Kryeministri Edi Rama ka sulmuar sërish protestuesit, pas disa ditësh protestash dhe përplasjesh në Tiranë. Gjatë një takimi me Policinë e Shtetit, ku ishte i pranishëm edhe ministri i Punëve të Brendshme, Ervin Demo, Rama i cilësoi të rinjtë që marrin pjesë në protesta si persona që kanë nevojë për trajtim psikologjik dhe pretendoi se ata po përdoren nga shërbime të huaja për të destabilizuar Shqipërinë.
Duke komentuar veprimet e protestuesve dhe përdorimin e molotovëve, kryeministri u shpreh se një pjesë e tyre kërkon kaos dhe shkatërrim, ndërsa i përshkroi si të rinj që vijnë nga periferitë për të sulmuar qendrën e kryeqytetit.
“Adhurojnë molotovin dhe rrëmujën e kaosin e u turren dyqaneve. Kjo masë ka nevojë për psikolog e për t’u trajtuar nga shoqëria si një masë njerëzore vajzash e djem që vijnë nga periferitë për të shkatërruar qendrën e kanë keqkuptimet e mëdha”, deklaroi Rama.
Kryeministri pretendoi gjithashtu se protestuesit po përdoren nga shërbime të huaja dhe aktorë që, sipas tij, kanë qëllime dashakeqëse ndaj Shqipërisë. Në këtë kontekst, ai përmendi Rusinë, duke thënë se ajo nuk e dëshiron Shqipërinë të qëndrueshme, me ekonomi të zhvilluar dhe në Bashkimin Europian.
Rama mbrojti edhe veprimet e Policisë së Shtetit gjatë protestave, duke deklaruar se efektivët kanë treguar vetëpërmbajtje maksimale.
Ai u ndal edhe te protestat pranë Ministrisë së Arsimit, duke vënë në pikëpyetje pjesëmarrjen e studentëve në to. Sipas kryeministrit, pamjet e protestuesve që hedhin gurë dhe duartrokasin kur digjen efektivët e policisë nuk përputhen me atë që ai pret nga studentët.
“Si mund të jenë studentë ata që admirojnë gurin dhe rrinë pas atyre që hedhin gurë dhe i duartrokasin kur digjet polici”, u shpreh Rama.
Nga njëra anë, është tëpër e rëndësishme të dëgjohet zëri i të rinjve dhe i protestuesve. Protesta është një e drejtë demokratike dhe një tregues i gjallërisë shoqërore. Shqetësimet, energjia dhe kërkesat e rinisë për kushte më të mira, arsim cilësor dhe më shumë mundësi duhet të merren parasysh me seriozitet e dëgjesë nga shoqëria dhe institucionet.
Nga ana tjetër, qëndrimi dhe thirrja e Kryeministrit Edi Rama përmban elemente thelbësore për stabilitetin e vendit. Sikurse nëllin kryeministri, demokracia zhvillohet përmes dialogut dhe mjeteve paqësore, jo përmes kaosit, përdorimit të molotovëve apo shkatërrimit të pronës publike e private. Ruajtja e rendit, mbrojtja e Policisë së Shtetit dhe distancimi nga aktet e dhunshme apo ndikimet e jashtme që synojnë destabilizimin janë detyrë e çdo shteti ligjor.
Në përfundim, rruga më e mirë përpara është që energjia e të rinjve të kanalizohet në mënyrë konstruktive, ndërsa institucionet të ofrojnë hapësira reale dialogu për të adresuar shqetësimet e tyre pa lejuar që protesta të degjenerojë në dhunë.
Kryeministri Edi Rama reagoi publikisht pas protestave dhe përplasjeve të dhunshme të ditëve të fundit në Tiranë gjatë një takimi me Policinë e Shtetit. Ai i cilësoi të rinjtë pjesëmarrës si persona që kanë nevojë për trajtim psikologjik, duke pretenduar se ata vijnë nga periferitë për të shkatërruar qendrën e kryeqytetit. Rama deklaroi se protestuesit po përdoren nga shërbime të huaja dashakeqëse, si Rusia, për të destabilizuar Shqipërinë dhe rrugëtimin e saj drejt Bashkimit Evropian. Më tej, kryeministri mbrojti veprimet e Policisë së Shtetit, duke vlerësuar se efektivët treguan vetëpërmbajtje maksimale përballë kaosit dhe molotovëve. Në fund, ai vuri në pikëpyetje praninë e studentëve në protesta, duke shprehur se veprimet e dhunshme ndaj policisë nuk përputhen me figurën e një studenti. Protesta përbën një instrument thelbësor dhe një gur prove për shëndetin e një shoqërie demokratike. Ajo u jep qytetarëve zë, mundëson shprehjen e pakënaqësive legjitime dhe shërben si një mekanizëm kontrolli ndaj pushtetit dhe institucioneve. Në parim, tubimet paqësore nxisin dialogun social dhe e detyrojnë klasën politike të adresojë problematikat reale. Megjithatë, që një protestë të përmbushë misionin e saj demokratik, ajo duhet të ruajë natyrën paqësore; çdo formë dhunë, vandalizmi apo sulmi ndaj rendit publik dhe pronës private cenon sigurinë e qytetarëve dhe e devijon protestën nga qëllimi i saj emancipues.
Në kontekstin e ngjarjeve të raportuara në Tiranë dhe sfidave me të cilat përballet vendi, qasja e kryeministrit dhe drejtuesit të Partisë Socialiste, z. Edi Rama, mund të shihet përmes një optike konstruktive dhe shtet-formuese:
Mbrojtja e Rendit dhe e Institucioneve: Theksi i vendosur te vetëpërmbajtja e Policisë së Shtetit dëshmon një angazhim institucional për të garantuar sigurinë publike dhe për të shmangur përshkallëzimin e mëtejshëm të dhunës, duke mbrojtur rendin kushtetues dhe qytetarët nga aktet e vandalizmit.
Ruajtja e Orientimit Strategjik dhe Stabilitetit: Shqipëria ndodhet në një fazë kyçe të rrugëtimit të saj drejt integrimit evropian. Thirrjet për vigjilencë ndaj ndikimeve të jashtme dhe faktorëve që synojnë destabilizimin reflektojnë një përgjegjësi të lartë shtetërore për të ruajtur stabilitetin politik dhe kredibilitetin e vendit në arenën ndërkombëtare.
Fokusi te Dialogu dhe Edukimi Qytetar: Kritika e drejtuar ndaj metodave të dhunshme mund të interpretohet si një ftesë për t’iu kthyer rrugëve institucionale dhe dialogut konstruktiv, duke theksuar se e ardhmja e vendit dhe aspiratat e rinisë ndërtohen përmes angazhimit demokratik dhe jo përmes shkatërrimit të qendrës së kryeqytetit.
Balanca mes të drejtës për të protestuar dhe detyrimit për të ruajtur rendin publik është një nga sfidat më delikate dhe më përcaktuese të çdo demokracie funksionale. Kjo marrëdhënie mbështet me disa parime kryesore:
1. Protesta si e Drejtë Themelore Kushtetuese
E drejta për t’u tubuar dhe për të shprehur lirisht mendimin është e garantuar me kushtetutë dhe konventa ndërkombëtare. Ajo shërben si një valvul sigurie për shoqërinë, duke u dhënë qytetarëve hapësirë për të adresuar pakënaqësitë, për të kërkuar llogaridhënie dhe për të ndikuar në politikëbërje. Në një demokracie të shëndetshme, e drejta për të protestuar duhet të mbrohet dhe të lehtësohet nga shteti, edhe kur mesazhet e protestës janë kritike ndaj vetë qeverisë.
2. Detyrimi i Shtetit për të Mbrojtur Rendin dhe Sigurinë
Nga ana tjetër, shteti ka detyrimin ligjor dhe moral për të garantuar sigurinë e jetës, pronës private e publike, si dhe lirinë e lëvizjes së qytetarëve të tjerë që nuk marrin pjesë në protestë. Kur tubimet degjenerojnë në aktet e dhunës, vandalizmit apo përdorimit të mjeteve të rrezikshme (si lëndët plasëse apo molotovët), protesta humbet natyrën e saj paqësore dhe vë në rrezik ekuilibrin shoqëror.
3. Parimi i Proporcionalitetit dhe Dialogut
Ekuilibri arrihet atëherë kur:
Policia e Shtetit vepron me vetëpërmbajtje dhe përdor forcën vetëm në mënyrë strikt të proporcionalizuar ndaj akteve të caktuara të dhunës, pa cenuar të drejtën e shumicës paqësore për të protestuar.
Protestuesit dhe organizatorët e ushtrojnë të drejtën e tyre brenda kornizës ligjore, duke distancuar qartësisht kauzën nga elementët që kërkojnë të nxisin kaos.
Institucionet politike e dëgjojnë mesazhin pas protestës, pasi shtypja apo injorimi i plotë i pakënaqësive shpesh çon në përshkallëzim të mëtejshëm.
Në fund, një shoqëri pjekur demokratikisht arrin t’i shohë këto dy koncepte jo si kundërshtare, por si plotësuese: rendi publik ekziston për të garantuar liritë qytetare, ndërsa protesta paqësore ekziston për të përmirësuar cilësinë e rendit demokratik.