Stresi i vazhdueshëm mund të ndikojë shumë më tepër sesa thjesht te nervozizmi apo lodhja. Shkenca po tregon gjithnjë e më qartë se ekziston një lidhje komplekse mes trurit, hormoneve të stresit dhe shëndetit mendor.
Një nga hormonet kryesore në këtë proces është kortizoli, i cili prodhohet nga gjëndrat mbiveshkore dhe është pjesë e sistemit që ndihmon trupin të reagojë ndaj stresit. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo nivel i lartë kortizoli është domosdoshmërisht shkaku i një humori të keq.
Një meta-analizë e publikuar në “Indian Journal of Psychiatry”, e cila përfshiu 17 studime me 1,400 persona, gjeti nivele mesatarisht më të larta të kortizolit në gjak te personat me depresion krahasuar me kontrollet e shëndetshme. Megjithatë, studiuesit vunë re edhe heterogjenitet të konsiderueshëm mes studimeve.
Një tjetër meta-analizë e vitit 2024, e publikuar në “Frontiers in Neuroendocrinology”, analizoi 50 studime dhe tregoi se lidhja mes kortizolit dhe depresionit mund të ndryshojë edhe sipas seksit. Te gratë me depresion u gjetën, ndër të tjera, nivele më të larta të kortizolit në flokë dhe në mbrëmje, ndërsa reagimi ndaj stresit mund të ishte më i ulët.
Por lajmi i mirë është se sistemi i stresit nuk është i pandryshueshëm. Një meta-analizë mbi ndërhyrjet për menaxhimin e stresit gjeti se teknikat si mindfulness dhe relaksimi mund të ndikojnë në rregullimin e kortizolit, veçanërisht te reagimi hormonal pas zgjimit.
Kjo do të thotë se stresi kronik nuk duhet parë thjesht si një gjendje emocionale. Ai përfshin një ndërveprim të vazhdueshëm mes trurit, sistemit nervor dhe hormoneve.
Megjithatë, kortizoli nuk është “hormoni i keq”. Trupi ka nevojë për të. Problemi lidhet më shumë me mënyrën se si sistemi i stresit rregullohet dhe përshtatet ndaj stresit të vazhdueshëm.
