, programet e arsimit kanë gjithsej 632,6 milionë lekë (7 mln euro), ose rreth 28,5% të shumës së evidentuar në totalin e fondeve të ngrira.
Nga këto, 280 milionë lekë figurojnë për arsimin e mesëm të përgjithshëm dhe 240 milionë lekë për arsimin bazë. Për fondet e shkencës janë regjistruar 67,6 milionë lekë, ndërsa për programin e planifikimit dhe menaxhimit 45 milionë lekë.
Ndër institucionet, një nga shumat më të mëdha figuron për Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së informacionit, me 394,4 milionë lekë. Drejtoria e Shërbimeve Qeveritare ka 178,6 milionë lekë, ndërsa dy zërat e agjencisë shtetërore të programimit arrijnë së bashku në 14,8 milionë lekë.
Në grupin e shëndetësisë dhe mbrojtjes sociale, shuma arrin në 415,7 milionë lekë fonde të ngrita. Pjesa kryesore, prej 375,7 milionë lekësh, figuron për qendrën spitalore universitare, në programin e kujdesit dytësor. Dy zëra të tjerë, në programin e kujdesit social, kanë përkatësisht 30 milionë dhe 10 milionë lekë.
Për Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve janë regjistruar 230 milionë lekë, ndërsa dy zërat e aparatit të Ministrisë së Financave arrijnë në 19,5 milionë lekë.
Në sistemin e burgjeve figurojnë gjithsej 98,7 milionë lekë, ndërsa për transportin hekurudhor janë shënuar 80 milionë lekë. Prokuroria e Përgjithshme ka 56,4 milionë lekë në dy zëra dhe Komisioni Qendror i Zgjedhjeve 50 milionë lekë.
Në bujqësi dhe zhvillimin rural, shumat e evidentuara arrijnë në 31,3 milionë lekë, të ndara mes aparatit të ministrisë dhe Agjencisë për Zhvillimin Bujqësor.
Në rastin e investimeve, ky emërtim mund të përdoret kur shuma është rezervuar për një institucion ose program, por ende nuk është ndarë për projekte konkrete. KLSH-ja ka evidentuar këtë praktikë në regjistrimin e fondeve me emërtimin “Fond i ngrirë”, pa një projekt specifik në çeljen fillestare të buxhetit./ Monitor
