Nga Adelheid Woelfl, DER STANDARD

Kryeministri shqiptar Edi Rama duhej të takohej të hënën në Vjenë me kancelarin austriak Christian Stocker (ÖVP). Megjithatë, takimi u anulua nga pala shqiptare, njoftoi pasditen e së dielës Zyra e Kancelarit Federal. Fillimisht nuk u dha asnjë arsye për anulimin, ndërsa në vendin e Ramës protestat po intensifikohen.

Prej muajsh, protestuesit kërkojnë shfuqizimin e dy ligjeve që u mundësojnë investitorëve — mes tyre edhe një kompanie të Jared Kushner, dhëndrit të Donald Trump — të ndërtojnë resorte gjigante luksoze për super të pasurit në një zonë të mbrojtur natyrore përgjatë bregdetit.

Të dy ligjet bien ndesh me legjislacionin e BE-së dhe Komisioni Evropian kërkon shfuqizimin e tyre. Megjithatë, qeveria ende nuk e ka bërë këtë. Javën e kaluar, protestat u përshkallëzuan kur demonstruesit dëmtuan dyqane në Tiranë dhe sulmuan me kokteje Molotov ndërtesa qeveritare.

Policia reagoi në disa raste me dhunë ekstreme. Rama dënoi sulmet ndaj policisë, si dhe dëmet ndaj pronës publike dhe private. Ai përmendi gjithashtu një dron të pajisur me eksploziv, me të cilin, sipas tij, ishte synuar t’i vihej zjarri oborrit të selisë së tij.

“Kjo duhet të marrë fund tani”

Rama pretendoi gjithashtu se protestuesit synojnë të vënë në pikëpyetje anëtarësimin e Shqipërisë në BE deri në vitin 2030, një objektiv që gjithsesi është jorealist.

Emir Leçini, 22-vjeçar dhe student i informatikës, i tha gazetës Der Standard: “Ne e kuptojmë lojën e Ramës. Nuk ka asgjë më evropiane sesa e drejta për të protestuar. Megjithatë, udhëheqësit evropianë kanë mbyllur qëllimisht sytë përballë shtypjes nga Rama, për të ndjekur objektivat e tyre gjeopolitikë. Kjo duhet të marrë fund tani.”

Sipas Leçinit, kreu i qeverisë shfrytëzon lidhjet e tij me krerët e shteteve dhe qeverive evropiane për të përmirësuar imazhin e vet, pavarësisht trazirave që vazhdojnë. Në këtë mënyrë, ai paraqitet si i vetmi person që mund ta çojë Shqipërinë drejt anëtarësimit në BE.

“Ndërsa pensionistët jetojnë në kushte të mjerueshme, spitalet dhe shkollat publike lihen pas dore dhe vendi ynë u shitet investitorëve privatë, ky premtim është e vetmja gjë që ende i jep legjitimitet qëndrimit të tij në pushtet”, thotë 22-vjeçari.

Ditët e fundit, në rrugë kanë dalë kryesisht studentë dhe nxënës të shkollave të mesme, për të protestuar kundër mangësive në sistemin arsimor. Leçini kritikon mungesën e konvikteve studentore dhe gjendjen e tyre të keqe.

“Strehimet alternative janë të papërballueshme për familjet shqiptare”, thotë ai.

Pajisjet universitare janë të pamjaftueshme

Sipas Leçinit, mungojnë gjithashtu pajisjet bazë për mësimdhënie.

“Në fakultetin e mjekësisë, laboratorët janë të pamjaftueshëm ose nuk funksionojnë. Vetë universitetet, njësoj si të gjitha institucionet publike, vuajnë nga korrupsioni dhe favorizimi i personave të afërt me pushtetarët”, thotë ai.

Për këtë arsye, sipas tij, nuk është për t'u habitur që Shqipëria shënon nivelin më të lartë të emigrimit masiv të të rinjve në Evropë. Mundësitë profesionale janë jashtëzakonisht të kufizuara. Sektorët e vetëm që po rriten janë ndërtimi, i cili sipas Leçinit dominohet nga “paratë e pista” dhe të ardhurat nga trafiku i drogës, si dhe turizmi, i cili nuk ofron as stabilitet dhe as paga të përshtatshme.

“Me një pagë mesatare do të duheshin më shumë se 100 vjet për të blerë një apartament në Tiranë. Prandaj, të rinjtë detyrohen të largohen nga vendi në kërkim të një jete më të mirë”, thotë Leçini.

Lidhur me shpërthimet e dhunës dhe dëmtimin e ndërtesave qeveritare, ai citon ish-presidentin amerikan John F. Kennedy: “Ata që e bëjnë të pamundur një revolucion paqësor, e bëjnë të pashmangshëm një revolucion të dhunshëm.”

Mundësi për përshkallëzim të mëtejshëm

Leçini kritikon gjithashtu dhunën policore.

“Kemi parë pesë ose gjashtë policë që godisnin së bashku një protestues të vetëm me shkopinj gome. Policia kishte hequr shënimet identifikuese nga bombolat e gazit lotsjellës, kështu që ne as nuk e dimë se çfarë kemi thithur”, tregon ai.

Leçini pret që situata të përshkallëzohet më tej, “për sa kohë Rama vazhdon ta përdorë policinë si ushtrinë e tij private”.