BBC: Tirana në flakë, studentët dhe policia përballen në qendër të kryeqytetit

Demonstrata të dhunshme dhe përleshje të ashpra mes protestuesve dhe policisë së rendit kanë shpërthyer në qendër të Tiranës të shtunën, duke shënuar ditën e pestë radhazi të trazirave. Protestues të maskuar, shumë prej të cilëve studentë të shkollave të mesme dhe universiteteve, hodhën gurë dhe bomba molotov drejt forcave të policisë, të cilat po përpiqeshin të mbronin Ministrinë e Arsimit, një nga pikat kyçe të protestave. Policia iu përgjigj me topa uji dhe breshëri gazi lotsjellës, duke shpërndarë turmat. Gjithashtu, ka raportime se për herë të parë janë përdorur plumba gome.

Këto protesta, të cilat filluan gjatë verës, janë shndërruar në një lëvizje më të gjerë antiqeveritare, me thirrje për dorëheqjen e kryeministrit pas akuzave për korrupsion të lidhura me administratën e tij. Shumë prej protestuesve në qendër të Tiranës mbanin maska gazi ose maska fytyre, ndërsa vullnetarët shpërndanin shiringa me solucion fiziologjik për të zbutur dhimbjen nga gazi lotsjellës që mbulonte rrugët. Gjatë gjithë ditës së shtunë, dëgjohej zhurma e vazhdueshme e shpërthimeve të bombave molotov.

Në orët e pasdites, fokusi i protestave u zhvendos drejt zyrës së Kryeministrit Edi Rama, e vendosur në bulevardin kryesor të qytetit. Këtu, turmat u rritën ndjeshëm në numër, duke tejkaluar ato të ditëve të mëparshme. Policia e rendit u përball me një breshëri të vazhdueshme gurësh kalldrëmi dhe fishekzjarresh, duke u përgjigjur me breshëri pas breshërie gazi lotsjellës. Disa prej bombolave të gazit ranë thellë në turmë, duke shkaktuar panik. Të zemëruar nga gazi, turmat prisnin që tymi të pastrohej dhe më pas rifillonin sulmet e tyre.

Tymi i zi nga një automjet i djegur dhe sirenave të makinave të policisë e ambulancave thyen qetësinë e pasdites. Me rënien e muzgut, forcat speciale të policisë mbërritën për të përforcuar policinë e rendit. Shumë persona janë plagosur nga të dyja palët, ndërsa deri më tani 80 persona janë akuzuar për shkaktim trazirash dhe qindra të tjerë janë arrestuar ose janë nën hetim. Qendra e Tiranës duket gjithnjë e më shumë si një zonë lufte, e mbushur me xhama të thyer dhe mbeturina të djegura.

George, një student mjekësie 19-vjeçar, i cili punon si elektricist për të financuar studimet e tij, qëndronte pranë ndërtesës së djegur të Ministrisë së Arsimit, me një shall të mbështjellë rreth fytyrës dhe syze mbrojtëse. Ai është një nga mijëra që kanë marrë pjesë në protestat gjithnjë e më intensive, të cilat filluan në fillim të qershorit. Në duart e tij me doreza, ai mbante dy gurë të destinuar për policinë. I pyetur nëse ishte i shqetësuar për t’i lënduar ata, ai u përgjigj: “Edhe ne kemi nëna. Edhe ne kemi familje. Ne ishim paqësorë për 135 ditë. Tani po përpiqemi të bëjmë si në Francë… po përpiqemi të bëjmë një revolucion. Qeveria jonë nuk do paqe, kështu që ne po përdorim dhunën.”

Shumë prej protestuesve ishin edhe më të rinj. Klea, 17 vjeçe, është në vitin e parë të universitetit në Tiranë. Ajo tha: “Të gjithë studentët po bojkotojnë leksionet e tyre universitare dhe kanë lënë shkollën për të luftuar për të drejtat tona.” Ajo gjithashtu pretendoi se kishte provokatorë mes protestuesve, të cilët thyenin dyqane dhe banka, me qëllim diskreditimin e demonstratave. Studentët shprehen se janë kundër “gjithë klasës politike të korruptuar”. Kjo ngre pyetjen se cila është alternativa.

Osman Stafa, një gazetar i njohur i kanalit News24, i cili e përshkruan veten edhe si aktivist për ndryshim, bëri thirrje për një “qeveri neutrale, teknike për një vit, për të organizuar zgjedhje të reja”. Ironia për komunitetin më të gjerë evropian gjatë kësaj vale të fundit trazirash është se Kryeministri Rama ka qenë prej kohësh i parë me sy të mirë nga Bashkimi Evropian, të cilit Shqipëria aspiron t’i bashkohet. Në një postim në rrjetet sociale të shtunën në mëngjes, ai u bëri thirrje shqiptarëve “të mos harrojnë se kemi arritur gjëra të jashtëzakonshme”. Ai fajësoi Partinë Demokratike opozitare dhe atë që ai e quajti “agjendën ogurzezë të aktorëve të huaj, të cilët synojnë të ndalojnë progresin tonë” drejt anëtarësimit në BE, të cilin ai e ka premtuar deri në vitin 2030. Ai nuk përmendi se cilët “aktorë të huaj” kishte parasysh.

Protestat e fundit kanë dëmtuar seriozisht imazhin e kultivuar me kujdes të Ramës si një lider karizmatik, që po e drejton vendin drejt prosperitetit. Paralelisht me protestat, një seri hetimesh nga Shërbimi i Prokurorisë Speciale (SPAK) kërcënojnë gjithashtu qeverisjen e tij. E ngritur nën presionin e BE-së dhe SHBA-së në vitin 2019, prokurorët arrestuan së fundmi shefen e fuqishme të shërbimit sekret, Vlora Hyseni. Ajo akuzohet se ka ndihmuar një biznesmen të njohur, ish-zyrtar qeveritar dhe mik personal të Ramës, Ergys Agasi, të shmangë drejtësinë. 39-vjeçari është nën arrest.

Agasi, përmes avokatit të tij, mohoi akuzat kundër tij dhe tha se nuk kishte asnjë lidhje me korrupsionin. Hyseni u tha prokurorëve se ajo kontaktoi Agasin për të provuar ta rekrutonte atë në shërbimet e inteligjencës. Disa media shqiptare pretendojnë se ai vepronte si ndërmjetës midis kryeministrit dhe grupeve të organizuara kriminale. Rama ka pranuar se e njeh Agasin, por mohon çdo dijeni për transaksione të paligjshme. “Edi Rama është mes dy zjarresh,” tha Lutfi Dervishi, analist politik dhe lektor universitar, për BBC. “Ai është viktimë e suksesit të tij. Duke përqendruar kaq shumë pushtet në duart e veta, ai e ka bërë veten të vetmin person që njerëzit fajësojnë për ankesat e tyre.” Partia Socialiste e Ramës ka një shumicë komode, me 83 nga 140 vendet në Parlamentin Shqiptar. Zgjedhjet e ardhshme parlamentare nuk priten deri në vitin 2029.

Marrë nga BBC News